II SA/Rz 928/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...]uchylającą decyzję własną z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...]i unieważniającą wydane dokumenty pojazdu marki Peugeot [...] nr VIN: [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskaz art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej: Kodeks postępowania administracyjnego) oraz art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; dalej: ustawa Prawo o ruchu drogowym ). Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Starosta [...] dokonał na wniosek R.U. czasowej rejestracji samochodu Peugeot 308SW, nr nadwozia [...]. W dniu 22 kwietnia 2014 r. wpłynęło do Starosty [...] pismo Prokuratury Okręgowej w [...] informujące, że umowa sprzedaży pojazdu zawarta pomiędzy H.N., a R.U. z dnia 1 października 2011 r. zawarta w Z. jest fałszywa, bowiem H.N. nie był właścicielem pojazdu i posłużył się przed Prezydentem Miasta [...] skradzionymi na terenie Niemiec dokumentami. W związku z tym decyzją dnia 3 czerwca 2014 r. Prezydent Miasta uchylił decyzję własną znak [...] z dnia [...] września 2011 r. o rejestracji samochodu osobowego minki Peugeot 308SW nr VIN: [...]. W ocenie organu powyższa okoliczność uzasadniała wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego - wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności, które nie były znane organowi w dniu wydawania decyzji. Następnie opisaną już decyzją z dnia 21 listopada 2015 r. uchylił decyzję własną i unieważnił wydane dokumenty komunikacyjne dopuszczające pojazd do ruchu i odmówił rejestracji. W odwołaniu R. U. podniosła, że na podstawie szwedzkiego rejestru danych ww. pojazd nie został zgłoszony jako skradziony i został wyrejestrowany w Szwecji 3 grudnia 2013 r. o czym świadczy pismo z dnia 12 marca 2015 r. Swedish Transport Agency. Ponadto pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt: [...] Prokuratura Okręgowa wyraźnie wskazała iż nr identyfikacyjne VIN nie zostały przerobione, pojazd nie został skradziony, a zakupiony przez ustalone osoby, w związku z powyższym jest jego właścicielem. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja organu I instancji jest przedwczesna. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zarówno Prezydent Miasta [....] jak i Prokuratura Okręgowa w [...], a także ustalenia dokonane w wyroku Sądu Rejonowego w [...], sygn. akt: [..] nie negowały faktu, że H.N. jest właścicielem przedmiotowego pojazdu. Przedmiotem ww. postępowań administracyjnych, jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] oraz postępowania sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] był fakt posłużenia się przez właściciela pojazdu skradzionymi dokumentami rejestracyjnymi sugerującymi iż ww. pojazd był uprzednio zarejestrowany na terenie Niemiec. Dalej organ odwoławczy wskazał, że trudno zgodzić się z poglądem, że dokumenty (tj. karta pojazdu i dowód rejestracyjny wydany przez Prezydenta Miasta [...] oraz umowa kupna-sprzedaży dnia 1 października 2011 r. zawarta pomiędzy H.N. a R.U.), na podstawie których dokonano rejestracji pojazdu w Starostwie Powiatowym w [...] są fałszywe, bowiem zostały wydane przez uprawniony do tego organ, i nie podważono ich autentyczności. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy nakazał uwzględnić dokumentację zebraną przez pełnomocnika strony, która w sposób jednoznaczny wskazał na szwedzkie pochodzenie pojazdu, a także dokonać właściwej oceny materiału dowodowego. W razie wątpliwości zwrócić się do Swedish Transport Agency o pisemne wyjaśnienia dotyczące pochodnia ww. pojazdu oraz uzyskanie od tego organu uwierzytelnionej kopii dokumentów pojazdu. W skardze na powyższą decyzje Prokurator Okręgowy w [...] wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego przez uchylenie decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy postępowanie organu jest kompletne i zachodzą podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Starosty [...] z dnia 21 listopada 2011 r. została oparta na decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 r., o pierwszej rejestracji w kraju pojazdu. Decyzja o kolejnej rejestracji pojazdy należy do kategorii decyzji zależnych, albowiem jej byt prawny uzależniony jest od innego rozstrzygnięcia. Powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1415/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 422/13). Uchylenie poprzedniej decyzji sprawia, że decyzja zależna traci swoje umocowanie prawne. W sprawie Prezydent Miasta [...] ostateczną decyzją uchylił własną decyzję o rejestracji i orzekł o odmowie jego zarejestrowania. Prokurator wskazał natomiast na rażące naruszenia prawa przez Starostę [...] polegające na zamieszczeniu w decyzji rozstrzygnięcia o unieważnieniu dokumentów komunikacyjnych, nie znajdujące oparcia w obowiązujących przepisach. W świetle powyższego w ocenie Prokuratora organ odwoławczy w wyniku rozpoznania odwołania powinien był utrzymać w mocy decyzję w zakresie uchylenia decyzji pierwotnej i odmowie rejestracji oraz uchylić decyzję w zakresie unieważnienia dokumentów komunikacyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały wskazane w jej treści. Kontrolowana decyzja została wydana na skutek odwołania uczestniczki R.U. reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego J. Sz. W toku postępowania administracyjnego radca prawny J. S. nie złożył dokumentu pełnomocnictwa do reprezentowania R.U. w postępowaniu administracyjnym (art. 33 § 3 K.p.a.). Dokumentu takiego nie złożył także w postępowaniu sądowym. Na pytanie Sądu w toku rozprawy w dniu 2 marca 2016 r. upoważniona przez radcę prawnego J. S. aplikant oświadczyła, że takie pełnomocnictwo zostało mu udzielone, nie dysponowała nim jednak i nie była w stanie go okazać Sądowi. Zachodzi więc istotna wątpliwość co do tego, czy odwołanie od decyzji organu I instancji złożył prawidłowo umocowany pełnomocnik. SKO zaniechało wezwania pełnomocnika o dokument pełnomocnictwa i rozpoznało złożone przezeń odwołanie. Świadczy to o naruszeniu art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. i art. 33 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł przełożyć się na wynik sprawy. Prowadzenie postępowania bez wezwania do usunięcia braku pełnomocnictwa czy innych wymagań oznacza wadliwość postępowania i to w postaci kwalifikowanej. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z działaniem organu odwoławczego "z urzędu", co narusza zasadę skargowości (art. 127 § 1 K.p.a.) i stanowi o rażącym naruszeniu prawa – wyrok NSA z dnia 26 listopada 2011 r., I OSK 1866/10/LEX 1069628. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że pogląd ten jest akceptowany tak w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie (zob. Piotr Przybysz – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005r., str. 338 raz powołane tam orzecznictwo, w tym wyrok NSA z dnia 15 września 2000, sygn. akt III SA 417/00, LEX 472117). W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO będzie miało na względzie treść niniejszego uzasadnienia. Z uwagi na wątpliwość, czy odwołanie od decyzji organu I instancji w ogóle zostało skutecznie złożone, odnoszenie się przez Sąd do zarzutów merytorycznych skargi byłoby przedwczesne.