II SA/Rz 923/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-10-08
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniony od opłat sądowych w części?Ratio decidendi
Prawo pomocy w częściowym zakresie, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych w części, może zostać przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Sąd, analizując sytuację materialną, uwzględnia jedynie wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczne dochody wynoszą 1199,79 zł, a dochody męża 1450 zł. Przedstawiła również miesięczne wydatki rodziny, w tym koszty leczenia. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od połowy wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie odmówiono uwzględnienia wniosku.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. K. i S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego - postanawia - I. zwolnić skarżącą od połowy wpisu od skargi, II. odmówić uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.
E. K. wezwana do uiszczenia (solidarnie ze współskarżącym S. W.) wpisu w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego, złożyła wniosek o zwolnienie jej z tej opłaty. Wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem J. K., a dochód rodziny stanowią jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 1199,79 zł oraz emerytura męża w kwocie 1450 zł. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że miesięczne wydatki rodziny to następujące kwoty: 228 zł (energia elektryczna), 80 zł (gaz), 55 zł (telefon), 200 zł opał (rocznie 2400 zł) oraz 300-500 zł (koszt leczenia). Wnioskodawczyni zaznaczyła, że leczy się z powodu dolegliwości kręgosłupa, natomiast mąż choruje na cukrzycę. Wnioskodawczyni posiada udział w wysokości 6/8 w prawie własności budynku mieszkalnego, którego dotyczy niniejsza sprawa oraz takiej samej wielkości udział w nieruchomości rolnej o powierzchni 3,70 ha. J. K. jest natomiast właścicielem domu oraz nieruchomości gruntowej o powierzchni 3,20 ha.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
Wnioskodawczyni na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wyraźnie zaznaczyła zakres swojego żądania, dlatego też przyjęto zgodnie z tym, że ubiega się ona o zwolnienie od wpisu od skargi.
Powyższe mieści się w prawie pomocy w częściowym zakresie, na co wskazuje art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", stanowiąc, że prawo pomocy w takim zakresie obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w części.
Przesłankę uwzględnienia wniosku obejmującego powyższe ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jest to możliwe w wypadku wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle brzmienia powołanego przepisu nie może budzić wątpliwości, że to na ubiegającym się o pomoc ze środków Skarbu Państwa spoczywa ciężar udowodnienia, że sytuacja, w której się aktualnie znajduje kwalifikuje go do otrzymania tego rodzaju pomocy. Związane jest to z charakterem instytucji prawa pomocy, stanowiącej wyjątek od zasady samodzielnego finansowania przez stronę swojego udziału w postępowaniu.
Analiza sytuacji materialnej strony, której dokonano na podstawie podanych przez nią we wniosku danych doprowadziła do przyjęcia, że jej wniosek nie może zostać w całości uwzględniony, dlatego też zwolniono ją jedynie od połowy wpisu od skargi.
Oddalając wniosek skarżącej w pozostałym zakresie wzięto pod uwagę, że dysponuje ona wraz z mężem stałymi źródłami dochodów. Ich potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Ponadto mąż skarżącej jest właścicielem domu i nieruchomości gruntowej o powierzchni 3,20 ha. Wzięto także pod uwagę, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy uwzględnia się jedynie wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem. Z pewnością nie można do nich zaliczyć kwoty przeznaczanej na telefon, która w wypadku skarżącej wynosi ok. 55 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki rodziny związane z utrzymaniem domu oraz leczeniem kształtują się na poziomie ok. 1000 zł. Do zaspokojenia innych potrzeb (w tym przede wszystkim żywienia) pozostaje więc kwota ok. 1 600 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, jest ona wystarczająca, by pokryć z niej wydatek w kwocie 250 zł, stanowiący połowę wpisu od skargi. Natomiast konieczność uiszczenia całej opłaty – 500 zł mogłaby spowodować uszczerbek w zakresie wydatków koniecznych rodziny. Uwzględniono przy tym, że wprawdzie E. K. jest zobowiązana do opłacenia skargi solidarnie ze współskarżącym S. W., jednak postanowieniem z dnia 8 października 2013 r. zwolniono go z tego obowiązku, co oznacza że został on "przeniesiony" w całości na wnioskodawczynię.
Z podanych wyżej względów orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło