II SA/Rz 919/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk SO (del.) Anna Bembenek Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- II SA/Rz 919/10 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] o nałożeniu na J. D. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 4415,90 zł, z powodu uchylania się do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 15 kwietnia 2010 r. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a oraz art. 64 a § 1 pkt 1 i art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, reformując decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazał J. D. rozbiórkę ganku konstrukcji murowanej o wymiarach 2,90 x 1,92 m i wysokości ok. 3,70 m, pokrytego płytą żelbetowa, dobudowanego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 2044/1 w N. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, a J. D. nie wykonał orzeczonego nakazu rozbiórki. Po doręczeniu upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku oraz po przesłaniu tytułu wykonawczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nałożył na J. D. grzywnę w celu przymuszenia oraz wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego. Obliczając wysokość jednorazowej grzywny organ przyjął, że zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi ona iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem rozbiórki i 1/5 ceny 1m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Cena 1 m² w IV kwartale 2009 r. zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z 19.02.2010 r. wynosiła 3964 zł., a powierzchnia zabudowy 5,57 m², zatem kwotę grzywny wyliczono na 4415,90 zł. W zażaleniu złożonym na to postanowienie J. D. wskazał, że ganek zabezpiecza wejście do jego budynku przed utratą ciepła, istnieje od wielu lat, nie stanowiąc dla nikogo przeszkody i nie naruszając niczyjej własności. Wniósł o odstąpienie od nałożenia grzywny z uwagi na to, iż nie jest w stanie zapłacić tak wysokiej kwoty. J. D. podniósł, że jego dochody są niskie, żona nie pracuje, a nie posiadają żadnych oszczędności i nie mogą zaciągnąć kredytu z uwagi na brak zdolności kredytowej. Po rozpatrzeniu tego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazał, iż ustawowym obowiązkiem organu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym było wyegzekwowanie wykonania decyzji orzekającej o rozbiórce. Temu celowi służą środki egzekucyjne przewidziane w art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wśród których w zakresie obowiązków o charakterze niepieniężnym, najmniej dotkliwym jest grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku. Zgodnie z treścią art. 121 § 5 cyt. ustawy w przypadku egzekucji obowiązku polegającego na rozbiórce budynku lub jego części, wysokość grzywny w celu przymuszenia stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem rozbiórki i 1/5 ceny 1m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z przepisu tego wynika, że wysokość grzywny jest ściśle określona i nie może być uzależniona od możliwości finansowych zobowiązanego, stąd też jego wniosek o "odstąpienie" od nałożenia grzywny nie mógł zostać uwzględniony. Organ II instancji stwierdził również, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego prawidłowo, po uprzednim przesłaniu zobowiązanemu upomnienia oraz wystawieniu tytułu wykonawczego. Postanowienie to zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. D., nie precyzując kierunku jego weryfikacji i zwracając się o "pozytywne załatwienie sprawy". W motywach skargi skarżący zwrócił uwagę na okoliczności wybudowania ganku podlegającego rozbiórce, a także na fakt budowy budynku gospodarczego na działce nr 2047, którego inwestor nie poniósł żądnych konsekwencji przewidzianych ustawą Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia ich nieważności, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wymienionych wyżej wad i uchybień nie zawiera. Przedmiotem skargi jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm. - zwanej dalej w skrócie ustawą). Jest to jeden ze środków egzekucyjnych, mający doprowadzić do wykonania obowiązku niepieniężnego. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 w zw. z art. 1a pkt 12 lit. b tiret pierwszy ustawy). Celem postępowania egzekucyjnego jest przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązków, których źródłem jest w rozpatrywanym przypadku nadająca się do wykonania decyzja administracyjna. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że obowiązek rozbiórki, nałożony na skarżącego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r., posiadającą walor wykonalności, nie został wykonany. Prawidłowo więc organ egzekucyjny przystąpił do czynności egzekucyjnych, poprzedzając je wezwaniem do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę egzekucyjną, stosownie do art. 15 § 1 ustawy, a następnie wystawił i przesłał skarżącemu tytuł wykonawczy. Zastosowany w niniejszej sprawie środek egzekucyjny – grzywna w celu przymuszenia – ma doprowadzić do wykonania obowiązku pośrednio, poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny. Taką grzywnę w przypadku niespełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego stosuje się jednorazowo (art. 121 § 4 ). Jej wysokość, obliczona została prawidłowo, przy zastosowaniu art. 121 § 5 ustawy, bowiem egzekucja dotyczy części budynku. Organy zastosowały właściwy wskaźnik określony w tym przepisie (cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku m mieszkalnego ogłoszona przez Prezesa GUS) i na tej podstawie obliczyły grzywnę w kwocie 4415,90 zł. Prawidłowo też została naliczona opłata za czynności egzekucyjne, przewidziana w art. 64 a) § 1 pkt 1 ustawy za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - jako 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł. Kontrolując zgodność z prawem wymierzonej grzywny Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów skargi odwołujących się do celowości pozostawienia ganku, czy sytuacji materialnej skarżącego, jako że kwestie te nie odnoszą się do sfery legalności, a tylko to kryterium Sąd stosuje przy ocenie zaskarżonych rozstrzygnięć. W wyroku z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1148/04, System orzecznictwa LEX Nr 164945, NSA wskazał wyraźnie, że nie można z treści art. 121 ustawy wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Podobnie, zarówno organy orzekające w postępowaniu egzekucyjnym, stosując wymieniony wcześniej art. 29 § 1 ustawy, jak i Sąd dokonując kontroli ich rozstrzygnięć i będąc związany granicami sprawy, nie mógł badać zgodności z prawem decyzji orzekającej rozbiórkę. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. Ubocznie jedynie wskazać należy, że w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym zobowiązany będzie mógł się ubiegać o umorzenie nałożonych, a także uiszczonych grzywien (art. 125 i 126 ustawy).