II SA/Rz 917/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego -skargę oddala- II SA/Rz 917/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. R. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 1, art. 147 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm./. M. R. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na pokrycie potrzeb rodziny co uzasadniła niepełnosprawnością córki E. i związanymi z tym wyjazdami w m-cu czerwcu na konsultację do K. oraz do lekarzy specjalistów w R. Z akt sprawy wynika, że 11-to osobowa rodzina odwołującej się utrzymuje się z dochodu w kwocie 2726,51 zł miesięcznie, co daje 247,86 zł na każdego z członków rodziny, natomiast ustalone kryterium dochodowe dla 11 osobowej rodziny wynosi 316 zł. Równocześnie w rodzinie występuje ubóstwo, wielodzietność i niepełnosprawność. Zasadnym jest ustalenie, że sytuacja rodzinna upoważnia w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej do uzyskania pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że zasiłek okresowy przysługuje między innymi ze względu na niepełnosprawność w rodzinie, a dochód jest niższy od kryterium dochodowego ustalonego dla danej rodziny. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny - art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy. Przepis ten mówi o ustaleniu zasiłku okresowego "do wysokości" a nie w wysokości różnicy między w/w kwotami, jak ma miejsce w przypadku ustalenia zasiłku stałego - art. 37 ust. 2 ustawy. Uwzględniając treść przepisu art. 147 ust. 2 pkt 2 ustawy "Przepisy przejściowe i końcowe" jako przepis szczególny w okresie przejściowym wobec przepisu art. 38 ust. 3 minimalna kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy wynosi w 2005 r. w przypadku rodziny 20 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a jej dochodami. W przypadku rodziny M. R. jest to kwota 149,90 zł podczas gdy zaskarżoną decyzją zasiłek okresowy przyznano w wysokości 180 zł na m-c czerwiec oraz 150 zł na m-c lipiec. Ze względu na ograniczone możliwości finansowe gmin zasiłki okresowe w 2005 r. przyznawane są w wysokości minimalnej, tj. w wysokości otrzymywanej z budżetu państwa dotacji. Zauważyć wypada, że zasiłek okresowy na m-c czerwiec został przyznany w kwocie przekraczającej minimalną wysokość świadczenia. Natomiast zasiłek na m-c lipiec został przyznany w minimalnej wysokości, pomimo tego, że został obniżony z powodu zauważonego przez pracownika socjalnego nadużywania alkoholu przez P. R., które może być uznane za marnotrawienie przyznawanych środków, o których mowa w art. 11 cyt. ustawy. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej M. R. podkreśliła, iż rodzina nie ma problemu alkoholowego i są to kłamstwa. Alkohol mąż pije tylko przy wyjątkowej okazji, np. wznosząc toast na ślubie. Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie go poprzedzające, a w uzasadnieniu ponownie przytoczył argumentację decyzji pierwszoinstancyjnej. Decyzję tę zaskarżyła M. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W motywach skargi ponownie przytoczyła argumentację z odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Cele, zasady ogólne udzielania pomocy społecznej oraz krąg podmiotów objętych tą pomocą zostały określone w przepisach rozdziału 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 593/. Art. 1 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodów wymienionych w art. 3 pkt 1-15, a to m. in. ubóstwa, wielodzietności, choroby, niepełnosprawności. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, które nie mają żadnych źródeł utrzymania lub ich dochód nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego przy istnieniu jednej z okoliczności wymienionych wyżej. Organy pomocy społecznej rozpatrując wniosek o jej przyznanie opierają się na własnej ocenie potrzeb osób i rodzin ubiegających się o pomoc. Granicą tego uznania są zasady wyrażone w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy, z których wynika, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających przydzielenie pomocy społecznej, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ocena ta dokonywana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, które nie może jednak mieć cech dowolności. Jak stanowi przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłek okresowy przysługuje między innymi ze względu na niepełnosprawność w rodzinie, której dochód jest niższy od ustalonego kryterium dochodowego. Rodzina M. R. spełnia obydwie z tych przesłanek, zatem prawidłowo organ uznał, iż przyznanie jej zasiłku okresowego jest uzasadnione. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie regulują wysokości przyznawanej pomocy. Jest to określone sytuacją rodziny i możliwościami ośrodka. Przyznany zasiłek okresowy w kwocie 180 zł w miesiącu czerwcu i 150 zł w miesiącu lipcu jest wyższy jak prawidłowo określony jego poziom minimalny, tj. 149,90 zł. Ze względu na dużą ilość potrzebujących zasiłki okresowe przyznawane były w zasadzie w roku 2005 r. w wysokości minimalnej, tj. w wysokości otrzymywanej dotacji z budżetu państwa. Organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, przyznając rodzinie M. R. zasiłek okresowy w kwocie 180 zł w miesiącu czerwcu i 150 zł w miesiącu lipcu. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ Sąd skargę oddalił. 20.07.2006 r. PK