II SA/Rz 9/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 9/15 o odmowie przyznania jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki werandy z tarasem - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2015 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku skarżącej A. Ł., odmówił przyznania jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych; postanowienie to zostało doręczone jej pełnomocnikowi K. Ł. (ojcu) 8 kwietnia 2015 r., co potwierdza zalegające w aktach sądowych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 56). W dniu 20 kwietnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na w/w postanowienie, wnioskując jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wskazał, że korespondencja zawierające skarżone postanowienie została mu doręczona 9 kwietnia 2015 r. Z uwagi na krótki termin do złożenia zażalenia, jeszcze w tym samym dniu podjął próbę nawiązania telefonicznego kontaktu z przebywającą za granicą mocodawczynią, co jednak uwagi na jej sprawy zawodowe okazało się niemożliwe. Tymczasem podjęcie decyzji co do złożenia zażalenia wymagało jej wiedzy i akceptacji. Kontakt ze skarżącą udało się nawiązać dopiero 19 kwietnia 2015 r., a zatem już po upływie terminu do złożenia zażalenia. W tej sytuacji, składając zażalenie dochowany został termin określony w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), albowiem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesione zostało do Sądu w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga data doręczenia postanowienia Sądu z dnia 3 kwietnia 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Z akt wynika, że zostało ono doręczone 8 kwietnia 2015 r., gdyż to ta data, a nie wskazywana przez pełnomocnika 9 kwietnia 2015 r. widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. "Zwrotka" podpisana została przez dorosłego domownika – żonę K. Ł., przy czym zgodnie z art. 72 § 1 P.p.s.a., taki sposób doręczenia jest skuteczny, gdyż jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, jeżeli osoba ta nie ma sprzecznych interesów w sprawie i podjęła się oddania mu pisma. Zgodnie z art. 194 § 2 P.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (o terminie tym pełnomocnik skarżącej został pouczony w piśmie przewodnim o doręczeniu postanowienia z dnia 3 kwietnia 2015 r.). Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 tej ustawy). Przyjmując zachowanie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (liczonego od dnia nawiązania przez pełnomocnika kontaktu ze skarżącą) oraz dokonanie niewykonanej w terminie czynności (wniesienia zażalenia), K. Ł. w ocenie Sądu nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak swej winy w uchybieniu temu terminowi, który upłynął 15 kwietnia 2015 r. Podniesione przez K. Ł. argumenty nie mogły być uwzględnione z racji łączącego go ze skarżącą stosunku pełnomocnictwa; zgodnie z jego treścią, pełnomocnik jest upoważniony do pełnego zarządu majątkiem mocodawczyni, działania w jej imieniu wobec wszelkich władz, urzędów, sądów i osób fizycznych oraz umocowany do składania oświadczeń i wniosków, odbioru dokumentów i korespondencji. Ponieważ istotą pełnomocnictwa jest samodzielne dokonywanie w imieniu i na rzecz mocodawcy wszelkich czynności, do jakich pełnomocnik został upoważniony i jakie z uwagi na tok postępowania okażą się niezbędne, w okolicznościach sprawy niczym nieuzasadnione jest twierdzenie K. Ł. o rzekomej potrzebie poinformowania i akceptacji ze strony córki dalszych czynności po doręczeniu postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wszelkie uzgodnienia w tym zakresie mogą mieć skutek wyłącznie między mocodawcą a pełnomocnikiem, na których w takiej sytuacji ciąży też obowiązek odpowiedniego zorganizowania i zapewnienia wzajemnego przepływu informacji między sobą. Uzgodnienia te nie mają żadnego znaczenia "na zewnątrz" i tak jak w obecnej sytuacji, stanowić skutecznego argumentu uzasadniającego uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Na marginesie zauważyć też należy, że biorąc pod uwagę realia życiowe i miejsce aktualnego pobytu skarżącej (W. Brytania), nieprzekonujące jest twierdzenie o braku możliwości nawiązania z nią telefonicznego kontaktu przez okres prawie 12 dni (8 – 19 kwietnia 2015 r.). Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem sądowym, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2 dnia października 2002 r. sygn. akt V SA 793/2002). W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia.