II SA/Rz 908/07

PostanowienieWSA w Rzeszowie2007-12-19

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wykazała brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej dochody z renty, dochody żony, posiadany majątek rolny oraz wydatki na utrzymanie studiujących dzieci?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochody z rent skarżącego i jego żony, mimo uzupełnienia przez pożytki z gospodarstwa rolnego, są niewystarczające do zaspokojenia podstawowych potrzeb pięcioosobowej rodziny, zwłaszcza przy uwzględnieniu wydatków na kształcenie dzieci. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu i możliwości skorzystania z uprawnień procesowych.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami i odmowy wymiany prawa jazdy. Skarżący wskazał na niskie dochody z renty (524 zł miesięcznie), dochody żony (180 zł miesięcznie) oraz wydatki na utrzymanie trojga studiujących dzieci. Posiada również gospodarstwo rolne z przestarzałymi maszynami.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oraz odmowy wymiany dokumentu prawa jazdy postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z. B. skarżąc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] zwrócił się w niej o "bezpłatne rozpatrzenie odwołania czyli zwolnienie od wszelkich kosztów" podnosząc, iż na utrzymanie trojga studiujących dzieci oraz domu ma rentę w wysokości 524 zł. W złożonym następnie przez niego na wezwanie Sądu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF oprócz zwolnienia od kosztów sądowych wniósł o ustanowienie adwokata wskazując, że nie stać go na ponoszenie kosztów postępowania ze względu na niskie dochody i trudną sytuację materialną. Skarżący ponownie powołał się na fakt studiowania przez dzieci, z których dwoje dojeżdża a jedno mieszka w akademiku. Oprócz dzieci do osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym należy żona uzyskująca dochód z pobieranej przez siebie kwartalnie renty; jej rozliczenie w stosunku miesięcznym daje kwotę 180 zł. Na wykazany przez skarżącego majątek składa się dom o powierzchni mieszkalnej ok. 80 m², nieruchomość rolna o pow. 3,63 ha (1,77 ha przeliczeniowego), ciągnik rolniczy (rok prod. 1963) i kombajn (r.p. 1960) oraz będąca własnością córki działka o pow. 0,58 ha. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata wiąże się z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wymogiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnienie tej przesłanki wiąże Sąd co do złożonego wniosku. Mając na uwadze oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach należy stwierdzić, iż w dostateczny sposób czyni ono zadość temu obowiązkowi. Za główne źródło utrzymania pięcioosobowej rodziny skarżącego należy uznać pobierane przez niego i żonę świadczenia rentowe, których miesięczna wysokość wynosi 704 zł. Kwota ta sama w sobie niewątpliwie umożliwia zaspokojenie wyłącznie jej podstawowych potrzeb związanych ze zwykłym funkcjonowaniem i nie pozwala na wygospodarowanie jakichkolwiek środków na pokrycie związanych ze sprawą kosztów postępowania. Uzupełnienie dochodów uzyskiwanych z rent z pewnością stanowią pożytki pozyskiwane z gospodarstwa rolnego przyczyniając się w istotny sposób do zaspokojenia potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. Dane dotyczące areału tego gospodarstwa i jego zmechanizowania (kilkudziesięcioletnie maszyny) prowadzą jednak do wniosku, że nawet jeżeli mają one wymiar finansowy np. poprzez sprzedaż płodów rolnych czy dopłaty do produkcji rolnej, to nie są one na tyle znaczące, aby w istotny sposób decydować o kondycji finansowej wnioskodawcy i przesądzać o możliwości pokrycia przez niego związanych ze skargą kosztów. Dlatego mimo braku ich dokładnego określenia odstąpiono od wzywania skarżącego do złożenia w tym zakresie dodatkowego oświadczenia uznając, że informacje uzyskane w ten sposób nie wpłyną na prawidłowość dokonanej w tym zakresie oceny jego sytuacji materialno – bytowej. W tym kontekście zawarte we wniosku stwierdzenie skarżącego, iż "otrzymywane środki w sposób skromny zostają wchłonięte na codzienne potrzeby rodziny i opłaty" jawi się jako w pełni wiarygodne i nie nasuwające wątpliwości co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Podkreślenia w tym względzie wymagają przede wszystkim wydatki związane z kształceniem dzieci. Skoro zatem złożony wniosek spełnia ustawowe kryterium do przyznania prawa pomocy, uzasadnione jest pozytywne ustosunkowanie się do niego. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma brak faktycznej możliwości poniesienia przez Z. B. jakichkolwiek kosztów postępowania, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło