II SA/Rz 923/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-11-03
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, tworzący trzyosobowe gospodarstwo domowe z dochodem około 2300 zł brutto, mogą zostać całkowicie zwolnieni od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy, jeśli posiadają samochód osobowy?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, pomimo trudnej sytuacji materialnej i podeszłego wieku, nie mogą zostać całkowicie zwolnieni od kosztów sądowych, ponieważ posiadanie samochodu osobowego świadczy o możliwości partycypacji w kosztach postępowania. Prawo pomocy może być przyznane jedynie w części, w zakresie wpisu sądowego od skargi.Stan faktyczny
K. K. i Z. K. złożyli wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustaleniu warunków zabudowy. Wnioskodawcy tworzą trzyosobowe gospodarstwo domowe z bezrobotnym synem, utrzymujące się z emerytur w kwocie ok. 2228,83 zł brutto. Posiadają dom mieszkalny i samochód osobowy, nie posiadają nieruchomości ani zasobów pieniężnych o dużej wartości. Ponoszą wydatki na leczenie i opał.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżących od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
3 listopad 2010 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, K. K. i Z. K. o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - 1) zwolnić skarżących od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł (słownie pięćset złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Sygn. II SA/Rz 923/10
UZASADNIENIE
Skarżący K. i Z. K. w piśmie z dnia 26 października 2010 r., złożonym na druku PPF, zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o pełne zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie wszczętej z ich skargi o sygn. II SA/Rz 923/10. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Dotyczy kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustaleniu warunków zabudowy. Na aktualnym etapie rozpoznawania sprawy wnioskodawcy zobowiązani są do solidarnego pokrycia kwoty wpisu sądowego w wysokości 500 zł.
Na podstawie przesłanego do sądu wniosku PPF ustalono następujące okoliczności rodzinne i majątkowe stron wnioskujących: K. i Z. K. tworzą wraz z bezrobotnym synem trzyosobowe gospodarstwo domowe. Członkowie rodziny zamieszkują w domu o pow. mieszkalnej 90 m². Podstawą utrzymania gospodarstwa jest kwota 2228,83 zł (brutto). Dochody te pochodzą z emerytur stron skarżących. Wnioskodawcy dysponują samochodem osobowym. Nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych jak i przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. W treści uzasadnienia wniosku strony opisały stan faktyczny sprawy administracyjnej, a ponadto zobrazowały ich zdaniem trudną sytuację majątkową. Strony znajdują się w podeszły wieku; wydatkują na pokrycie kosztów leczenia. Znaczne ciężary ponoszą w związku z zakupem opału na zimę.
Stwierdzono, co następuje:
wniosek stron skarżących obejmuje wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec tego powinni oni udowodnić, że poniesienie wiążących się z niniejszą sprawą kosztów w postaci opłat i wydatków spowoduje uszczerbek na poziomie utrzymania określanego przez ustawodawcę jako konieczne (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a./)
Oświadczenie skarżących zawarte we wniosku PPF nie budzi wątpliwości, co do zgodności z prawdą obiektywną. Dzięki temu istnieją podstawy do rozpoznania zgłoszonego żądania w sposób merytoryczny poprzez odniesienie sytuacji majątkowej i rodzinnej do ustawowych warunków uzyskania prawa pomocy.
Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty sądowe, do których poniesienia zobowiązani zostali wnioskodawcy zawężają się do kwoty wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi (tj. 500 zł). Ewentualne koszty, z jakimi wiąże się zakończenie sprawy mogą polegać na obowiązku poniesienia wpisu sądowego od wnoszonych środków odwoławczych, a także opłacie kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Strony skarżące poprzez właściwe zrelacjonowanie swej sytuacji osobistej i dochodowej wykazali w wymaganym stopniu, iż ich sytuacja dochodowa jest wyjątkowa. Z kwoty ok. 2300 zł muszą utrzymać się aż trzy dorosłe osoby. Dochody gospodarstwa nie są z pewnością wystarczające do pokrycia bieżących i koniecznych kosztów życia oraz uiszczenia kosztów sądowych sprawy sądowoadministracyjnej. Koszty wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej warunków zabudowy są relatywnie wysokie, na co wpływa wysokość wpisu sądowego wynoszącego 500 zł. Ta wysokość odpowiada czwartej części łącznych dochodów rodziny K. Jego uiszczenie spowodowałoby nieakceptowane przez prawodawcę obniżenie warunków egzystowania członków gospodarstwa domowego. Jednocześnie posiadanie stałych dochodów, lokalu mieszkalnego, jak również samochodu osobowego, pozwala przyznać prawo pomocy wyłącznie w zakresie częściowym. Wydatki ponoszone na utrzymanie samochodu osobowego nie należą do wydatków koniecznych, a więc takich od których zależałoby utrzymanie niezbędne osoby fizycznej. Przepisy P.p.s.a. pozwalają przyznać prawo pomocy, o ile wnioskodawca nie posiada zasobów pozwalających na pokrycie wydatków na utrzymanie konieczne (zakup żywności, lekarstw, środków czystości, wydatki na utrzymanie lokalu mieszkalnego). Ponieważ rodzina korzysta z samochodu osobowego, to tym samym posiada potencjał pozwalający współuczestniczyć w pewnej mierze w kosztach finansowych wszczętego postępowania. Zasada zobowiązująca stronę inicjującą postępowanie do ponoszenia kosztów postępowania, nakazuje rozpoznającemu wniosek poszukiwać u wnoszącego możliwości choćby ułamkowego uiszczenia kosztów postępowania. W sytuacji majątkowej stron wnioskujących takie możliwości zostały odnalezione a polegają one na zaoszczędzeniu kwot wydatkowanych w skali miesiąca na utrzymania pojazdu. Poczynione dzięki temu oszczędności nie wpłynął na obniżenie standardów życia skarżących, poniżej poziomu utrzymania koniecznego.
Przedstawione wyżej okoliczności rodzinne i majątkowe nakazują przyjąć, iż Skarżący mogliby ponieść uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego, jeżeli pokryliby wpis sądowego w pełnej wysokości. Uiszczenie pozostałej części kosztów sądowych pozwoli rodzinie K. żyć na poziomie nie obiegającym od warunków utrzymania o charakterze niezbędnym.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło