II SA/Rz 929/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu scalenia gruntów, J. J. wniósł o zwolnienie od kosztów tego postępowania. Wniosek ten podtrzymał następnie w urzędowym formularzu PPF (zaznaczając, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych), w którym wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w domu o powierzchni 90 m.kw., gdzie prawo dożywocia zapewnione mają H. i S. J. Podał, że jest rolnikiem i utrzymuje się z prowadzonego gospodarstwa rolnego, które tworzy nieruchomość rolna o powierzchni 2,36 ha. Zaznaczył, że "dochód z gospodarstwa bilansuje się z kosztami uzyskania przychodu" a nadto, że z powodu braku miejsc pracy w pozarolniczym dziale gospodarki ma trudności w znalezieniu zatrudnienia. Wnioskodawca podniósł, że ma stwierdzoną dyskopatię i z tego powodu poddawany jest zabiegom rehabilitacyjnym. W dołączonym do druku PPF piśmie J. J. wskazał, że H. i S. J. mieszkają pod innym niż on adresem (tj. [...]) i prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Jego miesięczne wydatki na zakup żywności, leczenie, utrzymanie domu (opał, energia) i gospodarstwa (podnajmowanie sprzętu, środki ochrony roślin), podatek od nieruchomości, składka na ubezpieczenie społeczne stanowią kwotę ok. 862 zł. Zaznaczył także, że nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych, nie korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej, jak też nie ma rachunku bankowego. Składający wniosek podkreślił, że dochód miesięczny brutto z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego ustalony został w oparciu o dane uzyskane z Urzędu Gminy [...]. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Jak wynika z treści wniosku, J. J. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a." wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy. Ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wskazał, że uwzględnienie żądania w takich granicach uwarunkowane jest wykazaniem przez składającego go, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść ostatnio powołanego przepisu przesądza o tym, że ciężar dowodu w odniesieniu do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy spoczywa na podmiocie, który o taką pomoc się ubiega. To zatem wnioskodawca winien przedstawić we wniosku, w wyczerpujący sposób, wszelkie okoliczności obrazujące jego sytuację rodzinną oraz bytowo-materialną. Przy rozstrzyganiu w przedmiocie prawa pomocy - z uwagi na publiczny charakter środków, z którego jest ono finansowane - nie mogą istnieć wątpliwości co do rzeczywistych możliwości płatniczych strony. W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, wątpliwości takie istnieją jednak w odniesieniu do faktycznej sytuacji finansowej skarżącego. Powyższe podyktowane jest faktem iż J. J. wskazując wysokość uzyskiwanego dochodu podał, że jest to kwota ok. 862 zł brutto, zaznaczając równocześnie, że została na obliczona na podstawie danych uzyskanych z Urzędu Gminy [...]. Tymczasem dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy istotna jest faktyczna kwota netto osiąganego przez stronę dochodu. Skarżący miał przy tym świadomość powyższego, bowiem w postanowieniu zapadłym w innej jego sprawie toczącej się przed tut. Sądem zwrócono mu uwagę na tę kwestię (postanowienie z dnia 16.09.2013 r. sygn. akt II SA/Rz 753/13). Nadto, w złożonym wniosku skarżący podał, że "dochód z gospodarstwa bilansuje się z kosztami uzyskania przychodu". Stwierdzenie tego rodzaju wskazuje, że w istocie z prowadzonego gospodarstwa rolnego J. J. nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu. W takiej sytuacji pojawia się pytanie z czego wyżej wymieniony zaspokaja swoje podstawowe potrzeby życiowe (wydatki na żywienie, leczenie, utrzymanie domu, składka na ubezpieczenie społeczne). Istotne jest także, że nawet jeśli strona uzyskuje dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 862 zł brutto, to wskazane przez nią wydatki w takiej samej kwocie są już wydatkami netto (rzeczywiście ponoszonymi). Niejasne jest zatem skąd pokrywana jest różnica w tym zakresie. Należy także mieć na uwadze, że we wniosku o prawo pomocy - złożonym do wskazanej wyżej innej sprawy ze skargi J. J. - wskazał on, że wykonuje drobne prace dorywcze. Nie wyjaśnił jednak dostatecznie, jakie dochody uzyskuje z tego tytułu. Okoliczności tej skarżący nie podał w ogóle w niniejszym wniosku. Wymienione wyżej wątpliwości uniemożliwiają dokonanie rzetelnej analizy sytuacji strony z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Zdecydowało to więc o konieczności odmowy uwzględnienia jej wniosku. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.