II SA/Rz 906/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-01-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej jest bezprzedmiotowy, skoro ustawa z mocy prawa zwalnia strony skarżące takie decyzje od ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy prawa zwalnia strony skarżące decyzje w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej od ponoszenia kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony z powodu niewykazania przez stronę skarżącą jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania sądu do złożenia stosownych oświadczeń.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Wojewody o utracie statusu osoby bezrobotnej. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów i odmówił ustanowienia adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał wniosek ponownie.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. Odmówiono ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2011 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 roku, nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej - postanawia - I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. odmówić ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 20 października 2010 roku, sygn. II SA/Rz 906/10 referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku M. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił jednocześnie ustanowienia dla niego adwokata z urzędu. W ustawowym terminie skarżący od powołanego orzeczenia wniósł sprzeciw. Zarzucił, że postanowienie referendarza jest nietrafne i ponowił swój wniosek o przyznanie praw pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 P.p.s.a. w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. W pierwszej kolejności należy odnieść się do tego zakresu wniosku skarżącego, który dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych. Zaskarżona decyzja Wojewody dotyczy utraty statusu osoby bezrobotnej. Jest to o tyle istotne, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a. strony skarżące decyzje w tym przedmiocie, z mocy ustawy, zwolnione są z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Oznacza to, iż skarżący nie ma obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania związanych z wniesioną przez niego skargą. Podkreślić należy, iż zwolnienie to dotyczy całości postępowania sądowoadministracyjnego, a więc zarówno kosztów, jakie standardowo należy ponieść przy wniesieniu skargi, jak i tych koniecznych do kwestionowania orzeczeń sądu zapadłych już w toku postępowania. Wnoszenie przez skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem bezprzedmiotowe - badanie przez Sąd czy spełnia on przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych byłoby niecelowe, ponieważ skarżący zwolnienie to uzyskał z mocy ustawy. Z wyłożonych względów wniosek skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd ocenił jako bezprzedmiotowy i w tym zakresie, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., postępowanie umorzył. Wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata, z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, należy rozważyć przy uwzględnieniu instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym, uregulowanej w art. 245 § 3 P.p.s.a. oraz 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z treścią ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przytoczona regulacja rodzi więc konieczność odniesienia się do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Realizując ten wymóg Sąd zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2010 roku wezwał skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia w przedmiocie aktualnej sytuacji majątkowej oraz uzyskiwanych dochodów. Skarżący na wezwanie Sądu wprawdzie odpowiedział, jednakże uczynił to w sposób niepełny, czym uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie zasadności jego wniosku. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnych dochodów, żadnego majątku, za mieszkanie, w którym przebywa płaci jego właściciel,, a zakupy żywnościowe i posiłki robi żona. Skarżący nie podał jednak jaki jest średni miesięczny koszt jego utrzymania i kto go ponosi: skarżący nie podał jaka jest wysokość wydatków na leki, żywność i inne bieżące wydatki, nie wskazał wysokości opłat za dom i z jakich źródeł pokrywa je jego właściciel. Ogólny wniosek skarżącego, że "nie ma nic swojego" i nie uzyskuje żadnego dochodu, dla rozpoznania wniosku o prawo pomocy jest niewystarczający. By skorzystać z pomocy państwa w ramach prawa pomocy skarżący zobowiązany jest podać okoliczności, które w sposób niebudzący wątpliwości pozwolą określić jego sytuację rodzinną, majątkową i dochodową. Pomimo jednoznacznie sformułowanego wezwania Sąd nie jest w stanie ustalić, jaka kwota jest niezbędna do miesięcznego utrzymania skarżącego, jakie wydatki się na nią składają oraz kto i z jakiego źródła je pokrywa. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd nie może domniemywać sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej osoby, która się o nie ubiega. Obowiązek wykazania zaistnienia podstaw do przyznania prawa pomocy obciąża wnioskującego. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło