II SA/Rz 9/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki werandy z tarasem - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 2 marca 2016 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek skarżącej A. Ł. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wynika z niego, że skarżąca pracuje w Wielkiej Brytanii, z tytułu czego co miesiąc uzyskuje 8344 funtów brytyjskich (dotyczyło to 2015 r.). W Polsce pozostaje jej córka (20 lat). Majątek wnioskodawczyni to dom o pow. 99 m.kw. oraz nieruchomość rolna o pow. 1,4 ha. Składającą wniosek wezwano do uzupełnienia powyższych lakonicznych danych w zakresie wskazania średnich comiesięcznych wydatków na utrzymanie siebie i córki. W odpowiedzi strona sprecyzowała, że ubiega się o ustanowienie adwokata. Wskazała, że jej miesięczne zarobki za okres od stycznia do marca 2016 r. to kwota 6228 zł. Ponadto, podane zostały następujące dane co do obciążeń domowego budżetu: czynsz za mieszkanie w Wielkiej Brytanii – 2300 zł, bilety na metro i autobusy – 950 zł, wyżywienie – 2100 zł, "inne" – 450 zł, utrzymanie domu w Polsce – 670 zł (w tym energia elektryczna – 150 zł, gaz – 60 zł, woda i kanalizacja – 40 zł, wywóz nieczystości – 20 zł, "utrzymanie córki" – 400 zł), Internet i telefon córki – 95 zł, czynsz za mieszkanie w [...], gdzie córka skarżącej studiuje – 500 zł, wyżywienie – 550 zł. Tak skarżąca, jak i jej córka nie posiadają pojazdów mechanicznych. Nieruchomość rolna nie jest zaś wykorzystywana. Córka wnioskodawczyni uzyskuje alimenty w wysokości 750 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Ustanowienie adwokata wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, o czym mowa w art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przesłanką jego przyznania jest - zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającej wniosek A. Ł. nie wykazała ona, by przesłankę te spełniała. Analiza przedstawionych przez wymienioną danych prowadzi bowiem do wniosku o braku wiarygodności jej sytuacji materialnej. Wedle informacji wynikających z odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy, skarżąca wydatkuje na swoje utrzymanie w Wielkiej Brytanii ok. 5800 zł, a zatem na utrzymanie córki w Polsce przeznacza ok 428 zł. Ponadto, córka otrzymuje jeszcze alimenty w kwocie 750 zł, a zatem łącznie na potrzeby córki może być wydatkowana kwota ok. 1178 zł. Tymczasem, zsumowanie wszystkich podanych wydatków na wymienioną daje kwotę ok. 1815 zł. Oznacza to, że skarżąca wydatkuje o ok. 637 zł miesięcznie więcej niż posiada do swojej dyspozycji. Albo więc ma, względnie jej córka, jakiś dodatkowy dochód albo też dokonała zawyżenia comiesięcznych obciążeń. Ponadto, nie zostało wskazane, co mieści się pod pojęciem "innych" wydatków (400 zł) ponoszonych przez stronę w Wielkiej Brytanii, jak też wydatków na "utrzymanie córki" (także 400 zł), w sytuacji, gdy 1145 zł wynoszą środki przeznaczane na wyżywienie wymienionej, czynsz za mieszkanie w miejscu studiowania oraz Internet i telefon. Tymczasem tylko wydatkom na tzw. podstawowe potrzeby można przyznać pierwszeństwo w realizacji przed kosztami postępowania sądowego, na co wprost wskazuje brzmienie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Brak jasności co do faktycznej sytuacji materialnej strony pogłębia fakt nie przedłożenia wyciągów z własnych rachunków bankowych. Wprawdzie wspomniana wyżej odpowiedź na wezwanie wskazuje, że skarżąca nie posiada takich rachunków, jednakże prawdziwość powyższego twierdzenia budzi wątpliwości. Ubiegając się już wcześniej o prawo pomocy w niniejszej sprawie wnioskodawczyni była już bowiem wzywana do przedłożenia takowych i wówczas reprezentujący ją pełnomocnik (ojciec) zwrócił się o wydłużenie terminu do ich dostarczenia. Z uwagi na to, że to strony postępowania sądowego mają zasadniczo obowiązek pokrywania kosztów postępowania przez nich zainicjowanego (art. 199 P.p.s.a.), przesłanki przyznania prawa pomocy należy wykładać ścieśniająco. Przekłada się to na wymóg braku jakichkolwiek wątpliwości co do kondycji finansowej strony, jeśli jej wniosek jest uwzględniany. W rozpatrywanym wypadku wątpliwości takie jednak istnieją, bowiem – jak już wyżej podano – stwierdzono nadwyżkę wydatków nad deklarowanymi dochodami strony. Zaistnienie tego rodzaju sytuacji uniemożliwia przychylenie się do żądania skarżącej. Mogłoby bowiem dojść wówczas do nadużycia instytucji prawa pomocy i przyznania go osobie, której posiadane środki pieniężne pozwalają na samodzielne sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym, w tym za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Z podanych powodów odmówiono ustanowienia dla skarżącej adwokata. Podstawę powyższego stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.