II SA/Rz 901/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy kary 8000 zł /słownie: osiem tysięcy złotych/ i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w tej części; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej B. R. kwotę 840 zł /słownie: osiemset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi B. R. – prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: [...] jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (zwany dalej w skrócie: "GITD") z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4 pkt 22 lit. h, art. 33, art. 92a ust. 1 i ust. 2, art.. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm. – zwana dalej "ustawą"), lp. 1.3, lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm. – zwane dalej "rozporządzeniem 165/2014"). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] stycznia 2018 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości D. przeprowadzona została kontrola drogowa samochodu ciężarowego marki Mercedes-Benz o nr rej. [...], którym kierował A. R. wykonujący w chwili kontroli krajowy przewóz rzeczy na potrzeby własne. Podczas kontroli kierujący okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...]. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół nr [...]. Wobec powyższych okoliczności WITD wszczął postępowanie a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nałożył na ww. stronę karę pieniężną w wysokości 9 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji oraz za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. R. wskazując, że właścicielem pojazdu jest jej mąż A. R. Wbrew ustaleniom organu przyczepa nie była zapełniona meblami, a przejazd miał charakter prywatny. Zawnioskowała o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując powyższe odwołanie GITD decyzją z dnia [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe. Powołując się na art. 23 rozporządzenia 165/2014 wyjaśnił, że tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty przynajmniej raz na dwa lata. W okolicznościach sprawy analiza materiału dowodowego, w postaci protokołu kontroli i dokumentacji fotograficznej wykazała, że analogowe urządzenie rejestrujące marki Kienzle Apparate GmbH, typ 1314.27 nr 1560852 z 1992 r. nie posiada ważnej kalibracji. W pojeździe nie było żadnej wklejki legalizacyjnej. Konsekwencją powyższego jest kara w wysokości 1 000 zł, nałożona za naruszenie określone w lp. 6.1.4. Odnośnie drugiego z naruszeń GITD wskazał, że według art. 33 ust. 1 ustawy stanowi, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie z ust. 4 i 5 tego przepisu zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium RP, zaś zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy RP oraz do wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego na terytorium RP, zgodnie z rodzajem przewozów w nim określonych. Organ podał, że w rozpoznawanej sprawie, w toku kontroli stwierdzono, że kierowca A. R. prowadził samochód marki Mercedes-Benz nr rej. [...], którym przewoził m. in. meble. Wykonywał zadanie przewozowe w imieniu i na rzecz strony postępowania B. R. (świadczą o tym okazane faktury). Kierowca okazał wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne należące do A. R. W związku z faktem, że przewożony ładunek w postaci mebli był własnością przedsiębiorcy B. R., a wyżej wymieniona nie posiada wymaganego zaświadczenia organ uznał, że przewóz drogowy na potrzeby własne wykonywany był bez wymaganego zaświadczenia (świadczą o tym zeznania A. R. o okazane faktury). Konsekwencją powyższego jest kara pieniężna w wysokości 8 000 zł, nałożona za naruszenie określone w lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy. Odnosząc się do zarzutu wskazania w decyzji błędnej daty jej wydania GIDT wyjaśnił, że omyłka ta została sprostowana postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. Natomiast odnośnie pozostałych zarzutów organ uznał je za niezasadne. Podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że kontrolowany przewóz był ściśle związany z prowadzoną przez B. R. działalnością gospodarczą. Potwierdzają to zeznania kierowcy A. R., który wskazał, że zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą i jest osobą współpracującą w przedsiębiorstwie strony. Kontrolowany przewóz nie podlegał żadnemu z wyłączeń określonych w art. 3 i art. 13 rozporządzenia nr 561/2006. Fakt podlegania przez odwołującą i jej męża ubezpieczeniu KRUS pozostaje bez znaczenia. Wyłączenie określone w art. 13 lit. b ww. rozporządzenia dotyczy przewozu rzeczy w ramach działalności rolniczej. Przewożone meble nie są wytworem takiej działalności. Jak zauważył organ, gdyby w istocie strona w dniu kontroli chciała przewieźć drewno do własnego użytku, nie zmieniłoby faktu, że oprócz drewna w pojeździe znajdowałyby się inne rzeczy, ściśle związane z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Strona oprócz własnych wyjaśnień nie przedstawiła żadnego dowodu, który wskazywałby, że wykonywany przewóz miał charakter niehandlowy. Organ zaznaczył, że art. 92b ustawy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Nie znaleziono także podstaw do zastosowania art. 92c ustawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B. R. – reprezentowana przez pełnomocnika zawnioskowała o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z powodu istotnych naruszeń, które miały wpływ na wynik sprawy i umorzenie postępowania jako bezzasadnego, wstrzymanie wykonania decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 3 w zw. z art. 13 rozporządzenie 561/2006 poprzez jego niezastosowanie i nieprzyjęcie, że w sprawie zachodzą okoliczności wyłączające obowiązek stosowania w pojeździe tachografu; 2. art. 4 pkt 4a ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że kierujący pojazdem A. R. wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego i należyte dokonanie subsumpcji winny prowadzić do przyjęcia, że warunek określony ww. przepisem został spełniony. Kierujący pojazdem działał jako wspomagający działalność gospodarczą swojej żony - przedsiębiorcy B. R. Mógł zatem wykonywać przewóz jako mąż skarżącej, wspomagający prowadzenie działalności gospodarczej jako współmałżonek. Skarżąca zarzuciła nadto błędy w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę decyzji a polegające na błędnym przyjęciu, że przewóz A. R. nie mógł być wykonywany na potrzeby własne w sytuacji, gdy prawidłowa ocena stanu prowadzi do przyjęcia, że przewóz ten mógł być realizowany na potrzeby własne; poprzez błędne przyjęcie, że A. R. jako mąż przedsiębiorcy B. R. nie mógł świadczyć jej pomocy, gdy skarżąca nie dysponuje własnym pojazdem umożliwiającym przewóz rzeczy; poprzez błędne przyjęcie, że ładunek zalegający na pace auta należało zakwalifikować jako ładunek związany z działalnością gospodarczą B. R. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sądy administracyjne z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy rozpoznawaniu sprawy nie badają zatem celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ograniczają się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy. Na podstawie zaś przepisu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie należało dojść do wniosku, że w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 8 000 zł narusza ona prawo i dlatego skarga podlegała częściowemu uwzględnieniu. W wyniku kontroli drogowej, przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2018 r., pojazdu marki Mercedes – Benz nr rej. [...] nałożono na skarżącą B. R. prowadzącą działalność gospodarczą p.n. [...], karę pieniężną 8 000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Sankcjonowanie tego rodzaju uchybienia przewidziane jest i nastąpiło na podstawie l.p. 1.3 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2200). W ocenie Sądu, kwestia kwalifikacji przedmiotowego przewozu nie została w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona i dlatego ocena, że dokonano niewadliwej kwalifikacji tego przewozu, w świetle dotychczas zebranego w sprawie materiału dowodowego, byłaby oceną przedwczesną. Otóż skarżąca kategorycznie stwierdziła, że kontrolowany przewóz mebli w dniu [...] stycznia 2018 r. był przewozem "prywatnym nie związanym z jakąkolwiek działalnością gospodarczą, jechaliśmy w celu zakupu drewna opałowego do nas do domu". Jednocześnie wyjaśniła, że ładunek należał do niej i jej męża, "załadowany został w celu posprzątania magazynu aby wyjechać i naprawić samochód". Z ustaleń natomiast organów obu instancji wynika, iż dokonane zostały w istocie na podstawie wyjaśnień A. R. (męża skarżącej), a przy "dyskwalifikacji" stanowiska skarżącej. Wprawdzie A. R. podał, że przewożonym ładunkiem są meble wytworzone w zakładzie rzemieślniczym żony (zgodnie z zestawieniem przekazanym do WITD w dniu [...] lutego 2018 r.), ale w zestawieniu ze stanowiskiem skarżącej i także wykorzystanym przez organy dowodem w postaci zdjęcia (k. 10) niezbyt wyraźnego nie daje to wystarczającej podstawy do akceptacji stanowiska organów orzekających w sprawie niniejszej. Nadto A. R. do protokołu z przesłuchania w dniu [...] lutego 2018 r. podał, że pomaga żonie "współpracując z nią i przewożąc meble". Okoliczność ta, w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, nie została – co jego błędem – poddana właściwej analizie i ocenie, w szczególności w aspekcie regulacji zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Należało więc chociażby na przykład rozważyć, czy nie jest on osobą współpracującą, o jakiej mowa w art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, którą należy traktować jako pracownika, podlegającego z tytułu stałej współpracy obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy w/w). Reasumując, dokonanie jednoznacznych ustaleń i niewadliwej kwalifikacji przedmiotowego przewozu, jak i jego ewentualnego sankcjonowania, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z zachowaniem reguł procesowych określonych przepisami art. 7 oraz art. 75 i nast. K.p.a., a które przed wydaniem zaskarżonej decyzji zostały zaniedbane. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 8 000 zł. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 P.p.s.a. W pozostałej części zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa, zarzuty skargi są nieuzasadnione. Organy ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, że zamontowane w pojeździe marki Mercedes – Benz nr rej. [...] analogowe urządzenie rejestrujące marki Kienzle GmbH, typ 1314.27, nr 1560852 z 1992 r. nie posiada ważnej kalibracji. W pojeździe tym nie było żadnej wklejki lokalizacyjnej. Kierujący tym pojazdem w dniu [...] stycznia 2018 r. A. R. przyznał, że tachograf nie posiadał ważnej legalizacji. Powyższe naruszenie sankcjonowane jest 1 000 zł z poz. Lp. 6.1.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym (sankcjonuje on wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono podstawę prawną nałożonej kary i Sąd w tym zakresie nie dopatruje się nieprawidłowości. Zarzut skarżącej naruszenia art. 3 w zw. z art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady nie zasługuje na uwzględnienie. Wyłączenia przewidziane w tych przepisach wbrew temu zarzutowi i wywodom go wspierającym nie znajdują zastosowania w warunkach rozpoznawanej sprawy i w tym względzie Sąd podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił żądanie skargi w tej części na podstawie art. 151 P.p.s.a.