II SA/Rz 92/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na działce postanawia I. Zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi, II. W pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. J. M. wnosząc skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF zwrócił się jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych, odwołując się w jego uzasadnieniu do trudnej sytuacji finansowej. Z zawartego we wniosku oświadczenia i informacji udzielonych w wyniku dodatkowego wezwania wynika, że: - wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze 6 osób (w tym dwoje niepełnosprawnych synów), - posiadany majątek obejmuje dom o pow. 70 m² i nieruchomość rolną o pow. 5,5 ha, zaś z pojazdów mechanicznych ciągnik rolniczy (rok. prok. 1984) i stanowiący własność syna skarżącego samochód osobowy Łada Samara z 1987 r., - główne źródła utrzymania to emerytura skarżącego w kwocie 1300 zł. i gospodarstwo rolne (ok. 300 zł./m-c.) wraz z rocznej dopłatą do produkcji rolnej w wysokości ok. 2200 zł., praca dorywcza jednego z synów wnioskodawcy – ok. 500 zł. oraz pobierane na niepełnosprawne dzieci zasiłki pielęgnacyjne i rodzinne, - miesięczne koszty utrzymania obejmują zakup żywności – 500 zł., opłaty – ok. 230 zł., wydatki związane z leczeniem skarżącego i dzieci – 150 zł. Do tego dochodzą kwartalne składki na KRUS żony skarżącego – 257 zł., ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa i podatek rolny (odpowiednio ok. 320 i 120 zł. rocznie), wydatki na specjalny ośrodek szkolno – wychowawczy niepełnosprawnego syna (III-IV 2007 – 201 zł., X-XII 2007 – 361 zł.). Zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy, co w przypadku osoby fizycznej uzależnione jest od wykazania, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny; na koszty sądowe składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków. Analiza stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym prowadzi do wniosku, że spełnił on częściowo tę przesłankę i nie będzie mógł opłacić całości związanych ze sprawą kosztów sądowych. Wynika to przede wszystkim z wzajemnego porównania uzyskiwanych przez niego i domowników dochodów z ponoszonymi przez nich wydatkami związanymi z kosztami niezbędnego utrzymania (pod uwagę brane są dochody i wydatki wszystkich osób prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe). Mimo że ich miesięczne rozliczenie daje kilkusetzłotową nadwyżkę dochodów należy zauważyć, że wyszczególnione wydatki z pewnością nie obejmują wszystkich, jakie wiążą się z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych 7-osobowej rodziny. W tej mierze średni dochód ok. 300 zł. na osobę miesięcznie z pewnością nie może być uznany za wystarczający do pokrycia wszystkich ich potrzeb, w tym niewątpliwie zwiększonych wydatków wiążących się z niepełnosprawnością 2 członków rodziny. Z tego powodu uznano, że skarżącemu należy się wsparcie, które zapewni mu możliwość skorzystania z przysługujących mu jako stronie postępowania uprawnień. Ponieważ opłacenie wymaganego wpisu od skargi (bądź zwolnienie od niego) jest niezbędne do jej merytorycznego rozpoznania a zgromadzenie przez skarżącego w krótkim okresie czasu potrzebnych na to środków finansowych (200 zł.) mogłoby wiązać się dla niego i domowników ze znacznymi trudnościami, zasadnym będzie przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od tego wpisu. Umożliwi to dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Odnosząc się do pozostałych (poza wpisem) kosztów sądowych które mogą (nie muszą) wystąpić w sprawie należy uznać, że ich uiszczenie nie będzie dla skarżącego tak dolegliwe jak opłacenie wpisu. Wynika to z ich wysokości (opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi wynosi 100 zł., w takiej samej wysokości w niniejszej sprawie byłby wpis od skargi kasacyjnej) oraz ich rozłożenia w czasie, co daje możliwość poczynienia stosownych oszczędności. Do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (chociażby w części) zobowiązany jest bowiem każdy jego uczestnik posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (a więc także wnioskodawca). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.