II SA/Rz 912/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-04
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej oraz sytuacji osób wspólnie z nią gospodarujących, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej ani sytuacji osób wspólnie z nią gospodarujących, mimo wezwania sądu do uzupełnienia tych danych. Brak wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, skutkuje odmową ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
P. R. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Po oddaleniu skargi, P. R. zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zwolnienie od opłaty za jego doręczenie oraz o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej. We wniosku o prawo pomocy wskazał, że przebywa w zakładzie karnym, nie jest zatrudniony, nie ma majątku ani pomocy rodziny. Sąd wezwał go do wskazania dochodów i wydatków rodziców (wspólne gospodarstwo domowe) oraz do przedłożenia zaświadczenia z zakładu karnego. P. R. nie uzupełnił wniosku.Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia na rzecz wnioskodawcy adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia na rzecz wnioskodawcy adwokata.
Wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W terminie siedmiu dni od otrzymania tego orzeczenia P. R. zwrócił się o sporządzenie jego uzasadnienia i zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za jego doręczenie wraz z tym uzasadnieniem, jak też o ustanowienie na jego rzecz adwokata celem umożliwienia sporządzenia skargi kasacyjnej.
We wniosku złożonym następnie na urzędowym formularzu (PPF) skarżący zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Podał, że obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie jest zatrudniony odpłatnie. Podniósł, że nie ma żadnej pomocy ze strony rodziny, nie posiada jakiegokolwiek majątku, a zatem nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika.
Z uwagi na fakt, że jako członków wspólnego gospodarstwa domowego P. R. wskazał rodziców, wezwano go do wskazania średnich miesięcznych dochodów netto wymienionych oraz ich comiesięcznych wydatków, jak też wskazanIA składników ich majątku (nieruchomości, oszczędności). Wezwanie dotyczyło także przedłożenia zaświadczenia dyrektora zakładu karnego, w którym strona przebywa, z którego wynikać będzie fakt niepozostawania w odpłatnym zatrudnieniu w tym zakładzie.
P. R. odebrał wskazane wezwanie dnia 7 kwietnia 2016 r. i do dnia 14 kwietnia 2016 r. nie udzielił na niego jakiejkolwiek odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Skarga P. R., która oddalona została wyrokiem tut. Sądu z dnia 2 marca 2016 r. dotyczyła odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Problematyka powyższa mieści się w zakresie przedmiotowym art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wedle tego przepisu, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tym samym na P. R. nie ciąży obowiązek ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym opłaty kancelaryjnej za odpis powołanego wyroku tut. Sądu wraz z jego uzasadnieniem. Postępowanie w tym zakresie należało zatem umorzyć w oparciu o art. 249a P.p.s.a.
Z kolei żądanie dotyczące ustanowienia pełnomocnika należało rozpoznać w aspekcie brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wedle którego osoba fizyczna uzyskuje prawo pomocy w częściowym zakresie w razie wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien, zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a., zawierać oświadczenie strony z dokładnymi danymi o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Z formularza takiego wniosku, którego wzór określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. poz. 1257) wynika, że podawane we wniosku dane odnośnie do stanu materialnego winny dotyczyć nie tylko samego wnioskodawcy, lecz również osób, które wchodzą do wspólnego z nim gospodarstwa domowego. A zatem przy ocenie żądania przyznania prawa pomocy uwzględnia się nie tylko informacje dotyczące sytuacji finansowej wnioskującego o pomoc, ale także tego rodzaju informacje, które dotyczą osób wspólnie z nim gospodarujących. Jako takie osoby we wniosku skarżącego wskazani zostali jego rodzice. W związku jednak z brakiem jakichkolwiek danych odnośnie do ich sytuacji materialnej, wezwano stronę do dokonania stosownego uzupełnienia w tym zakresie. Poza tym, skarżący zaznaczył we wniosku, że nie pozostaje w zakładzie karnym, w którym aktualnie przebywa w odpłatnym zatrudnieniu. Dlatego też wezwanie odnosiło się także do nadesłania potwierdzającego ten fakt zaświadczenia. P. R. nie nadesłał jednak powyższego, jak też nie przedstawił danych odnośnie do kondycji finansowej jego rodziców. Z akt administracyjnych sprawy wynika zaś, że udzielali mu oni pomocy w czasie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności.
Z uwagi na powyższe, a więc wobec niedostarczenia potrzebnych danych do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony uznano, że nie wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego odmówiono ustanowienia na rzecz skarżącego adwokata, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło