II SA/Rz 90/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-06-08

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ale nieposiadająca środków na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej, może uzyskać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja materialno-bytowa strony, charakteryzująca się niskimi dochodami, znacznymi wydatkami na leczenie i utrzymanie, brakiem majątku oraz obowiązkiem alimentacyjnym, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, nawet jeśli strona jest już zwolniona od kosztów sądowych. Brak możliwości poniesienia kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania stanowi podstawę do przyznania częściowego prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący P. M. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Sąd I instancji oddalił jego skargę. Skarżący, korzystając z prawa pomocy, zwrócił się o ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Jego sytuacja materialna jest trudna: utrzymuje się z renty w wysokości 365 zł, ponosi wysokie koszty leczenia, opłat za media i opału, a także podlega egzekucji komorniczej. Nie posiada majątku, a jego dochody nie pozwalają na samodzielne pokrycie kosztów ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt. j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...]. Skarżący równocześnie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku złożył urzędowy formularz PPF dotyczący przyznania mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Po doręczeniu mu odpisu tego wyroku, skarżący ponownym wnioskiem PPF zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w w/w zakresie; wnioski te podlegają wspólnemu rozpoznaniu. Jak wynika z ich treści, P. M. zamieszkuje sam w domu stanowiącym własność swojej siostry. Oprócz nieruchomości rolnej o pow. 30 arów nie posiada żadnego innego majątku. Jest uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, której kwota wynosi 365 zł. Na bieżące wydatki składają się koszty leczenia (stan po trepanacji czaszki, uszkodzone biodra, padaczka), opłaty za energię elektryczną, gaz i wywóz śmieci oraz zakup opału. Prowadzona jest też wobec niego egzekucja na kwotę 300 zł. miesięcznie. Wedle załączonej kserokopii wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 lutego 2011 r. jest osobą trwale niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Rozpatrując wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata stwierdzono, co następuje: Ponieważ P. M. z uwagi na przedmiot sprawy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jego wniosek dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy. Warunkiem tego jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy. Jak wynika z analizy złożonych wniosków, sytuacja materialno – bytowa skarżącego nakazuje uznanie ich zasadności. Podyktowane jest to przede wszystkim skromną wysokością środków finansowych pozostających do jego dyspozycji oraz ponoszonymi przez niego wydatkami na utrzymanie siebie i domu. Uwzględniając dodatkowo wydatki związane z leczeniem, nie budzi żadnych wątpliwości, że kwota pobieranej renty nie pozwala mu na ustanowienie we własnym zakresie adwokata z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku (taki jego zamiar wynika pośrednio ze złożenia wniosków w tym przedmiocie po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji i wymogu jej sporządzenia przez osobę uprawnioną). Dodatkowym argumentem potwierdzającym brak możliwości zaspokojenia przez wnioskodawcę podstawowych potrzeb życiowych we własnym zakresie jest wynikający z akt administracyjnych sprawy fakt wieloletniego korzystania przez niego z różnorodnych form wsparcia pomocy społecznej, z przeznaczeniem na zakup żywności, opału, lekarstw czy opłacenie należności za tzw. media. P. M. nie posiada też żadnych wartościowych składników majątkowych które poprzez uzyskiwany z nich dochód lub ewentualne zbycie mogłyby być na ten cel wykorzystane. Nie zachodzą ponadto żadne przesłanki przemawiające za uznaniem, że może ona liczyć na wsparcie finansowe innych osób, zwłaszcza że jak potwierdzają to również akta administracyjne sprawy, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec dzieci na kwotę 1000 zł. miesięcznie; wg zalegającego w aktach administracyjnych sprawy zaświadczenia ZUS z dnia 19 października 2010 r., z pobieranego przez niego świadczenia rentowego którego pełna wysokość wynosiła 566 zł. brutto, potrąceniu na ten cel ulegała kwota 231 zł. (do wypłaty przypadało mu 271 zł.). Skoro zatem sytuacja materialna i możliwości płatnicze skarżącego nie budzą wątpliwości oraz wyczerpują wskazaną ustawową przesłankę przyznawania prawa pomocy, uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do jego wniosku o ustanowienie adwokata. Odmienne uznanie pozbawiałoby go możliwości skorzystania z pełni przysługujących mu ustawowo uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono więc jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło