II SA/Rz 920/10

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 21.10.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi B. K., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...].08.2010 r., nr [...] nakładającą obowiązek dokonania rozbiórki obiektu budowlanego, - postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowienie adwokata. Sygn. II SA/Rz 920/10 Uzasadnienie B.K zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie na druku PPF, złożony został do sprawy o sygn. II SA/Rz 920/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Strona została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono następujące okoliczności majątkowe i rodzinne strony: wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z siedemnastoletnim synem. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest kwota alimentów w wysokości 500 zł otrzymywana przez wnioskodawczynię od jej byłego męża. Strona skarżąca jest osobą bezrobotną; nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotny. Poniosła w miesiącu wrześniu znaczne koszty na wyposażenie szkolne swego syna. Gospodarstwo domowe jest prowadzone w domu o pow. 120 m². Strona posiada prawo własności do połowy tego domu. Skarżąca nie posiada nieruchomości, mieszkań, przedmiotów wartościowych. W jej przekonaniu, sytuacja materialna nie pozwala na opłacenie wpisu sądowego oraz wynagrodzenia adwokackiego. Stwierdzono co, następuje : Wniosek B.K. zasługuje na uwzględnienie w całości. Na wstępie należy objaśnić stronie podstawy normatywne rozpoznawania jej wniosku o prawo pomocy. Otóż na tą instytucję składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek skarżącej obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika – adwokata. Z tego względu powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wnioskująca nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych oraz rzeczowych zdatnych do pokrycia istniejących i przyszłych kosztów postępowania sądowego przed WSA i NSA. Ze środków pieniężnych otrzymywanych w okresach miesięcznych w kwocie 500 zł, B.K. nie zdoła wygospodarować zarówno kwoty potrzebnej na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenia, jakie pobiera w tego typu sprawach fachowy pełnomocnik. Majątek Skarżącej nie daje najmniejszych szans na współuczestniczenie w ciężarach finansowych toczącego się postępowania. Kwota wpisu sądowego odpowiada wysokości miesięcznych dochodów strony. Syn wnioskodawczyni uczy się. W czasie postępowania sądowego nie będzie w stanie podjąć pracy zarobkowej. Sytuację skarżącej pogarsza dodatkowo konieczność samodzielnego wychowywania dziecka. Z opisu sytuacji majątkowej i rodzinnej wnoszącej o prawo pomocy nie można wyprowadzić wniosku o istnieniu wydatków zbędnych, które dzięki ograniczeniu można byłoby przeznaczyć na sfinansowanie wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi. Tą opinię odnieść wypada także wobec pozostałych opłat i wydatków sądowych. Jedyny wartościowy majątek wnioskodawczyni w postaci połowy domu, z oczywistych względów, nie może zostać spieniężony. Wobec tych okoliczności nie można zaprzeczyć opinii, że dochody oraz majątek umożliwiają zachowanie utrzymania rodziny na poziomie koniecznym, czyli podstawowym dla osoby fizycznej. Dlatego też skarżąca w niniejszej sprawie zasadnie twierdzi, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Odmowa przyznania prawa pomocy w tych okolicznościach stanowiłaby naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.