II SA/Rz 919/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-03-02
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Ewa Partyka, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę silosów zbożowych może zostać wydana, jeśli wniosek nie precyzuje jednoznacznie przedmiotu inwestycji, a organy błędnie interpretują przepisy Prawa budowlanego dotyczące silosów jako budowli?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Organy dopuściły się niedopuszczalnej ingerencji w treść wniosku, nie wyjaśniając jednoznacznie przedmiotu inwestycji (czy dotyczy fundamentów, czy silosów zbożowych) oraz błędnie interpretując przepisy Prawa budowlanego, traktując silosy zbożowe jako urządzenia budowlane, a nie budowle wymagające pozwolenia na budowę i tym samym ustalenia warunków zabudowy. Ponadto, organy nie wykazały konsekwencji w stosowaniu przepisów dotyczących zabudowy zagrodowej i zasady dobrego sąsiedztwa.Stan faktyczny
Skarżący W. i J. P. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty, budynku gospodarczego, fundamentów pod silosy zbożowe i podajnik, oraz dwóch silosów przejazdowych. Skarżący zarzucili m.in. nieprawidłowe ustalenie obszaru analizowanego, brak wszechstronnej analizy, niezgodność z studium, a także błędne zakwalifikowanie inwestycji jako zabudowy zagrodowej. Organy administracji utrzymywały swoje stanowisko, uznając zarzuty za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących W. P. i J. P. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej "organ odwoławczy" lub "organ II instancji’ ) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] ( dalej: "organ I instancji" ) z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], ustalającą dla M. S. ( dalej: "inwestor" ) warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa wiaty na maszyny rolnicze, budynku gospodarczego, fundamentów pod trzy silosy zbożowe i podajnik kubełkowy, budowa dwóch silosów przejazdowych na paszę na terenie działki nr 390, obr. T. [Nr [...]] oraz zjazdu indywidualnego z drogi gminnej (dz. 387, obr. T. [Nr [...]])".
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: K.p.a.) oraz art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 2, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (. Dz. U. z 2015 r. poz. 199; dalej: "ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 1 października 2014 r. M.S. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa wiaty na maszyny rolnicze, budynku gospodarczego, fundamentów pod trzy silosy zbożowe i podajnik kubełkowy, budowa dwóch silosów przejazdowych na paszę na terenie działki nr 390, obr. T. [Nr [...]] oraz zjazdu indywidualnego z drogi gminnej (dz. 387, obr. T. [Nr [...]])".
Wójt Gminy [...], po dokonaniu analizy zabudowy i zagospodarowania terenu i uzgodnieniu projektu decyzji ze Starostą [...]., Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział [...], Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska Oddział Terenowy w [...], w trybie art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy stwierdzając, że zamierzona inwestycja jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli W. i J. P. ( dalej: "Skarżący") wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odwołaniu zarzucili, że zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wszechstronną analizą warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy- nieprawidłowe ustalenie granic obszaru analizowanego, odległość zamierzonej inwestycji od budynku mieszkalnego wynosi 17 m, a organ obszarem analizowanym objął również działkę nr 385 oddaloną 0,5 km od terenu objętego wnioskiem, zamierzenie inwestycyjne ma charakter ściśle gospodarczy,
a skala przedsięwzięcia wskazuje na znaczne uciążliwości. Organ nie wziął pod uwagę interesów osób trzecich, planowana inwestycja nie kontynuuje funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy warunków i zasad zagospodarowania terenu, oraz nie ma charakter zabudowy zagrodowej, a ponadto decyzja jest sprzeczna ze Studium Uwarunkowań i Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...].
Podniesiono również zarzut braku prawidłowego oznaczenia oraz podpisu przez osobę upoważnioną załączników do decyzji stanowiących integralną całość.
Powyższych zarzutów nie podzielił organ odwoławczy, który wskazaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do nieprawidłowości ustalenia obszaru analizowanego organ wskazał, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazują na minimalną, a nie maksymalną granicę obszaru analizowanego. Organ I instancji dokonując analizy funkcji oraz cech zabudowy
i zagospodarowania terenu nie pominął żadnej działki na terenie sąsiadującym
z terenem działki objętej wnioskiem.
Zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że planowana inwestycja ma charakter zabudowy zagrodowej. Legalna definicja zabudowy zagrodowej zawarta w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. 2015.1422; dalej: rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), na którą powołują się Skarżący ma zastosowanie wyłącznie w ramach tego rozporządzenia, a nie w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy.
Za nieuzasadniony organ uznał zarzut niespełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, której na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się do zabudowy zagrodowej,
w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
Odnosząc się do zarzutu niezgodności ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] organ wskazał, że dokument ten nie jest aktem prawa miejscowego, nie jest również źródłem prawa powszechnie obowiązującym, a jego ustalenia wiążą organy jedynie przy ustalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutu braku prawidłowego oznaczenia i podpisów załączników do decyzji organ naprowadził, że decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją Wójta Gminy [...] i organ ten ponosi odpowiedzialność za całą decyzję. Analiza funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu i część graficzna zostały dokonane i podpisane przez osobę do tego uprawnioną, działającą z upoważnienia Wójta na podstawie zarządzenia [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
Za bezzasadne organ uznał również zarzuty nieuwzględnienia w decyzji
o warunkach zabudowy przepisów techniczno- budowlanych. Na etapie ustalania warunków zabudowy nie następuje konkretne określenie usytuowania obiektu budowlanego ani ocena możliwości technicznych zrealizowania obiektu. Zadaniem organu jest ustalenie, że decyzja nie narusza zasad zachowania ładu przestrzennego, co organ I instancji uwzględnił. Ewentualne naruszenia praw osób trzecich mogą być przedmiotem rozpoznania przy wydawaniu decyzji o pozwolenie na budowę.
W skardze do Sądu Skarżący konsekwentnie podnoszą że planowana inwestycja nie jest zabudową zagrodową ponieważ nie jest ukierunkowana na zaspokajanie własnych potrzeb rolnika, jego rodziny, lecz jest gospodarstwem nastawionym na działalność gospodarczą. Inwestor nie zamieszkuje na terenie objętym planowanym zamierzeniem inwestycyjnym. Nie zgodzili się również
z wnioskami organu o braku konieczność rozważenia interesów osób trzecich na etapie ustalania warunków zabudowy. Interes ten powinien być ustalany w oparciu
o stopień uciążliwości oraz zasięg oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie.
W opozycji do organu wskazują również, że decyzja o warunkach zabudowy powinna uwzględniać ustalenia studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego. Odmienne stanowisko prowadzi bowiem do sprzeczności
z podstawowymi zasadami zagospodarowania przestrzennego, zasadą spójności polityki przestrzennej państwa, zasadą wzajemnej spójności aktów planowania przestrzennego, przeznaczenia i zasad zagospodarowania obszarów.
Podważyli stanowisko organu odnośnie przedwczesności uwzględniania przepisów techniczno – budowlanych, brak ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne. Sąd rozpoznający skargę na decyzję dokonuje jej oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne badają, czy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji.
Oceniając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Sąd stwierdził naruszenia przepisów skutkujące koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora ( art. 64 ust. 1 w zw. z art. 52 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ).
Przedmiot sprawy administracyjnej określa zatem podmiot składający wniosek, czyli inwestor. Wprawdzie, jak wynika z art. 61 § 2 K.p.a., wszczęcie postępowania z urzędu mogłoby nastąpić ze względu na szczególnie ważny interes strony, jednak w takim przypadku organ administracji publicznej obowiązany jest uzyskać zgodę strony w toku postępowania; brak zgody podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku skutkuje umorzeniem postępowania. Przepis art. 52 ust. 2 normuje treść wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ( analogicznie wniosku o ustalenie warunków zabudowy art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Obligatoryjnie wniosek powinien składać się z części graficznej (pkt 1) oraz z części opisowej (pkt 2). Część graficzna ma przedstawiać granice terenu objętego wnioskiem. Musi ona zostać sporządzona na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Mapy te mają obejmować teren, którego dotyczy wniosek, a ponadto obszar, na który będzie oddziaływać planowana inwestycja. Mapy muszą być w odpowiedniej skali, tj. 1:500 lub 1:1000, zaś w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Mapa powinna być aktualna, tak aby odzwierciedlała aktualny stan faktyczny i prawny nieruchomości zlokalizowanych na obszarze, na który będzie oddziaływała planowana inwestycja. Część opisowa wniosku powinna zawierać charakterystykę inwestycji, która ma obejmować trzy grupy zagadnień. Po pierwsze, w charakterystyce niniejszej należy określić potrzeby w zakresie infrastruktury technicznej, w tym zapotrzebowanie na wodę, energię, a także sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a w razie potrzeby również sposób unieszkodliwiania odpadów. Po wtóre, opis powinien określać planowany sposób zagospodarowania terenu, charakterystykę zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu. Wymagane dane trzeba przedstawić w formie opisowej i graficznej. Po trzecie, w części opisowej wniosku należy określić charakterystyczne parametry techniczne inwestycji i dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko.
Organ jest związany treścią wniosku złożonego przez inwestora. W konsekwencji,
w razie wątpliwości co do charakteru zamierzenia inwestycyjnego, którego dotyczy wniosek, obowiązkiem organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśniających treść żądania strony. Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., II SA/Gd 560/07 ( to i pozostałe orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń
i Informacji o Spawach cbois.nsa.gov.pl), odnośnie do wniosku o wydanie warunków zabudowy, obowiązkiem organu administracji w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy jest dokładne określenie treści żądania strony, organ jest bowiem tym żądaniem związany. Jeśli powstają jakiekolwiek wątpliwości co do treści wniosku,
w szczególności co do zawartych w nim żądań, organ ma obowiązek zwrócenia się do wnioskodawcy, aby ten sprecyzował swoje żądania.
Organ, rozpatrując sprawę ustalenia lokalizacji celu publicznego, jest związany treścią wniosku. Nie może więc podejmować rozstrzygnięcia wykraczającego poza jego granice (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2001 r., IV SA 24/99).
W niniejszej sprawie organy dopuściły się naruszenia w tym zakresie.
Jak wynika z wniosku o ustalenie warunków zabudowy M.S. zwrócił się o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego pn.: "budowa wiaty, zjazdu, budynku gospodarczego i fundamentów pod silosy zbożowe, fundamentu pod wieże podajnika kubełkowego oraz dwóch silosów przejazdowych na terenie działki 390 w miejscowości T.. Do wniosku została dołączona mapa zasadnicza katastralna, wypis z rejestru gruntów oraz załącznik opisowy. Zgodnie z częścią opisową zamierzenie inwestycyjne miało obejmować budowę: budynku gospodarczego, wiaty na sprzęt rolniczy, zjazd z drogi gminnej, trzech fundamentów pod silosy zbożowe, fundament pod budowę wieży podajnika kubełkowego, dwóch silosów przejazdowych. Projektowane silosy zbożowe miały być owalne o średnicy około 5,0 m i wysokości około 6,0-8,0 m, powierzchni zabudowy około 120 m2, pojemności 60-100 ton. Na załączniku graficznym zaznaczono wyłącznie projektowane fundamenty pod silosy i podajnik.
Na podstawie tak sformułowanego wniosku, rozbieżności pomiędzy częścią graficzną i opisową, nie można było w sposób jednoznaczny ustalić czy dotyczył on realizacji wyłącznie fundamentów pod silosy zbożowe, czy też silosów zbożowych.
Tymczasem organ I instancji ustalił, a organ odwoławczy w pełni te ustalenia jak
i wyciągnięte na ich podstawie wnioski podzielił, że zostały spełnione warunki dla wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "budowa wiaty na maszyny rolnicze, budynku gospodarczego, fundamentów pod trzy silosy zbożowe i podajnik kubełkowy, budowa dwóch silosów przejazdowych na paszę na terenie działki nr 390 obr. T. oraz zjazdu indywidulanego z drogi gminnej, wskazując jednocześnie warunki i zasady zagospodarowania terenu dla lokalizacji trzech silosów.
W ten sposób organ dokonał niedopuszczalnej ingerencji w treść wniosku, jak również nieprawidłowej wykładni przepisów Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
( Dz.U. z 2013 r., poz. 1409; dalej: "Prawo budowlane"), silosy zbożowe wraz
z fundamentami pod nimi, wyczerpują znamiona budowli, zbiorników, na które wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, jako całości użyteczno- funkcjonalnej, a co za tym idzie decyzji ustalającej warunki zabudowy. Ponadto realizacja silosów zbożowych została uregulowana w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który wskazuje, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 4,50 m.
A contrario należy przyjąć, że realizacja silosów przekraczająca te normy wymaga pozwolenia na budowę, a co za tym idzie ustalenia warunków zabudowy ( art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W świetle powyższego i wobec takiego brzmienia przepisów, organy powinny były w pierwszej kolejności wyjaśnić co jest przedmiotem wniosku, a następnie
w sytuacji jednoznacznego wskazania przez inwestora, że wniosek dotyczy silosów zbożowych, ustalić dla nich warunki zabudowy, jak dla stanowiących budowlę, zbiorników.
Należy przy tym zaznaczyć, że obowiązkiem inwestora jest objęcie wnioskiem całego zamierzenia inwestycyjnego art. 64 ust. 1 w zw. z art. 52 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym.
W takim stanie sprawy organ nie wyjaśniając zakresu żądania dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, jak również dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego art 3 pkt 3 i art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. d Prawa budowlanego, dopuszczając możliwość ustalenia warunków zabudowy wyłącznie dla fundamentów pod silosy.
Powyższego uchybienia nie usprawiedliwia wydanie warunków zabudowy dla fundamentów i jednoczesne określenie wymagań dla lokalizacji projektowanych trzech silosów. Można domniemywać, że organy wbrew powołanym regulacjom prawa budowalnego, potraktowały silosy zbożowe, jako urządzenie budowlane.
Organ powinien był wydać warunki zabudowy dla realizacji silosów zbożowych, po ewentualnym sprecyzowaniu wniosku w tym zakresie, a nie ustalać warunki zabudowy dla fundamentów pod silosy zbożowe, określając sposób lokalizacji silosów
z zachowaniem norm rozporządzenia Ministra Rolnictwa Gospodarki Żywnościowej
z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( Dz.U. 2014 r., poz. 81), które co należy podkreślić będzie miało zastosowanie dopiero na etapie pozwolenia na budowę.
Z tych przyczyn decyzje organów, jako naruszające wymienione przepisy postępowania, jak również przepisy prawa materialnego podlegają uchyleniu.
Ponadto Sąd zauważa, że w ustaleniach organu brak jest konsekwencji.
Z jednej strony organ wskazuje na to, że wnioskowana inwestycja ma charakter zabudowy zagrodowej, a powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie,
z drugiej natomiast strony dokonuje ustaleń w zakresie tzw. dobrego sąsiedztwa.
Tymczasem zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy nie stosuje się do zabudowy zagrodowej,
w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
Zatem organ powinien się zdecydować, czy inwestycja mieści się w zakresie zabudowy zagrodowej i w takiej sytuacji zwolniony będzie z obowiązku dokonywania ustaleń w zakresie art. 61 ust. 1 pkt 1, czy też nie, i wtedy ustalenia te staną się aktualne. Przy czym , co należy również podkreślić dla przyjęcia, że inwestycja stanowi zabudowę zagrodową nie wystarczy stwierdzenie, że z taką mamy do czynienia, tak samo jak dla stwierdzenia, że powierzchnia gospodarstwa przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego na terenie gminy, nie wystarcza powołanie się na "dane będące w posiadaniu Urzędu Gminy w [...]". Informacje te powinny wynikać z dokumentów i powinny być weryfikowalne.
W niniejszej sprawie organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że inwestycja ma charakter zabudowy zagrodowej, a powierzchnia gospodarstwa przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego na terenie gminy, zaś organ odwoławczy wskazał jedynie, że zabudowa zagrodowa w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest tożsama z pojęciem, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na tej podstawie nie sposób ustalić, co organ rozumie pod pojęciem "zabudowy zagrodowej". Brak analizy pojęcia "zabudowy zagrodowej" na tle sprawy stanowi naruszenie przez organy obu instancji przepisów procesowych określonych m. in. w art. 7, art. 11, art. 77 § oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdefiniowanie pojęcie "zabudowy zagrodowej" determinowało m. in. ustalenia faktyczne, jakie powinny być poczynione przez organ, a następnie pozwalało na dokonanie przez Sąd oceny legalności decyzji. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że pojęcie zabudowy zagrodowej należy interpretować funkcjonalnie. Sama zabudowa zagrodowa nie musi znajdować się na tym samym gruncie, którego areał i produkcja rolna, ogrodnicza czy hodowlana, związane są z tą zabudową. W związku z tym, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera pojęcia gospodarstwa rolnego, należy dokonać jego wykładni przy uwzględnieniu treści art. 55³ K.c. Przepis ten stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Dla przyjęcia, że poszczególne grunty stanowią jedno gospodarstwo rolne, nie może mieć decydującego znaczenia ich wzajemne położenie, a więc to, czy tworzą one zwarty kompleks, czy też są rozproszone. Tym bardziej dla dokonania tej oceny nie może mieć znaczenia to, czy grunty te znajdują się w granicach administracyjnych jednej lub kilku gmin. Istotne jest bowiem ich funkcjonalne powiązanie, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą. Dlatego niedopuszczalne jest ograniczenie pojęcia gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym do tej jego części, która położona jest na terenie gminy, w której planowana jest realizacja zabudowy zagrodowej (wyrok NSA z 16 października 2009 r., II OSK 1632/2008, system informacji prawniczej Lex Omega dla Sądów 2015 komentarz Arkadiusza Despota-Mładanowicza do art.61 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ).
Niesłuszny natomiast okazał się zarzut nieuwzględnienia zapisów Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...].
W systemie prawnym brak jest sankcji związanej z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, która nie jest zgodna z ustaleniami studium, co świadczy o braku mocy wiążącej tego aktu, w szczególności dla innych niż gmina i jej jednostki podległe, podmiotów. Studium stanowi jeden z etapów poprzedzających uchwalanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie może, w żadnym przypadku, stanowić podstawy do wydania decyzji o warunkach zabudowy. W związku z powyższym zarzut sprzeczności z ustaleniami Studium należało uznać za niezasadny.
Wobec stwierdzenia wskazanych uchybień przedwczesne wydaje się rozpoznawanie zarzutu naruszenia interesów osób trzecich. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem organu będzie rozpatrzenie wniosku
o ustalenie warunków zabudowy dla ostatecznie sprecyzowanego zamierzenia inwestycyjnego. W przypadku ustalenia, że obejmuje ono również budowę silosów zbożowych, organ obowiązany będzie ponownie zwrócić się o wydanie decyzji uzgodnieniowych do właściwych organów, które wydając decyzję w tym zakresie wezmą pod uwagę aktualny zasięg inwestycji.
Zasięg inwestycji decydować będzie o realnym zagrożeniu interesów osób trzecich.
Z tych samych powodów przedwczesna jest również ocena zarzutów dotyczących nieprawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania, który może się zdezaktualizować, ze względu na zasięg inwestycji.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Mając na uwadze, że zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania, które ma istotne znaczenie dla sprawy oraz kierując się potrzebą zapewnienia dwuinstancyjnego postępowania, Sąd uchylił również decyzję organu I instancji, działając na podstawie art 135 P.p.s.a.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem organu będzie
w pierwszej kolejności ustalenia zakresu wniosku, charakteru zabudowy, a następnie ustalenie warunków zabudowy przy zastosowaniu zaprezentowanej wcześniej wykładni przepisów. O kosztach sądowych obejmujących zwrot wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło