II SA/Rz 90/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie SO del. Anna Bembenek /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego -skargę oddala- Decyzją z dnia [..] listopada 2010 r., nr [...], Burmistrz Gminy I.Z. przyznał P.M. zasiłek celowy w kwocie 100zł z przeznaczeniem na zakup opału. Organ określił, że pomoc będzie realizowana za pośrednictwem Firmy Usługi Leśne Transport, Handel P.Z. L. [...]. Taki sposób realizacji przyznanego świadczenia organ uzasadnił realnym zagrożeniem wykorzystania pomocy w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Decyzją z dnia [..] grudnia 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy I.Z. W podstawie prawnej SKO w K. podało przepisy art.17 pkt 1 i art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071, z późn.zm.) oraz art. 2, art. 3, art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2009, nr 175, poz. 1362, z późn.zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że P.M. spełnia kryterium dochodowe dla otrzymania pomocy społecznej wynoszące 477zł, a ponadto jest osobą niepełnosprawną. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i pobiera świadczenie rentowe, z którego potrącane są zaległe zobowiązania alimentacyjne. Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym ustalono na kwotę 375,52zł. Powołując się na informację od Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej SKO w K. wskazało, że wnioskodawca korzysta ze stałej pomocy Ośrodka. W 2009 r. łącznie udzielono mu pomocy w kwocie 1540zł, a do 31 października 2010 r. kwotę 1270zł. Przywołując treść przepisów art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej SKO w K. stwierdziło, że rodzaj, forma i rozmiar pomocy jest ustalana przez organ pomocy społecznej. Organ taki działa w granicach uznania administracyjnego kierując się sytuacją bytową wnioskodawcy oraz możliwościami finansowymi pomocy społecznej. Organ pomocy społecznej podejmując decyzję o przyznaniu wnioskodawcy świadczenia winien mieć na względzie nie tylko interes tej jednej osoby, ale także innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. SKO w K. uznało udzieloną pomoc finansową za odpowiadającą wymogom ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 39, a decyzję za prawidłową. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się P.M. uznając, że organy nie uwzględniły jego trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej, a jego prośby są lekceważone. Skarżący nie wskazał kierunku weryfikacji zapadłego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Sąd orzeka w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocena działalności organów administracji publicznej polega na zbadaniu, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów postępowania uzasadnia zastosowanie środków z art. 145-149 p.p.s.a. Tak ograniczona właściwość sądów administracyjnych wynika z przepisów art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002r., nr 153n poz.1269, ze zm.) oraz art. art. 3 §1 i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002, nr 153, poz.1270, ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Decyzje obu organów odpowiadają prawu. Skarżący wnioskował o przyznanie pomocy socjalnej na zakup opału. Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2009, nr 175, poz. 1362, z późn.zm., dalej zwana: "u.p.s.") w postaci zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Świadczenie to posiada podstawę prawną w przepisie art. 39 ust.1 i ust. 2 u.p.s., z której wynika jego uznaniowy charakter. Zakup opału został przez ustawodawcę wprost uznany jako jedna potrzeb bytowych podlegających zaspokojeniu w drodze zasiłku celowego. Zarazem przepis art. 39 ust. 2 u.p.s. przewiduje, że zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości danej potrzeby. Jest to jednorazowe świadczenie z przeznaczeniem na konkretny cel. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Organy pomocy społecznej obowiązane są do podjęcia działań na rzecz udzielenia niezbędnej pomocy osobom potrzebującym. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje po wykazaniu spełniania kryterium dochodowego. Jego ustalenie nie stwarza jednak prawa podmiotowego do otrzymania pomocy w maksymalnej wysokości świadczenia dopuszczalnego przez ustawę. Wysokość świadczenia musi bowiem uwzględniać ilość dostępnych dla organu pomocy społecznej środków finansowych oraz liczbę osób i rodzin potrzebujących pomocy. Przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, dlatego też gminy muszą w sposób odpowiedni gospodarować ograniczonymi środkami finansowymi, aby zachować zdolność wywiązywania się z nałożonych na nie obowiązków przez okres całego roku. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nie jest zatem rolą ani zadaniem pomocy społecznej zaspokojenie każdej zgłoszonej potrzeby i w pełnym zakresie, lecz jedynie w wymiarze niezbędnym do udzielenia pomocy w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej i przy uwzględnieniu możliwości, w tym finansowych, pomocy społecznej. Organy obowiązane są kierować się dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i potrzebującej takiej pomocy. Nie powinny przedkładać sytuacji jednych, nad pozostałymi. Analiza akt sprawy oraz wydanych w sprawie decyzji wskazuje, że organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. Zachowano w sprawie właściwość organów, przeprowadzono aktualizację rodzinnego wywiadu środowiskowego. Decyzje spełniają wymogi k.p.a. Organy prawidłowo oceniły sytuację majątkową skarżącego i przyznały pomoc socjalną przy uwzględnieniu swoich możliwości. Prawidłowo SKO w K. wyjaśniło, że decyzja w przedmiocie świadczenia z art. 39 ust. 1 u.p.s. ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ jest uprawniony do jej podjęcia, po ustaleniu przesłanki przedmiotowej z art. 7 u.p.s. i kryterium dochodowego z art. 8 u.p.s., w granicach od minimum do maksimum świadczenia określonego ustawą, przy istnieniu prawnego wymogu należytego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający jego kontrolę. Uznaniowość oznacza także możliwość odmowy przyznania świadczenia, jeżeli organ uzna i uzasadni istnienie okoliczności przemawiających za taką odmową. Należyte uzasadnienie decyzji wyłącza dowolność przy jej podejmowaniu. To zaś wyłącza możliwość władczej ingerencji w treść decyzji, względem której przyznano organowi administracji publicznej pewien zakres swobody decyzyjnej, aby móc w sposób elastyczny dostosować rodzaj i zakres pomocy do aktualnej niezaspokojonej własnym wysiłkiem potrzeby wnioskodawcy oraz własnych możliwości gminy. Kontrolowane decyzje warunki te spełniają. Uzasadniają wydane rozstrzygnięcia. Skarżący spełnia kryterium z art. 7 i art. 8 u.p.s., a przyznana kwota świadczenia mieści się w granicach określonych ustawą. Dlatego też brak jest podstawy, aby uznać decyzje te za naruszające prawo. Zatem pomimo, że wysokość przyznanego świadczenia nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego decyzje jako zgodne z prawem muszą pozostać w obrocie prawnym w treści określonej przez orzekające w sprawie organy. Zwrócić należy uwagę, że skarżący nie określił we wniosku z dnia 7.10.2010r., w jakiej wysokości domaga się pomocy socjalnej na zakup opału. Organy jednak uwzględniły wniosek i przyznały skarżącemu świadczenie realizowane za pośrednictwem określonego w decyzji podmiotu. Z powyższych względów, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.