II SA/Rz 900/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2014 r, nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Rzeszowie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej "k.p.a." oraz art.5 ust.3a i ust.3b ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012r., poz.1228 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej SKO lub Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2014r., nr [...] uznającej B.S. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] września 2012r. , nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] zostało ustalone prawo do świadczeń alimentacyjnych na rzecz osób uprawnionych S., K. i W.S. w okresie od 1 października 2012r. do 30 września 2013r. w wysokości 500 zł miesięcznie na każde z nich. W dniu 13 grudnia 2013r. organ I instancji otrzymał informacje z Powiatowego Urzędu Pracy w [...], zwanym dalej PUP o tym, że B.S. z dniem 29 listopada 2013r. utracił status osoby bezrobotnej z uwagi na fakt, że nie stawił się w PUP w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia propozycji pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd, w tym potwierdzenia gotowości podjęcia pracy i nie powiadomił w terminie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa. Ponadto na podstawie informacji uzyskanej od komornika prowadzącego egzekucję zasądzonych alimentów w dniu 17 marca 2013r. ustalono, że B.S. w okresie ostatnich 6 miesięcy nie dokonał żadnej wpłaty tytułem alimentów. Powyższa okoliczność przesądziła o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od świadczeń alimentacyjnych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji. W uzasadnianiu podniósł, że jego niestawiennictwo w Powiatowym Urzędzie Pracy spowodowane było jego pobytem poza miejscem zamieszkania spowodowanym poszukiwaniem jakiejkolwiek pracy z uwagi na brak propozycji pracy ze strony PUP. Nadmienił, że dwukrotnie deklarował chęć podjęcia kursu na koparko – ładowarki oraz wózki jezdniowe, po których miałby zapewnioną pracę, na co otrzymał odpowiedź odmowną. Decyzja jest dla niego krzywdząca. Podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, na które, podobnie jak na swoje utrzymanie, musi także zarobić. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od świadczeń alimentacyjnych następuje w wyniku stwierdzenia przez organ egzekucyjny prowadzący postępowanie wobec dłużnika, że nie wywiązuje się w obowiązku alimentacyjnego w sposób określony w art. 5 ust. 3 pkt 3, 3a, 3b ustawy. Kolegium przytoczyło treść przepisu art. 5 ust.3 ustawy stanowiącego, że w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że przewidziana w zacytowanym przepisie sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego albowiem nie dopełnił obowiązków wobec PUP - nie stawił się na wezwanie bez usprawiedliwienia, a tym samym utracił status osoby bezrobotnej Ponadto zgodnie z informacją, uzyskaną od komornika, w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w wysokości nie niższej niż 50 %, co uzasadnia wydanie decyzji o uznaniu go za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W odniesieniu do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniało, że B.S. obowiązany był do poinformowania organu o okolicznościach uniemożliwiających mu stawienie się w PUP. W skardze na powyższą decyzję B.S. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że decyzję tą uważa za krzywdzącą i bezpodstawną. Podał, że będąc zarejestrowany jako osoba bezrobotna w PUP w [...] nie otrzymał jakiejkolwiek oferty pracy ani innej oferty pomocy, takiej jak szkolenia, prace interwencyjne itp. Starał się o udzielenie mu szkoleń, po których miałby zapewnioną pracę, lecz odmówiono mu udzielenia takiej pomocy. W chwili obecnej jest zarejestrowany w PUP i nadał nie ma żadnej oferty ze strony PUP. Nadmienił, że utrzymuje się z drobnych prac dorywczych, z których dochód z trudnością wystarcza na przeżycie, a nie wystarcza na spłatę zadłużenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu z przyczyn, które Sąd wziął po uwagę z urzędu. Przedmiotem kontroli sądu, dokonanej pod kątem zgodności z prawem, była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o uznaniu skarżącego B.S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2009r. Nr 1 poz. 7 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji), w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przy tym stosownie do art. 5 ust. 3a cytowanej ustawy, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Wymieniony przepis w naprowadzonej wyżej treści wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2012r., wprowadzony ustawą z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2011 r. Nr 205 poz. 1212). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Tak ustalony stan faktyczny może być podstawą orzekania przez Sąd. Poza sporem pozostaje, że skarżący nie wywiązał się w okresie ostatnich 6 miesięcy z obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 3a ustawy, co potwierdza materiał dowodowy sprawy – tj. zalegające w aktach administracyjnych sprawy zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia 12 marca 2014r. (karta 2 akt administracyjnych sprawy). Poczynienie zaś niewątpliwych ustaleń co do tej okoliczności jest punktem wyjścia do ewentualnej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 5 ust. 3 ustawy określającego przesłanki uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od świadczeń alimentacyjnych. Z przekazanych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby skarżący miał unikać sporządzenia wywiadu alimentacyjnego, ani aby odmówił złożenia oświadczenia majątkowego czy też zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy. W szczególności z akt nie wynika także, aby skarżący bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych. Z akt administracyjnych sprawy wynika zaś jedynie, że dłużnik nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w wyznaczonym terminie (pismo Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia 11 grudnia 2013r.) Do takiego stawiennictwa zobowiązany jest bezrobotny, stosownie do treści art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. 2013r. poz. 674). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: "Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni." Niestawienie się w powiatowym urzędzie pracy nie jest zatem równoznaczne z odmową przyjęcia pracy przez bezrobotnego czy też innych propozycji wymienionych w art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy, a sama okoliczność odmowy przyjęcia pracy winna być udokumentowana w aktach sprawy, aby mogła zostać uznana za udowodnioną. Ponadto podkreślić należy, że obowiązek stawiennictwa w urzędzie nie jest następstwem uzyskania od właściwego urzędu pracy pozycji pracy, może zaś wiązać się jedynie z koniecznością potwierdzenia gotowości pracy bez uzyskania stosownej propozycji pracy. Wbrew zawartej zatem w uzasadnieniu tezie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jakoby stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie odpowiadał normie prawnej określonej w art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy i pozwalał na uznanie B.S. za dłużnika uchylającego się od świadczeń alimentacyjnych. Orzeczenia wydane w przedmiotowej sprawie naruszają zatem przepis art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 135 tej ustawy, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Uchylenie zaskarżonej decyzji uzasadniało opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej na zasadzie art. 152 P.p.s.a. Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku. Zawarte w nim oceny i wskazania mają bowiem po myśli art. 153 P.p.s.a. dla organu moc wiążącą.