II SA/Rz 9/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-06-01
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie uczącej się, która jest opiekunem prawnym swojego małoletniego brata i której oboje rodzice nie żyją, może zostać przyznany zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, jeśli jej dochód przekracza ustalone kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Zasiłek rodzinny oraz dodatki do niego są świadczeniami rodzinnymi przyznawanymi na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, które nie mają charakteru uznaniowego. Kluczowym warunkiem przyznania zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodowego. Nawet trudna sytuacja życiowa, taka jak śmierć rodziców i sprawowanie opieki nad rodzeństwem, nie może zastąpić spełnienia tego ustawowego wymogu. Jeśli dochód przekracza ustalone kryterium, organ ma obowiązek odmówić przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący P. D., będący uczniem szkoły muzycznej i opiekunem prawnym swojego małoletniego brata po śmierci rodziców, złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków. Organ I instancji (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej) oraz organ II instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód skarżącego przekracza ustalone kryterium dochodowe. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc trudną sytuację życiową i potrzebę pomocy państwa.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi P. D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, którą wydano w następującym stanie sprawy:
Podaniem z [...] września 2015 r. P. D. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z wnioskiem o przyznanie świadczenia rodzinnego w formie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu: rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 i samotnego wychowywania dziecka.
Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do niego uznając, że nie spełnił on kryterium dochodowego z powodu jego przekroczenia. Tym samym nie można było przyznać mu dodatków do zasiłku, które nie mają bytu świadczeń samoistnych, lecz są związane z zasiłkiem rodzinnym.
W odwołaniu P. D. wyraził niezadowolenie z kierunku zapadłego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że ma 21 lat i w dalszym ciągu jest uczeniem szkoły muzycznej oraz samodzielnie sprawuje opiekę nad młodszym bratem. Ich rodzice bowiem nie żyją. Oczekują wobec tego pomocy od państwa.
Opisaną na wstępie decyzją SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Stwierdzono, że skoro wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego to żądane świadczenie rodzinne nie mogło mu być przyznane. Kryterium to wynosiło 674 zł, podczas gdy dochód miesięczny strony wyniósł 1475,41 zł, a więc przekroczył kryterium dochodowe o 801,41 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie P. D. ponownie wyraził dezaprobatę na brak pomocy ze strony państwa w poprawie jego trudnej sytuacji życiowej. Podkreślił, że mieszka wraz ze swym młodszym bratem, którego wychowuje i którym się opiekuje, jest jego opiekunem prawnym. Osiągany dochód nie wystarcza im jednak na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków. Sam zaś jest uczeniem szkoły muzycznej i ponosi znaczne wydatki na utrzymanie skrzypiec i kursy doszkalające.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, przedstawiając argumentację jak w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku rodzinnego – jako osoba ucząca się wraz z dodatkami do tego zasiłku.
P. D. – uczeń szkoły muzycznej jest opiekunem prawnym swojego małoletniego brata, ponieważ oboje rodzice nie żyją.
Zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114) zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego świadczenia to świadczenie rodzinne w rozumieniu ustawy.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł – art. 5 ust. 1 i 2 cyt. ustawy.
Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób oraz pomniejszonych o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Osobą uczącą się jest osoba pełnoletnia ucząca się i niepozostająca na utrzymaniu rodziców, np. w związku z ich śmiercią – art. 3 pkt 13 ustawy.
Dochód winien być dochodem z roku poprzedzającego okres zasiłkowy.
Skarżący jest osobą uczącą się w rozumieniu ustawy a jego dochód w 2014 r. pomniejszony o podatek i należne składki wynosił 17 704.96 zł. Te ustalenia wynikają z przedłożonych zaświadczeń oraz nie zostały przez niego zakwestionowane. Wskazana kwota dochodu daje miesięcznie 1 475,41 zł, co przewyższa ustalone kryterium dochodowe o 801,41 zł. Zachowanie kryterium dochodowego jest jednym z niezbędnych czynników warunkujących przyznanie zasiłku rodzinnego.
Świadczenia przyznawane na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie są to świadczenia, które mają charakter uznaniowy. Wobec tego obowiązkiem organu rozpoznającego taki wniosek jest zbadanie czy spełnione zostały wszystkie przesłanki przewidziane przez ustawodawcę warunkujące ich przyznanie. Trudna sytuacja skarżącego spowodowana śmiercią obojga rodziców nie jest okolicznością, która może spowodować uwzględnienie wniosku w sytuacji gdy jedna z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia nie zostanie spełniona.
Skarżący może ubiegać się o przyznanie pomocy materialnej na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcia organów obu instancji odpowiadają prawu.
Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło