II SA/Rz 912/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków postanawia I. Przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi, II. Odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałej części. A. T. wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł. od wniesionej przez siebie skargi, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała na niemożność ich uiszczenia związaną ze stanem majątkowym swojej rodziny (mąż i córka) oraz potrzebą dokonania pilnych remontów w zajmowanym lokalu mieszkalnym (instalacja grzewcza), co wiąże się z wydatkowaniem kwoty ok. 5 tys. zł. Wykazany przez nią majątek obejmuje mieszkanie o pow. 27,9 m² (wraz z wynoszącym 1/5 udziałem w budynku i działce na której jest on posadowiony) oraz samochód m-ki Citroen z 2000 r. Głównym źródłem utrzymania skarżącej i jej rodziny jest renta pobierana przez jej męża (1254 zł.), jak wynika z informacji zawartych w aktach sprawy skarżąca prowadzi także działalność gospodarczą z której dochód za okres I – XI 2007 r. wyniósł 2,7 tys. zł. (średnio ok. 400 zł. miesięcznie). Córka skarżącej (obecnie bezrobotna) w 2007 r. uzyskała jednorazowy przychód za prace zlecone w kwocie 2,5 tys. zł. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, że zasługuje on na częściową aprobatę. Zwolnienie od kosztów sądowych (obejmują one opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. Analiza sytuacji materialno - bytowej i możliwości płatniczych A. T. pozwala uznać, iż spełnia ona tę przesłankę i nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Mimo braku określenia wysokości ponoszonych przez nią kosztów zwykłego utrzymania (m.in. przeznaczanych na zakup żywności, opłaty) należy zauważyć, iż uzyskiwane przez nią i męża dochody nie są na tyle wysokie (łącznie ok. 1650 zł.), aby bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych 3-osobowej rodziny mogła wygospodarować całość związanych ze sprawą kosztów (do w/w dochodu nie doliczono jako jednorazowej kwoty pozyskanej w ubiegłym roku przez córkę wnioskodawczyni). Znaczący wpływ na to ma w obecnej sytuacji konieczność wydatkowania znacznej kwoty w związku z nagłą potrzebą dokonania remontu (modernizacji) instalacji grzewczej w zajmowanym przez nich lokalu mieszkalnym, co rzutuje przede wszystkim na możliwość opłacenia wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (jego uiszczenie lub uzyskanie zwolnienia od niego warunkuje jej merytoryczne rozpoznanie). Sytuacja w jakiej znalazła się skarżąca z przyczyn od niej niezależnych, nie może stanąć na przeszkodzie do sądowej kontroli zaskarżonego przez nią rozstrzygnięcia. Aby to umożliwić, zasadnym jest przyznanie jej zwolnienia właśnie w tym zakresie. Rozpatrując zasadność wniosku w pozostałej części uznano, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wywiedziono to z wyjątkowego charakteru prawa pomocy mającego odzwierciedlenie w regulacji art. 199 P.p.s.a., ustanawiającej obowiązek ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Zgodnie z utrwalonych orzecznictwem sądowym obowiązek ten dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody. Istotne jest tutaj zwłaszcza systematyczne osiąganie tych dochodów i zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, które to warunki skarżąca spełnia. Jednorazowy charakter kosztów sądowych i ich rozłożenie w czasie (uzależnienie od konkretnego etapu postępowania sądowego) prowadzi do wniosku, że skarżąca będzie w stanie poczynić niewielkie chociażby oszczędności na poczet koszów sądowych które mogą (nie muszą) wystąpić w przyszłości; należą do nich opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł. (w przypadku oddalenia skargi) oraz wpis od skargi kasacyjnej (w przypadku jej wnoszenia) w wysokości połowy wpisu od skargi (a więc także 100 zł.). Nie będzie to przekraczało jej możliwości finansowych czy wiązało się z brakiem możliwości zabezpieczenia podstaw egzystencji, skoro jak wynika ze złożonego wniosku, wobec nagłej konieczności była ona w stanie pokryć kilkutysięczne wydatki związane z remontem. Niezależnie od tego należy również zwrócić uwagę na dołączoną przez wnioskodawczynię do skargi kserokopię skierowanego do niej z Urzędu Miasta i Gminy w B. pisma z dnia 8 października 2007 r. odnośnie wstrzymania sprzedaży mieszkań (w budynku, w którym ma ona już swoje mieszkanie) do czasu zakończenia sądowego sporu dot. tej nieruchomości. Pośrednio wskazuje to na potencjalne zainteresowanie z jej strony ich wykupem (są tam jeszcze 2 lokale stanowiące własność Gminy), co nie może być pominięte przy ocenie jej możliwości płatniczych w odniesieniu do kosztów sądowych. W kontekście przyznawania stronom wnioskującym prawa pomocy (niezależnie od jego zakresu) ważna wydaje się treść art. 249 P.p.s.a., stosownie do którego może być ono cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.