II SA/Rz 928/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-10-16
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Anna Lechowska, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może anulować czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, jeśli osoba zameldowana faktycznie zamieszkiwała w lokalu, nawet jeśli nie posiadała zgody właściciela na zameldowanie, ale miała zgodę innej osoby uprawnionej do dysponowania lokalem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzając, że do dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędne jest wyłącznie faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu. Skoro Z. K. wraz z synem faktycznie zamieszkiwała w lokalu w dacie dokonywania czynności meldunkowej, to czynność ta odpowiada prawu, nawet jeśli nie było formalnej zgody właściciela, ale istniało przyzwolenie innej osoby uprawnionej do dysponowania lokalem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania Z. K. i jej syna na pobyt stały. Właścicielka lokalu, M. B., domagała się anulowania zameldowania, twierdząc, że nie wyraziła na nie zgody. Z. K. twierdziła, że mieszkała w lokalu od lat i została zameldowana za zgodą właścicielki lub jej brata, który również tam mieszkał. Wojewoda ostatecznie uchylił decyzję Wójta i orzekł o anulowaniu zameldowania, uznając, że do zameldowania na pobyt stały wymagany jest pobyt legalny za zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Małgorzata Wolska Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
II SA/Rz 928/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] września 2006 r., Nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...] orzekającej o odmowie anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania Z. K. i D. P. na pobyt stały w miejscowości [...], uchylił zaskarżoną decyzje i orzekł o anulowaniu wskazanej czynności materialno - technicznej.
Jako podstawę decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 144, poz. 1043).
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 14 listopada 2005 r. M. B. domagała się anulowania zameldowania na pobyt stały Z. K. oraz jej syna D. P. w miejscowości [...] jako wadliwego. W uzasadnieniu wskazała, że jest jedynym prawowitym właścicielem nieruchomości, w której bez jej wiedzy i zgody dokonano zameldowania.
Rozpoznając powyższy wniosek Wójt Gminy, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] orzekł o anulowaniu czynności materialno -technicznej zameldowania Z. K. oraz D. P. na pobyt stały w miejscowości [...], ustalając, iż meldunku dokonał brat M. B. M. Cz., który nigdy nie był właścicielem przedmiotowego lokalu. Z ustaleń organu wynika natomiast, że jedynym właścicielem lokalu jest M. B.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Z. K., podnosząc, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkuje bez zameldowania od 1991 r. zaś w 2003 r., za zgodą właścicielki, została zameldowana wraz z synem na pobyt stały.
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. , Nr [...] Wojewoda uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem ustalenia czy M. B. wyrażała zgodę na zameldowanie Z. K. i D. P. na pobyt stały w miejscowości [...].
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy
decyzją z dnia [...]ipca 2006 r., Nr [...] orzekł o odmowie anulowania
czynności materialno-technicznej zameldowania Z. K. i D. P. w budynku nr 21 w [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż pomimo formalnej wadliwości zameldowania nie można go anulować ponieważ Z. K. i D. P. w dacie zameldowania faktycznie mieszkali w przedmiotowym budynku i dalej tam przebywają a istniejący stan tolerowała właścicielka M. B.. Stwierdzone uchybienia, zdaniem organu, odnoszą się jedynie do sposobu zameldowania i nie mają wpływu na ważność samego zameldowania.
W odwołaniu M. B. wnosząc o jej zmianę i anulowanie czynności meterialno-technicznej zameldowania Z. K. i D. P. w budynku nr 21 w [...], ewentualnie o uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 9 ust 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz sprzeczność istotnych ustaleń organów pierwszej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że Z. K. oraz D. P. przebywają w lokalu legalnie pomimo, że M. B nie wyrażała zgody na wprowadzenie się do lokalu przez wyżej wymienione osoby.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania, wspomnianą na wstępie decyzją Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o anulowaniu czynności materialno - technicznej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż pomimo tego, że w dacie zameldowania Z. K. i D.P. przebywali w przedmiotowym lokalu, to nie był to pobyt legalny a tym samym naruszono dyspozycję art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Reasumując organ wskazał, że do zameldowania na pobyt stały może uprawniać jedynie pobyt legalny, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Zaś z materiału dowodowego wynikało, że M. B., właścicielka lokalu, nigdy nie zgadzała się na zameldowanie wyżej wymienionych osób na pobyt stały.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Z. K. Podniosła w niej, że w przedmiotowym lokalu jest zameldowana wraz z synem od 2003 r., i ze istniejący stan był akceptowany przez właścicielkę lokalu M.B. do czasu dokonania przez jej syna zgłoszenia na Policję z powodu agresji współlokatora M. Cz. - brata M. B. Dodała również, że ma bardzo złą sytuację finansową, i że "nie ma się gdzie podziać", a wszystkie oszczędności jej i syna zostały ulokowane w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę organ przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Zgodnie z tym przepisem sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi.
Bezspornym jest, że Z. K. od około 14 lat, a jej syn od około 1 roku, zamieszkują w przedmiotowym mieszkaniu w miejscowości W. nr 21.
W mieszkaniu przebywali za przyzwoleniem M. Cz., brata M. B., która jest właścicielką przedmiotowego lokalu.
Jak zeznała M. B.– właścicielka mieszkania – "Z. K. samowolnie nie zajęła tego lokalu, a wprowadziła się tam bez mojej zgody, ale za zgodą mojego brata, który tam mieszka, tolerowałam ten pobyt".
Fakt zamieszkiwania tych osób w przedmiotowym budynku potwierdzają oględziny, z których wynika, że osoby te zajmują jeden pokój, posiadają przedmioty codziennego użytku i rzeczy osobiste.
Wniosek o zgłoszenie zameldowania nie został podpisany przez M. B.
Materialno-prawną przesłanką rozstrzygnięcia stanowi ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960, ze zm./.
Rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej jest prawidłowe.
Dokonując wykładni przepisów art. 6 i art. 10 ust. 1 cyt. ustawy należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, w którym Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Utrata zaś mocy obowiązującej cytowanego przepisu ma następstwa podczas ustalania stanu hipotetycznego do ustalenia którego organ obowiązany jest przy rozpoznawaniu i rozstrzyganiu wątpliwości w przedmiocie zameldowania.
Zameldowanie nie daje żadnych praw do lokalu.
Dla dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędnym jest wyłącznie faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu.
Kwestię tę wyjaśnił wyczerpująco Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r.
Skoro Z. K. wraz ze swym synem D. P. zamieszkiwała faktycznie w przedmiotowym lokalu w dacie dokonywania czynności meldunkowej, to dokonana czynność odpowiada prawu.
Rozstrzygnięcie organu nie może ograniczać się jedynie do zbadania prawidłowości wypełnienia formularza zgłoszenia, lecz rozstrzygnięcie musi zbadać istotę sprawy.
Organ nie może przyjąć pozycji swoistego kontrolera czynności materialno-technicznej do czego nie był uprawniony.
Zauważyć wypada iż wg aktualnie obowiązującego stanu prawnego z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych usunięty został wymóg wykazywania przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w kotnym ma nastąpić zameldowanie.
Organ odwoławczy prowadząc ponownie postępowanie uwzględni wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 oraz treść uzasadnienia tegoż rozstrzygnięcia.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 6, art. 10 ust. 1 i 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960/ Sąd uwzględnił skargę.
Na zasadzie przepisu art. 152 ustawy, decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło