II SA/Rz 899/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-07-19
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej powinien zostać rozpoznany, jeśli przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniają strony z ponoszenia kosztów w tego typu sprawach?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej podlega umorzeniu, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.) zwalniają strony z ponoszenia kosztów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co zostało wykazane przez stronę skarżącą ze względu na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną.Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną. Skarżący utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 604 zł, jest osobą niepełnosprawną i mieszka w zaniedbanym domu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowić na rzecz wnioskodawcy adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić na rzecz wnioskodawcy adwokata.
K. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Do skargi załączony został formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie tak zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał, że jego sytuacja zdrowotna i materialna jest bardzo trudna. Od wielu lat pozostaje w ubóstwie, bowiem nie pracuje. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Utrzymuje się ze środków pomocy społecznej tj. obecnie zasiłku stałego w wysokości 604 zł. Dochód ten przeznacza na zakup żywności, lekarstw, środków czystości, odzieży, przedmiotów użytku domowego, drobne naprawy w domu i opłacanie rachunków za jego utrzymanie. Skarżący mieszka sam "w domu po zmarłych rodzicach", który wymaga kapitalnego remontu. Kwestie spadkowe nie są uregulowane. Nie posiada żadnego majątku. Opłaty za media wynoszą 30 zł miesięcznie, natomiast miesięczny koszt leczenia to 40 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
K. G. kwestionuje decyzję dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Sprawa powyższa mieści się w kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których strony nie mają obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Powyższe zwolnienie wynika z brzmienia art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Dlatego też K. G. nie jest zobowiązany do uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a rozpoznanie jego wniosku w tym zakresie stało się zbędne. Konsekwencją powyższego było umorzenie postępowania w takim przedmiocie na mocy art. 249a P.p.s.a.
Przechodząc z kolei do żądania ustanowienia adwokata należy podać, że podlega ono uwzględnieniu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w częściowym zakresie, a więc m. in. dotyczącym przyznania zawodowego pełnomocnika, adresowane jest do osób, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, składający go wykazał, że poniesienie przez niego kosztów postępowania nie może się odbyć bez uszczerbku, o którym mowa w powyższym przepisie. Strona nie pracuje bowiem od wielu lat, a utrzymuje się jedynie ze środków z pomocy społecznej. Jest osobą niepełnosprawną w umiarkowanym stopniu, co z pewnością utrudnia znalezienie stosownego zatrudnienia w celu poprawy sytuacji życiowej. Aktualny dochód wnioskodawcy to kwota 604 zł miesięcznie z tytułu zasiłku stałego. Wymieniony mieszka w domu wymagającym kapitalnego remontu.
Wskazane względy zdecydowały o uwzględnieniu żądania skarżącego w zakresie ustanowienia na jego rzecz adwokata. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło