II SA/Rz 905/09
WyrokWSA w Rzeszowie2010-03-04
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Robert Sawuła, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie dodatku służbowego funkcjonariuszowi Służby Więziennej jest decyzją uznaniową, a jeśli tak, to jakie kryteria powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu jego wysokości?Ratio decidendi
Przyznanie dodatku służbowego funkcjonariuszowi Służby Więziennej jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ ma kompetencję do wyboru wysokości dodatku, ograniczoną jedynie górną granicą wskazaną w przepisach. Organ powinien brać pod uwagę ogólne dyrektywy orzekania w warunkach uznania, takie jak słuszny interes obywateli i interes publiczny, a także wyniki pracy funkcjonariusza, jego kwalifikacje zawodowe, charakter i zakres wykonywanych zadań. Wewnętrzny charakter stosunku służbowego uzasadnia szerszy zakres uznania organu.Stan faktyczny
Skarżący R. S. kwestionował decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, która utrzymała w mocy decyzję przyznającą mu dodatek służbowy w wysokości 400 zł. Skarżący uważał, że kwota ta jest zbyt niska i nie uwzględnia jego kwalifikacji, zakresu obowiązków oraz wyników pracy, zarzucając organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczącego dodatków służbowych. Skarżący domagał się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła SO (del.) Tomasz Smoleń Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] września 2009 r., [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Rz. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w Rz. z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] przyznającą R. S. z dniem 1 września 2009 r. dodatek służbowy w wysokości 400 złotych. W podstawie prawnej decyzji organ II instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. oraz art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Rz. podkreślił, że kwestionowana odwołaniem decyzja nie narusza przepisów prawa, zatem odwołanie R. S. nie mogło być uwzględnione. Organ nie zgodził się z zarzutem odwołania wskazującym na błędne i nie odpowiadające prawu przyznanie dodatku kwocie 400 złotych. Ustalenie tej kwoty w wysokości większej o 30 złotych od wcześniej pobieranego, jest zdaniem odwołującego się zbyt niskie i nie uwzględnia warunków określonych w przepisach prawa. W odniesieniu do odwołującego takie działanie nie uwzględnia posiadanych kwalifikacji, ich poziomu, ani zakresu wykonywanych zadań. Brak związku między przyznawaną kwotę dodatku, a przesłankami wskazanymi w ustawie, uzasadniającymi jego przyznanie stanowi naruszenie prawa, zwłaszcza § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy służby więziennej /Dz.U. nr 14, poz. 137 ze zm./. W ocenie odwołującego się naruszenie polega na przyjęciu, że jedynym kryterium uzależniającym wysokość dodatku będzie absencja w pracy. Tak jednostronne potraktowanie podstawy faktycznej przyznania dodatku jest oderwane od treści przepisów i stanowi niedozwolone uznanie. Ustalając wysokość dodatków, a zwłaszcza dodatku służbowego organ powinien brać pod uwagę przede wszystkim jakie pracownik /funkcjonariusz/ uzyskuje wyniki w pracy, jakie są jego kwalifikacje zawodowe oraz charakter wykonywanych zadań, a także zakres pełnionych obowiązków.
Dopiero wzięcie pod rozwagę wszystkich wskazanych okoliczności pozwala wydać poprawną decyzję w zakresie dodatku służbowego.
Odwołujący się uznaje, że wszystkie prawem przewidziane przesłanki spełnia, zatem powinien otrzymać dodatek służbowy, który będzie odzwierciedleniem faktycznie występujących podstaw jego przyznania. Kwota 400 złotych nie spełnia tych warunków. Z tych powodów R. S. uznał odwołanie za uzasadnione.
Z rozstrzygnięciem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Rz. nie zgodził się R. S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zarzucił decyzji z dnia [...] września 2009 r. [...] naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, ewentualnie w części dotyczących uzasadnień. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania. Dodatkowo podkreślił, że organy administracji mają działać racjonalnie, w granicach prawem określonych. Skarżone decyzje nie spełniają tego wymogu, gdyż są arbitralne, co jednoznacznie daje się ustalić na podstawie ich uzasadnień. Poprawne zastosowanie przepisów prawa może mieć miejsce tylko przy właściwym ustaleniu stanu faktycznego. W sprawie będącej przedmiotem skargi stan faktyczny sprawy został błędnie określony, bo nie uwzględnia faktycznie istniejących okoliczności, mających wpływ na wysokość dodatku służbowego. Ta wada postępowania skutkowała niezgodnym z prawem ustalenie wysokości dodatku służbowego, a to oznacza, że skarga jest zasadna.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Rz. wniósł o oddalenie skargi wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanym przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga R. S. nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą przyznania dodatku służbowego jest art. 100 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 101 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej /Dz.U. nr 207, z 2002 r., poz. 1761 ze zm./ dalej: s.w.
Szczegółowe zasady przyznawania dodatków do uposażenia dla funkcjonariuszy służby więziennej określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 marca 1999 r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Służby Więziennej. Zasady przyznawania dodatku służbowego określa § 3 rozporządzenia. Wysokość dodatku ustalona jest w zależności od oceny wyników uzyskiwanych przez funkcjonariuszy w służbie, rodzaju i poziomu posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych, warunków pełnienia służby, a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych.
Z treści tych przepisów wynika, że decyzja o przyznaniu dodatku służbowego jest decyzją uznaniową. Jest tak dlatego, że ustawodawca wyraźnie wskazał po stronie organu kompetencję do wyboru wysokości dodatku służbowego, ograniczając zakres uznania górną granicą takiego dodatku wskazaną w § 4 rozporządzenia. Oznacza to, że organ rozstrzygając o dodatku służbowym może za istotne uznać te fakty i argumenty, które kwestionuje skarżący. W trakcie takiej oceny organ powinien mieć na uwadze ogólne dyrektywy orzekania w warunkach uznania, czyli słuszny interes obywateli oraz interes publiczny. W rozpoznawanej sprawie te kategorie są przesądzające, a sprowadzają się do możliwości finansowych jakimi może dysponować organ. Bez wątpienia skarżący uzyskał dodatek w wysokości 400 złotych, a więc o 30 złotych wyższy niż dotychczas. Zatem nie został pominięty przy ustalaniu tego typu dodatku. Inną sprawą jest jego wysokość. Ten element, w ocenie Sądu pozostaje w dyspozycji organu, gdyż dodatek służbowy jest skutkiem oceny sposobu wykonywania służby. Wskazane w skardze uzależnianie i różnicowanie wysokości dodatku od nieobecności w służbie spełnia kryteria wskazane w prawie, mające wpływ na przyznanie dodatku i jego wysokość. Sam skarżący takiego związku dopatruje się choć twierdzi, że jest on niewystarczający. W ocenie Sądu ten pogląd jest wadliwy, bo ustalanie zasad przyznania dodatku jest uprawnieniem organu /przełożonego/. Dla oceny tej sytuacji nie bez znaczenia jest to, że skarżona decyzja odnosi się do sfery wewnętrznej, gdyż dotyczy funkcjonariusza, który pozostaje w stosunku służbowym. W takich sytuacjach zakres uznania musi być szerszy niż by to miało miejsce w regulacji stosunków zewnętrznych administracji.
Niewątpliwie każdy organ rozstrzygając sprawę w ramach uznania jest zobowiązany do przestrzegania przepisów k.p.a., zwłaszcza do poprawnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy wymóg ten spełniły, wskazując na drogę służbową skarżącego oraz akcentując jego osiągnięcia w służbie. Stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie /np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2006 r., II SA/Wa 534/06, LEX 257177/.
Sąd może zgodzić się z zarzutem skargi, że decyzja organu pierwszej instancji w uzasadnieniu ogólnikowo traktuje kryteria wskazane w § 4 rozporządzenia, jednak Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Rz. w uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazuje na ocenę i kwalifikacje oraz zakres pełnionych zadań przez skarżącego. To sanuje wadę decyzji pierwszej instancji.
Odnosząc się do wskazanych w skardze naruszeń prawa procesowego Sąd stwierdza, że również ten zarzut nie może być uwzględniony. Analiza akt sprawy nie wskazuje aby organy obu instancji błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Spór między stronami odnosi się do wykładni prawa, a tę Sąd uznaje za poprawną. Uchybienia w zakresie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. zostały w sposób zadowalający usunięte w decyzji odwoławczej, zaś pozostałe nie mają wpływu na istotę rozstrzygnięcia. Dodać należy, że w postępowaniu przed Sądem podstawą uchylenia decyzji mogą być tylko takie naruszenia procedury, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Takich nieprawidłowości Sąd nie dopatrzył się.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło