II SA/Rz 905/10

8 listopad 2010 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.T., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak [...], wydaną w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. E. T. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 905/10, dotyczącej skargi na decyzję Wojewody [...] wydaną w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną. Sprawa o sygn. II SA/Rz 905/10 nie została zakończona przed WSA. W aktualnym stanie, skarżący został zobowiązany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł z tytułu wniesienia skargi na decyzję Wojewody. Sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej została opisana w druku urzędowym PPF oraz w złożonym na żądanie referendarza sądowego dodatkowym oświadczeniu. Z treści tych dokumentów wynika, że gospodarstwo domowe wnioskodawcy liczy dwie osoby - skarżący oraz jego żona. Jedyny dochód, jaki uzyskuje dwuosobowa rodzina stanowi renta inwalidzka w wysokości 697,84 zł brutto, miesięcznie. Rodzina dysponuje nieruchomością rolną o pow. 2,90 ha. Nieruchomość ta została wydzierżawiona. Dochód z tytułu dzierżawy nieruchomości wynosi w skali roku 50 zł. Żona skarżącego nie otrzymuje żadnych dochodów. Opłaca składkę na ubezpieczenie rolnicze. Rodzina nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Koszty życia rodziny obejmują m.in. zakup żywności i leków a także obowiązkowe składki na ubezpieczenie rolnicze. Skarżący nie jest w stanie określić dokładnej wysokości wydatków koniecznych w skali miesiąca. Stwierdzono, co następuje: Wniosek strony skarżącej decyzję Wojewody [...] dotyczy wyłącznie instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), spowoduje znaczne obniżenie warunków, w jakich egzystuje. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wnioskujący, koszty te obejmują wyłącznie wpis sądowy w kwocie 200 zł. Oprócz tej kwoty strona może zostać w przyszłości zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA. Skarżący w swym wniosku podał, że jedyny dochód jaki otrzymuje jego dwuosobowa rodzina wynosi 697,84 zł. Do tego dochodu należy wliczyć także czynsz roczny z tytułu dzierżawy w wysokości 50 zł. Strona nie wyszczególniła dokładnych wydatków jakie zobowiązana jest ponosić w skali miesiąca. Ponieważ wnioskodawca zamieszkuje we własnym lokalu, do wydatków koniecznych oprócz wydatków na żywność należy zaliczyć opłaty za energią elektryczną, gaz, wodę oraz ścieki. Strona oświadczyła także, że nie uzyskuje żadnych świadczeń z pomocy społecznej oraz innej pomocy o charakterze publicznym. Należy dodać, że skarżący opłaca za swą małżonkę składki na ubezpieczenie rolnicze. Tak opisanych okoliczności majątkowych nie sposób uznać za wiarygodnych. Jako uzasadnione wypada uznać podejrzenie, że podane przez stronę wysokości nie odpowiadają rzeczywistym zasobom majątkowym. Po podziale zadeklarowanych dochodów rodziny okazuje się, że wydatki dzienne na członka gospodarstwa domowego w skali miesiąca wynoszą ok. 11-13 zł. Wysokość dziennych wydatków powinna być jeszcze niższa, jeżeli uwzględnimy, że podana przez stronę renta stanowi wysokość brutto, z której pokrywane są składki na ubezpieczenie społeczne M. T. Realne koszty utrzymania osoby fizycznej, przy obecnych cenach zakupu żywności niezbędnej dla prawidłowej egzystencji, a także innych niezbędnych do życia środków, drastycznie przekraczają tak obliczoną wysokość. Jeżeli strona rzeczywiście miałaby utrzymywać się wyłącznie dzięki dochodom z renty, to podjęłaby starania się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej (pieniężnych lub niepieniężnych). Jednakże Strona oświadczyła wyraźnie, iż nie czerpie żadnych korzyści z pomocy społecznej Ponieważ strona skarżąca oprócz kwoty podanej we wniosku nie wskazała żadnych innych dochodów (np. z świadczeń pomocy społecznej), Jego oświadczenie nie może zostać uznane za odpowiadające rzeczywistości. Za odmową wiarygodności przemawiają w niniejszej sprawie względy doświadczenia życiowego, które nakazują przyjąć, że w sytuacji braku niezbędnych środków do życia, a także możliwości otrzymania pomocy od najbliższej rodziny, obywatel zwraca się o pomoc do instytucji publicznych (por. W. Maciejko, M. Rojewski, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009, s. 232 oraz powołane tam orzecznictwo). Z tych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.