II SA/Rz 914/17
WyrokWSA w Rzeszowie2018-01-25
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło odpłatność za pobyt K.S. w Domu Pomocy Społecznej, uwzględniając dochody zobowiązanych wstępnych oraz stosując przepisy ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło stan faktyczny i zastosowało przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 3, przy ustalaniu odpłatności za pobyt K.S. w Domu Pomocy Społecznej. Kolegium w pełni wykonało wytyczne zawarte w poprzednim wyroku WSA, prawidłowo obliczyło dochody zobowiązanych wstępnych i ustaliło wysokość ich odpłatności, uwzględniając kryterium dochodowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt K.S. w Domu Pomocy Społecznej. Po wielokrotnych uchyleniach decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję ustalającą odpłatność dla K.S., jego dziadków (S.S., Z.S.) oraz rodziców (M.K., J.K.). Skarżący zarzucali błędy w obliczeniu dochodu, nieuwzględnienie ich sytuacji osobistej i zdrowotnej oraz kosztów utrzymania córki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skarg M. K., J. K. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej -skargi oddala-
Przedmiotem skargi M.K. i J.K. oraz S.S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., dalej "Kolegium", z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że decyzją z dnia [...] września 2013 r. Prezydent Miasta K., dalej "Prezydent", orzekł o skierowaniu K.S. do Domu Pomocy Społecznej w I., dalej "DPS" przeznaczonego dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie. Decyzję o umieszczeniu w DPS na pobyt stały wydano w dniu [...] listopada 2013 r.
Kolejno wydane decyzje Prezydenta z dnia [...] stycznia 2014 r. i z dnia [...] maja 2014 r. ustalające odpłatność za pobyt K.S. w DPS, zostały uchylone odpowiednio decyzjami Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. i z dnia [...] lipca 2014 r. Następne decyzje w powyższej sprawie: decyzja Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Kolegium z dnia [...] października 2014 r. zostały uchylone wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1612/14. W uzasadnieniu Sąd wytknął organom naruszenie art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2013r. poz. 182 ze zm., dalej "u.p.s.") poprzez przyjęcie, że powołany przepis pozwala na solidarne obciążenie dziadków K.S. opłatą za jego pobyt w DPS. Organy zostały zobowiązane do ustalenia dochodów każdego wstępnego oddzielnie i do uwzględnienia części, w jakich będą zobowiązani uczestniczyć w ponoszeniu odpłatności za pobyt w DPS. Ponadto sąd wskazał, iż stroną postępowania w sprawie powinien być K.S., bowiem decyzja nakłada obowiązki także na niego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2015 r. Prezydent ponownie ustalił opłatę za pobyt K.S. w DPS, jednakże i ta decyzja ta została uchylona przez Kolegium decyzją z dnia 20 listopada 2015 r.
Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] ustalił:
I. od dnia 2 stycznia 2014r. do dnia 31 stycznia 2014r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w domu w wysokości 2.851,59 zł w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 516,98 zł na konto bankowe DPS;
b) wstępny – S.S. wnosić będzie kwotę 743,25 zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od uostatecznienia się decyzji;
c) wstępny – M.K. wnosić będzie kwotę 1304,98 zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od uostatecznienia się decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 286,38 zł wnosić będzie Gmina K.
II. od dnia 1 lutego 2014r. do dnia 28 lutego 2014r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w domu w wysokości 2.946,64 zł w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,12 zł płatną na konto bankowe DPS;
b) wstępny S.S. wnosić będzie kwotę 768,03 zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od uostatecznienia się decyzji;
c) wstępny M.K. wnosić będzie kwotę 1348,48 zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od od uostatecznienia się decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 295,92 zł wnosić będzie Gmina K.
III. od dnia 1 marca 2014r. do dnia 31 grudnia 2014r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w domu w wysokości 3104,88 zł w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł płatną na konto bankowe DPS;
b) wstępny S.S. wnosić będzie kwotę 768,03 zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od uostatecznienia się decyzji;
c) wstępny M.K. wnosić będzie kwotę 1348,48 zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od uostatecznienia się decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 454,16 zł wnosić będzie Gmina K.
IV. od dnia 1 stycznia 2015r. do dnia 31 stycznia 2015r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w domu w wysokości 3104,88 zł w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł płatną na konto bankowe DPS;
b) wstępny M.K. wnosić będzie kwotę 1348,48 zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od uostatecznienia się decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 1222,19 zł wnosić będzie Gmina K.
V. od dnia 01.02.2015r. do dnia 30.09.2015r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w domu w wysokości 3118,31 zł w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł płatną na konto bankowe DPS;
b) wstępny M.K. wnosić będzie kwotę 1412,78zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od uostatecznienia się decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 1171,32 zł wnosić będzie Gmina K.
VI. od dnia 1 października 2015r. do dnia 31 października 2015r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w domu w wysokości 3118,31 zł w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł płatną na konto bankowe DPS;
b) wstępny M.K. wnosić będzie kwotę 1064,78 zł płatną na konto bankowe Gminy K. w terminie do 14 dni od uostatecznienia się decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 1519,32 zł wnosić będzie Gmina K.
Kolegium przyjęło, że odwołania od powyżej decyzji złożyli S.S. oraz M.K.
W odwołaniu S.S. zarzucono, że organ błędnie obliczył dochód na osobę w rodzinie, jeżeli bowiem ustalono, że syn odwołującego się, B.S., zamieszkuje z rodzicami od początku grudnia 2014 r., to ustalenie opłaty za ten miesiąc powinno ten fakt uwzględniać.
M.K. zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a.") poprzez nieuwzględnienie sytuacji osobistej i zdrowotnej jego i jego żony J.K. oraz ich usprawiedliwionych potrzeb związanych z pogarszającym się stanem zdrowia, a także tego, że ponoszą koszty utrzymania córki – B.K., co skutkowało błędnym obliczeniem ich dochodu.
Wydana w następstwie rozpatrzenia ww. odwołań decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta została następnie wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 390/16 uchylona.
W motywach swojego rozstrzygnięcia WSA wskazał na niepełną realizację i interpretację oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 maja 2015 r., sygn. II SA/Rz 1612/14. Organy obu instancji w nieprawidłowy sposób brały pod uwagę faktyczne dochody każdego ze wstępnych i jeżeli przekraczały one kryterium dochodowe (300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie), przyjmowały że wstępny zobowiązany jest do uiszczenia opłaty. Tymczasem winny ustalić dochód rodziny poprzez zsumowanie dochodów członków rodziny i ustalić dochód osoby w rodzinie poprzez podzielenie dochodu rodziny przez liczbę członków rodziny, rozstrzygnąć, wobec każdego wstępnego, czy jego dochód (dochód osoby w rodzinie) przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, a w razie ustalenia, że dochód wstępnego przekracza próg, o którym mowa w pkt. 2, obciążyć wstępnego opłatą w wysokości przekraczającej 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ponadto Sąd zobowiązał Kolegium do ustalenia wszystkich podmiotów, które wniosły odwołanie z dnia 18 stycznia 2016 r. (data sporządzenia) od decyzji Prezydenta z dnia [...] grudnia 2015 r., zakwalifikowane jako odwołanie tylko M.K.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołań M.K. i J.K. oraz S.S. Kolegium działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz. art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 6 pkt 3, pkt 4, pkt 14 oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.s. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce:
w pkt I. ustaliło od dnia 2 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w Domu w wysokości 2.851,59 zł za 30 dni stycznia 2014 r. w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie, opłatę w kwocie 516, 98 zł na konto bankowe Domu;
b) S.S. wnosić będzie kwotę 371,63 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
c) Z.S. wnosić będzie kwotę 371, 63 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
d) M.K. wnosić będzie kwotę 652, 49 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
e) J.K. wnosić będzie kwotę 652, 49 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
f) pozostałą kwotę w wysokości 286,37 zł wnosić będzie Gmina K.
w pkt II. ustaliło od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 28 lutego 2014 r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w Domu w wysokości 2.946,64 zł miesięcznie w ten sposób, że
a) S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł na konto bankowe Domu,
b) S.S. wnosić będzie kwotę 384,02 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
c) Z.S. wnosić będzie kwotę 384,02 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
d) M.K. wnosić będzie kwotę 674,24 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
e) J.K. wnosić będzie kwotę 674,24 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
f) pozostałą kwotę w wysokości 295,91 zł wnosić będzie Gmina K.
w pkt III. ustaliło od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania Domu w wysokości 3.104,88 zł miesięcznie w ten sposób, że
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł miesięcznie na konto bankowe Domu;
b) S.S. wnosić będzie kwotę 384,02 zł miesięcznie na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
c) Z.S. wnosić będzie kwotę 384,02 zł miesięcznie na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
d) M.K. wnosić będzie kwotę 674,24 zł miesięcznie na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
e) J.K. wnosić będzie kwotę 674,24 zł miesięcznie na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
f) pozostałą kwotę w wysokości 454,15 zł miesięcznie wnosić będzie Gmina K.
w pkt IV. ustaliło od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w Domu w wysokości 3.104,88 zł miesięcznie w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł na konto bankowe Domu,
b) M.K. wnosić będzie kwotę 674,24 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
c) J.K. wnosić będzie kwotę 674,24 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 1.222,19 zł wnosić będzie Gmina K.
w pkt V. ustaliło od dnia 1 lutego 2015 r. do dnia 30 września 2015 r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w Domu w wysokości 3.118,31 zł miesięcznie w ten sposób, że:
a) K.S. wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł miesięcznie na konto bankowe Domu;
b) M.K. wnosić będzie kwotę 706,39 zł miesięcznie na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
c) J.K. wnosić będzie kwotę 706,39 zł miesięcznie na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 1.171,32 zł miesięcznie wnosić będzie Gmina K.
w pkt VI. ustaliło od dnia 1 października 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. opłatę za pobyt K.S. w DPS na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w Domu w wysokości 3.118,31 zł miesięcznie w ten sposób, że:
a) K.S.k wnosił będzie opłatę w kwocie 534,21 zł na konto bankowe Domu;
b) M.K. wnosić będzie kwotę 532,39 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
c) J.K. wnosić będzie kwotę 532,39 zł na konto bankowe Gminy K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
d) pozostałą kwotę w wysokości 1.519,32 zł wnosić będzie Gmina K.
Stosownie do zaleceń zawartych w wyroku Kolegium ustaliło w pierwszej kolejności, że odwołanie z dnia 18 stycznia 2016 r. podpisał M.K. oraz J.K. Za prawidłowe uznało przyjęcie przez organ pierwszej instancji średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca DPS ustalanego przez Starostę K. i ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego w poszczególnych okresach wskazanych w decyzji. Następnie Kolegium zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku w WSA ustaliło dochody i osoby zobowiązane, w myśl art. art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.s, do wnoszenia opłaty za pobyt K.S. w DPS, mając na uwadze, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty przez te osoby nie może być niższa niż 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, a w przypadku osoby w rodzinie - 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Uznało, że w rozpatrywanej sprawie w miesiącu grudniu 2013 r. dochód K.S., na który składała się renta socjalna i zasiłek pielęgnacyjny, stanowiła kwota 763,16 zł, zatem jest on zobowiązany do wnoszenia opłaty za swój pobyt w nie wyższej niż 70% swojego dochodu miesięcznie. Poza sporem jest, że matka K.S. – B.S. ze względu na swój dochód w miesiącu grudniu 2013 r. (od miesiąca stycznia 2014 r. nie wykazuje żadnego dochodu), nie przekraczający 300% kryterium dochodowego, nie kwalifikowała się do ponoszenia odpłatności za pobyt syna K. w DPS, w przeciwieństwie do dziadków S.S. i Z.S. oraz M.K. i J.K., którzy zobowiązani zostali do ponoszenia odpłatności za pobyt wnuka w DPS w okresach i kwotach wskazanych w sentencji decyzji.
Zamieszkanie z rodzicami B.S. od początku grudnia 2015 r., skutkowało przeliczeniem dochodu na osobę w tej rodzinie z uwzględnieniem 3 osób w rodzinie począwszy od miesiąca stycznia 2015 r., a nie, jak chce odwołujący, od grudnia 2014 r., co znajduje uzasadnienie w treści art. 8 ust. 3 u.p.s. Na sposobie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie mogły zaważyć argumenty podniesione w odwołaniu M. i J.K. - odnośnie ich sytuacji zdrowotnej oraz pogorszenia stanu zdrowia J.K. oraz ponoszenia związanych z tym kosztów, albowiem sytuacja rodzinna, zdrowotna i dochodowa (poza kwestią ustalenia odpowiedzialności finansowej za pobyt wnuka w DPS) J. i M.K., jak również konieczność odpłatnego korzystania z pomocy osób trzecich są w niniejszej sprawie bez znaczenia, jak jednoznacznie stwierdził Sąd w wyroku. Także za nietrafny uznano zarzut nie odliczenia od dochodu dwuosobowej rodziny M.K. kwot świadczonych na rzecz córki B.S., bowiem nie są to alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 ustawy, skoro obowiązek ich świadczenia, wysokość ani terminy płatności nie zostały ustalone, ani też wykazane przez M.K. w toku prowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji postępowania
M.K. i J.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przywołanej na wstępie decyzji zarzucili:
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 64 pkt. 2 u.p.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie;
naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.
a) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego a przez to nienależyte rozpatrzenie sprawy;
b) nieuwzględnienie sytuacji osobistej i zdrowotnej M.K. i J.K. oraz sytuacji zdrowotnej ich córki B.K.;
c) nieuwzględnienie usprawiedliwionych potrzeb M.K. i J.K. związanych z pogarszającym się stanem zdrowia, na które składają się koszty leczenia, koszty osoby dochodzącej w postaci pomocy przy codziennych czynnościach, konieczność rehabilitacji, obecnego dalszego pogorszenia stanu zdrowia J.K., nieuwzględnienie kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem córki B.K., która nie posiada żadnych dochodów ani świadczeń, ponadto choruje na nowotwór;
f) nieuwzględnienie wniosku M.K. o częściowe zwolnienie z opłaty i obciążenie kwotą adekwatną do możliwości finansowych tj.: 200 zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie iż M.K. będzie zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania K.S. w DPS w kwocie 200 zł miesięcznie, ewentualnie o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
S.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, a tj.:
a) art. 8 ust. 3 u.p.s. poprzez nieuwzględnienie w dochodzie rodziny braku dochodu B.S. w grudniu 2014 r. chociaż ten przepis prawa wskazuje, iż za dochód należy uważać albo sumę miesięcznych przychodów z m-ca poprzedzającego złożenie wniosku albo w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony,
b) art. 103 ust. 2 u.p.s. poprzez nieponowienie propozycji zawarcia umowy po wyliczeniu i ustaleniu kwoty odpłatności w nowej wysokości.
2) przepisów prawa procesowego, a tj.:
a) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, podczas gdy organy winny działać na podstawie przepisów prawa,
b) art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie i niezbadanie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy, w szczególności w związku ze zmianą sytuacji rodziny od początku grudnia 2014 r. i zamieszkaniem z Z. i S.S. B.S. w sytuacji, gdy przepis art. 8 ust. 3 u.p.s. zezwala w przypadku utraty dochodu na uwzględnienie m-ca, w którym wniosek został złożony jako właściwego do ustalenia dochodu rodziny,
c) art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony przed wydaniem decyzji możliwości zawarcia umowy w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. w sytuacji, gdy została ustalona nowa kwota odpłatności,
d) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
Mając na względzie wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skargi jako zupełnie niezasadne zostały przez Sąd oddalone.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem swych skarg strony niniejszego postępowania uczyniły decyzję SKO dotyczącą uchylenia decyzji Organu pierwszej instancji i ustalenia wysokości odpłatności za pobyt K.S. w domu pomocy społecznej w Iwoniczu (zwany dalej d.p.s.). W ocenie Sądu, SKO właściwie ustaliło stan faktyczny sprawy i prawidłowo dokonało jego subsumpcji, określając odpowiednie dla poczynionych ustaleń skutki prawne zastosowanych norm prawa materialnego, tj. przepisów u.p.s.
Zaskarżona do WSA decyzja SKO została wydana w wyniku prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2016 r., o sygn. II SA/Rz 390/16. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, co do tego, że skontrolowana decyzja w pełni wykonuje wytyczne wyrażone w przytoczonym orzeczeniu sądu administracyjnego. Przede wszystkim SKO ustaliło te podmioty, które wniosły w niniejszej sprawie środek odwoławczy w osobie M.K. oraz J.K. Organ odwoławczy prawidłowo dokonał także obliczeń dochodów osób potencjalnie zobowiązanych do ponoszenia opłaty, a następnie w oparciu o właściwie zinterpretowane i zastosowane przepisy prawa materialnego skonkretyzował wysokość odpłatności za pobyt w d.p.s. za poszczególne miesiące. Określono bowiem dochód każdego wstępnego oddzielnie, ustalono wobec każdego wstępnego czy jego dochód przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; następnie jeżeli dochód zobowiązanego przekroczył powyższy próg zdolności ponoszenia odpłatności, to od tak ustalonego dochodu odjęto kwotę 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przyjmując tą różnicę jako dopuszczalną wysokość opłaty za pobyt w d.p.s.
Skarga S.S. nie została oparta na uzasadnionych podstawach. SKO wydając zaskarżony do WSA akt nie dopuściło się naruszenia art. 8 ust. 3 u.p.s. S.S. podnosi w swej skardze, że jego sytuacja dochodowa od grudnia 2014 r. uległa znaczącej zmianie, bowiem od tego miesiąca rozpoczął zamieszkiwanie z jego rodziną syn B.S., który nie osiągał jakichkolwiek dochodów i innych świadczeń. Zdaniem Skarżącego przy ustalaniu opłaty za grudzień 2014 r. zasadnym było uwzględnienie dochodów przypadających na członka rodziny w tym miesiącu, nie zaś kierowanie się dochodami z miesiąca poprzedzającego miesiąc ustalenia opłaty za pobyt.
Sąd w tym miejscu zwraca uwagę, iż dochód osób potencjalnie zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w d.p.s. ustala się na podstawie art. 8 ust. 3 u.p.s. Przy interpretacji tej regulacji należy mieć na uwadze specyfikę konkretyzacji obowiązku odpłatności za pobyt w d.p.s. Skutkiem tego, jest konieczność kierowania się sumą dochodów z miesiąca poprzedzającego miesiąc ustalenia wysokości opłaty. Innymi słowy, o powstaniu obowiązku poniesienia opłaty będzie świadczyć poziom dochodów z miesiąca poprzedzającego miesiąc za jaki opłata ma zostać wniesiona, a więc w tym przypadku miesiąc listopad 2014 r. Wobec tego słusznie SKO stwierdza w swej decyzji, że istotna zmiana sytuacji rodzinnej S. i Z.S., która powstała w grudniu 2014 r., oddziaływała na dopuszczalność ustalenia opłaty za pobyt jednak na kolejny miesiąc, czyli styczeń 2015 r. Od stycznia 2015 r. z uwagi na powiększenie składu członków gospodarstwa domowego, S. i Z.S. nie są obciążani opłatą za pobyt, co jest zgodne z art. 8 ust. 3 u.p.s. jak również art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b tej ustawy. Nie doszło też zatem do naruszenia art. 7 K.p.a. poprzez pominięcie faktu rozpoczęcia zamieszkiwania ze skarżącym syna B.S.
Nie doszło także do zarzucanego Organowi naruszenia art. 103 ust. 2 u.p.s. Otóż w aktualnym stanie prawnym ustawodawca nie uzależnił dopuszczalności wydania decyzji konkretyzującej wysokość opłaty od skierowania do osób potencjalnie zobowiązanych do jej wnoszenia oferty zawarcia umowy, o jakiej mowa w tym przepisie u.p.s. Innymi słowy, decyzja konkretyzująca obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt może zostać wydana pomimo braku woli ze strony organu czy osób wskazanych w tej regulacji, na zawarcie umowy regulującej odpłatność za pobyt w d.p.s. Umowa cywilnoprawna ma w założeniu wspomagać załatwianie spraw natury administracyjnej, stąd należy ją traktować za alternatywę dla decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty za pobyt w d.p.s. Jeżeli doszłoby do jej zawarcia, to będzie ona skutecznie eliminować konieczność władczej ingerencji organu poprzez wydawanie decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt. W niniejszej sprawie taka umowa nie została zawarta, co w pełni uprawniało organ do władczej realizacji dyspozycji art. 59 ust. 1 w zw. z art. 60 i art. 61 u.p.s. W rezultacie nie można też mówić o nieprawidłowościach w niepoinformowaniu strony o możliwości zawarcia umowy w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. Skarżący wskazując na naruszenia art. 10 K.p.a. nie podał jakie to istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, nie mogły przez niego zostać ujawnione przed wydaniem decyzji, na skutek obrazy tej regulacji. Dlatego zarzut naruszenia przez Organ tego przepisu K.p.a. nie mógł zyskać akceptacji Sądu.
Również skarga M.K. oraz J.K. okazała się zupełnie niezasadna. Jak już wskazano Organ w pełni zastosował się do wytycznych WSA wyrażonych w wyroku o sygn. II SA/Rz 390/16. Podane przez skarżących okoliczności, wobec ujawnionych dochodów świadczących o posiadaniu wymaganej przez ustawę zdolności do pokrycia kosztów pobytu w d.p.s., nie mogły zaważyć o uwzględnieniu skargi. W zakończonym przed SKO postępowaniu prawidłowo ustalono zdolność stron skarżących do ponoszenia opłaty za pobyt, kierowano się przy tym właściwie zinterpretowanymi przepisami prawa materialnego w postaci art. 59, 60, 61 u.p.s. To ich treść przesądziła o konieczności konkretyzacji potencjalnego obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt K.S. w domu pomocy społecznej. Podane w skardze okoliczności życia skarżących jak ciężkie choroby, koszty utrzymania córki, koszty bieżącego utrzymania mogą stanowić oparcie dla wniosku skarżących o zastosowanie w sprawie ulg przewidzianych w treści art. 64 u.p.s. Na ten aspekt zarzutów skargi słusznie zwrócił już uwagę WSA w prawomocnym wyroku o sygn. II SA/Rz 390/16.
Wyłożone względy zadecydowały o oddaleniu skarg w oparciu o art. 151 p.p.s.a Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się w postępowaniu Organów takich uchybień, które świadczyłyby o konieczności uwzględnienia skarg w oparciu o art. 134 i 135 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło