II SA/Rz 916/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Zbigniew Czarnik Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...].[...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego A. M. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. M. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] października 2007r., znak: [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 35 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz § 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2007r. znak: [...]. Ostatnio powołana decyzja - na podstawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, włączonej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] - wprowadzała zmiany polegające na uwidocznieniu, w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu [...] miasta D., działki odpowiadającej działce 1731/18, objętej KW Nr [...] tj: 1. w pozycji rejestru [...], w której jako współwłaściciele ujawnieni są I. M., K. U., A. W., A. W. i W. W. w miejsce działki nr 763 o powierzchni 0,0875 wprowadza się działki: - nr 763/1 o powierzchni 0,0030 ha, - nr 763/2 o powierzchni 0,0845 ha Wpisuje się dla działki nr 763/1 księgi wieczyste nr [...] i [...]. 2. w pozycji rejestru [...], w której ujawniona jest Gmina Miasta D. jako władający, w miejsce działki nr 762/1 o powierzchni 0,0629 ha wprowadza się działki: - nr 762/6 o powierzchni 0,0009 ha, - nr 762/7 o powierzchni 0,0620 ha, W miejsce działki nr 768 o powierzchni 0,0750 ha wprowadza się działki: - nr 768/1 o powierzchni 0,0021 ha, - nr 768/2 o powierzchni 0,0729 ha 3. W nowej pozycji rejestru ujawnia się działkę nr 726/6 o powierzchni 0,0009 ha i działkę nr 768/1 o powierzchni 0,0021 ha przeniesione z pozycji rejestru [...], na rzecz M. D. Ł. c. [...] w ½ części oraz A. M. s. [...] w ½ części. W podstawie prawnej decyzji organu I instancji wskazano art. 104 k.p.a., art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 ust. 2 i § 46 ust. 1 i 2 pkt 2 Rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Obydwie decyzje zapadły po ponownym przeprowadzeniu postępowania wszczętego na skutek wniosku A. M. i D. Ł. o doprowadzenie działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów numerem 7621/1 do zgodności ze stanem prawnym ujawnionym w KW Nr [...], poprzez ujawnienie na aktualnej mapie ewidencyjnej odpowiednika działki, oznaczonej według poprzedniej ewidencji gruntów w skali 1:2000 numerem 1731/18. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Starosta decyzją z dnia [...] marca 2005r., znak: [...] załatwił go odmownie wskazując w uzasadnieniu, że podczas zakładania w latach 1966-1972 ewidencji gruntów dla miasta D. utworzona została działka nr 1731, stanowiąca drogę, którą ujawniono we władaniu Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, a następnie Urzędu Miejskiego w D.. Część tej działki objęta została wywłaszczeniem pod tereny budownictwa jednorodzinnego, natomiast pozostała część oznaczona nr 1731/13 podzieliła się na działki: nr 1731/14, 1731/15, 1731/16/, 1731/17 oraz 1731/18, zgodnie z operatem pomiarowym wpisanym do ewidencji w Ośrodku w dniu 29.12.1992r. pod numerem [...]. Wówczas działkę nr 1731/13 o powierzchni 0,0538 ha ujawniono na rzecz hipotecznych właścicieli tj. A. M. i M. D. Ł. po połowie. Od roku 1993 ujawniona była działka nr 1731/18 o powierzchni 0,0060 ha. Działki nr 1731/14, 1731/15, 1731/16 oraz 1731/17 zostały zbyte na rzecz osób fizycznych. Następnie, w dwóch etapach, dokonano odnowy ewidencji gruntów miasta D. obręb Nr [...]. W pierwszym etapie (zakończonym w 1989r.) przedmiotowy grunt jako część działki 1731/13 ujawniony był na rzecz Urzędu Miejskiego w D. Na mapie w skali 1:500 nie utworzono działki, która odpowiadałaby działce nr 1731/13. Grunt ten został włączony do działki oznaczonej numerem 762. W drugim etapie, dokonanym w latach 1994-1995, na odnowioną mapę ewidencyjną wniesiono odpowiedniki działek wynikających z operatu podziałowego działki nr 1731/13 i utworzono działki nr 762/2, 762/3, 762/4 oraz 762/5. Nie utworzono wówczas działki, która odpowiadałaby działce nr 1731/18. W części merytorycznej uzasadnienia Starosta wskazał, że po wniesieniu przebiegu granic działki nr 1731/18 na aktualnie obowiązującą mapę ewidencyjną stwierdzono, iż działka ta odpowiada części działek nr 762/1, 763 i 768. Po sprawdzeniu stanu prawnego ustalono, iż działka nr 763 ujawniona jest w księdze wieczystej nr [...] na rzecz wnioskodawców oraz nr [...] na rzecz innych właścicieli. Po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej ustalono, że brak jest wyraźnych śladów przebiegu granic działki nr 1731/18, nie stwierdzono także jakiegokolwiek użytkowania tej działki przez właścicieli. W związku z powyższym Starosta podniósł, że jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest kompetentny do rozstrzygania spraw związanych z ustaleniem zasięgu własności. Wszelkich żądań związanych z ustaleniem tego prawa jak i z jego ochroną można dochodzić na drodze cywilnoprawnej przed właściwym sądem powszechnym. Wskazaną decyzję z dnia [...] marca 2005r. utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] maja 2005r., znak: [...]. Natomiast wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006r., sygn. akt II SA/Rz 628/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zarówno decyzję Starosty z dnia [...] marca 2005r. jak i utrzymującą ją w mocy decyzję organu II instancji z dnia [...] maja 2005r. stwierdzając, iż wbrew twierdzeniom organów przedmiotem niniejszej sprawy nie jest rozstrzyganie sporu o własność działki oznaczonej w przeszłości nr ewid. 1731/18. Kwestie te bowiem, zdaniem Sądu, jednoznacznie przesądza treść KW Nr [...], z której wynika, iż współwłaścicielami tej działki są A. M. i D. Ł. Sąd zwrócił również uwagę, iż prowadząc postępowanie organy administracyjne przeoczyły treść § 37 Rozporządzenia z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, stosownie do którego w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 tego Rozporządzenia lub też, gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne czy nie odpowiadają przyjętym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych bądź fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Mając powyższe na uwadze, Sąd zalecił organom dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych oraz dokonanie pomiarów geodezyjnych w oparciu o § 37 wskazanego wyżej Rozporządzenia. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, Starosta wydał w dniu [...] sierpnia 2007r. wskazaną na wstępie decyzję, w której uzasadnieniu podniósł, że wykonany został operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 marca 2007r. pod nr [...], w którym z wydzielenia na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 działki nr 1731/18, wyniesiono jej granice na aktualnie obowiązującą mapę ewidencyjną w skali 1:500, w wyniku czego utworzone zostały działki nr 763/1, 762/6 oraz 768/1. Działki nr 762/6 i nr 768/1 w operacie ewidencji gruntów i budynków zostały ujawnione zgodnie z KW nr [...] na rzecz A. M. i M. D. Ł. po ½ części. Natomiast działkę nr 763 pozostawiono w dotychczasowej pozycji rejestru, z uwagi na to, iż działka ta jest ujawniona zarówno we wskazanej KW nr [...] jako część działki nr 1731/18 na rzecz wnioskodawców jak i w KW nr [...] jako część działki nr 763 na rzecz I.M., K. U., A. W., W. W. oraz A. W. W związku ze stwierdzeniem sporu o własność gruntu oznaczonego jako działka nr 763/1 o powierzchni 0,0030 ha, odesłano strony na drogę postępowania sądowego dotyczącego usunięcia niezgodności pomiędzy stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, wskazując jednocześnie, iż wyrok w tym przedmiocie będzie stanowił podstawę do ewentualnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów odnośnie działki nr 763/1 o powierzchni 0,0030 ha. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia A. M.wniósł o "unieważnienie" decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania podnosząc, iż decyzja ta w sposób błędny odsyła go na drogę postępowania cywilnoprawnego, celem odzyskania części działki nr 1731/18, znajdującej się w posiadaniu państwa W. Tym samym decyzja ta nie uwzględnia wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 26 kwietnia 2007r. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją wydaną w dniu [...] października 2007r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skargę na rozstrzygnięcie organu II instancji wniósł do tut. Sądu A. M., domagając się jego uchylenia w całości i zarzucając naruszenie poniższych przepisów: - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieprzeniesienie działki nr 763/1 z pozycji rejestru 1408 na jego rzecz oraz na rzecz M. D. Ł. w ½ części - wbrew wytycznym Sądu wyrażonym, w wyroku z dnia 26 kwietnia 2007r., - art. 6 i 7 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji w oderwaniu od obowiązujących przepisów prawa i w sprzeczności ze słusznym interesem obywateli oraz niepodjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, - art. 77 § 7 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów przez organ I instancji oraz nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego. Skarżący podniósł, iż stosując się do wskazań Sądu organy powinny w pełni odzwierciedlić działkę nr 1731/18 na mapach ewidencyjnych. W jego ocenie organy w ogóle nie odniosły się do problemu wielkości działek, tym samym nie porównały wielkości działki nr 763 sprzed odnowienia ewidencji gruntów z wielkością po odnowieniu, co wykazałoby, iż dawna działka nr 763 odpowiada jedynie działce 763/2, natomiast działka nr 763/1 wraz z działkami: 768/1 i 762/6 odpowiada dawnej działce nr 1731/18. Nie ma zatem, według skarżącego, sporu co do tego, kto jest właścicielem działki nr 763/1 i należało jako jej właścicieli wymienić jedynie M.D. Ł. oraz jego w ½ części, zaś w ewidencji gruntów przy tej działce pozostawić tylko zapis dotyczący księgi wieczystej nr 10112. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną uprzednio w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. We wniosku skierowanym do Starosty, A. M. i D. Ł. domagali się ujawnienia w ewidencji gruntów , będącej ich własnością działki odpowiadającej dawnej pgr 1731/18. Dołączając do wniosku odpis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w D. wykazali, że są współwłaścicielami wymienionej działki o pow. 0,0121ha na podstawie postanowień Sądu Rejonowego w S. z 25 maja 1979 r. [...] i Sądu Rejonowego w D. z 29 kwietnia 1992 roku [...]. Wprowadzając zmiany w ewidencji organy ujawniły w nowej pozycji rejestru na rzecz A. M. i D. Ł. dwie części dawnej działki 1731/18 – tj 768/1 i 762/6. Kwestią sporną pozostała część działki 1731/18,oznaczonej obecnie jako działka 763/1 o powierzchni 0,0030 ha. Odmawiając ujawnienia jej na rzecz wnioskodawców wskazano na okoliczność, że ten sam grunt oznaczony jako działka 763/1: - ujawniony jest jako część działki 763 w księdze wieczystej nr [...] na rzecz I.M., K. U., A. W., W. W. i A. W. , oraz - ujawniony jest w księdze wieczystej nr [...] jako część działki 1731/18 na rzecz A. M. i D. Ł. Z powyższego faktu organy wywiodły wniosek, że w sprawie istnieje spór o własność, który powinien być rozstrzygnięty przez sąd powszechny. Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne / t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 240 , poz. 2027 /, zwanej dalej ustawą , ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach , które stanowią podstawę planowania przestrzennego , wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych , statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami. Odnośnie gruntów – zawiera ona informacje o ich położeniu , granicach , powierzchni , rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych , oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających. Spełnia ona zatem funkcje informacyjno – techniczne, rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Z przepisu art. 20 wskazanej ustawy, w zw. z § 44 pkt 2 i § 47 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. ( Dz. U. Nr 38 poz. 454 ), zwanego dalej rozporządzeniem, wynika, że ewidencja ta powinna być utrzymana w stanie aktualności . Aktualizacji danych dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów , którymi są: prawomocne orzeczenia, decyzje, akty notarialne, akty normatywne ilustrujące stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów /art. 20 w zw. z art. 23 ustawy i § 46 rozporządzenia/. Jak wskazano wyżej, A. M. i D. Ł. dowiedli wpisem do księgi wieczystej nr [...], że są współwłaścicielami działki nr 1731/18 o powierzchni 0,0121ha, a postępowanie wykazało ,że działka ta nie została uwidoczniona podczas odnawiania ewidencji gruntów. Zgodnie z § 36 rozporządzenia, przebieg działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w : 1/ postępowaniu rozgraniczeniowym, 2/ w celu podziału nieruchomości, 3/ w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4/ w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5/ na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6/ przy zakładaniu , na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W razie braku wymienionej dokumentacji, lub gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, zgodnie z § 37 , dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Stosując się do powyższych zasad oraz do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2006 sygn. II S.A./Rz628/05 wykonano operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 marca 2007 pod nr [...]. W odnowionej ewidencji gruntów nie ujawniono działki 1731/18 objętej Kw [...], bowiem po odnowieniu ewidencji weszła ona w skład działek 763,762/1 i 768. W wyniku zmian – działka 763 uległa podziałowi na 763/1 i 763/2, działka762/1 – na 762/6 i 762/7, a działka 768 na działki 768/1 i 768/2. Na mapie uzupełniającej z dostosowania stanu prawnego w skali 1:500 została naniesiona dawna działka 1731/18 ,która po podziale stanowi obecne działki 768/1,762/6 i 763/1. Sąd nie podziela poglądu, że w nowej pozycji rejestru, na rzecz A. M. i D. Ł. należało wpisać jedynie działki 762/6 i 768/1, skoro również działka 763/1 , jako część dawnej działki 1731/18 stanowi ich własność , co potwierdza wpis w księdze wieczystej. Wnioskodawcy wykazali wymaganymi przez prawo dokumentami , że są współwłaścicielami całej działki 1731/18 , tymczasem organy ewidencyjne uwidoczniły na ich rzecz jedynie jej część. W ponownym postępowaniu organ dokona pomiarów geodezyjnych działek, których część stanowi dawna działka 1731/18 i uwidoczni w ewidencji gruntów zmiany, mając na uwadze powyższe rozważania . Z wyżej przytoczonych względów , Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt.1 lit. a P.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku , a orzeczenie o kosztach oparł na przepisie art. 200.