II SA/Rz 93/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-03-26

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może odmówić aktualizacji wpisów podmiotowych, gdy stan prawny części działki ewidencyjnej jest nieuregulowany, a wnioskodawca domaga się ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela i własnego zarządu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kluczowe było ustalenie, czy dla parcel tworzących działkę ewidencyjną przedłożono dokumenty stanowiące tytuł własności Skarbu Państwa, a organy nie zweryfikowały twierdzeń skarżącego co do posiadania tytułu prawnego przez Skarb Państwa na "brakujące" stare działki.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Likwidacji złożyło wniosek o ujawnienie Skarbu Państwa jako właściciela, a siebie jako zarządcy działki nr 3529 w operacie ewidencji gruntów i budynków. Starosta odmówił dokonania zmian, wskazując na brak dokumentów potwierdzających własność Skarbu Państwa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym pominięcie przedstawionych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. w Likwidacji z siedzibą w [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji wpisów podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]. Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ( dalej: "WINGiK", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...].10.2018 r. znak: [...], odmawiającą aktualizacji wpisów podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu C. polegającej na ujawnieniu Skarbu Państwa jako właściciela, a Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Likwidacji jako zarządcy działki nr 3529. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. póz. 2096; dalej: "K.p.a." oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.; dalej: "P.g.i.k."). Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: w dniu 21.07.2017 r. do Starosty wpłynął wniosek z dnia 20.07.2017 r. nr L.dz.II/L/26/17 Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej - PGKiM w Likwidacji z miejscowości C. "o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów dot. działki ewidencyjnej nr 3529 obr. C. przez dokonanie wpisu w miejsce dotychczasowych wpisów dotyczących podmiotu ewidencyjnego i charakteru władania: Skarb Państwa - właściciel W zarządzie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K.". Do wniosku dołączone zostały następujące dokumenty: 1. 1) Kserokopia decyzji Naczelnika Gminy w C. [...] z dnia 01.12.1986 r. 1) kserokopia arkusza posiadłości gruntowej L.spis IX (dot. pgr 5453/1 i pgr 453/2, z części których powstała działka nr 3529) 2) Zaświadczenie Sądu Rejonowego w K. z dnia 06.06.2017 r. 1. Wypis z rejestru gruntów z dnia 12.06.2017 r. przedstawiający stan na dzień 12.06.2017 r. 4) Wypis z rejestru gruntów z dnia 12.06.2017 r. przedstawiający stan na dzień 27.05.1990 r. Po zebraniu dodatkowych dokumentów i ich przeanalizowaniu, Starosta w dniu [...].12.2017 r. wydał decyzję znak [...] W decyzji tej Starosta K. orzekł o zmianie w jednostce rejestrowej nr G.8 nazwy władającego działką nr 3529 na zasadach samoistnego posiadania (z Dyrekcji Okręgowej Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich na Wojewódzka Dyrekcja Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich) i jednocześnie odmówił dokonania zmian w sposób określony przez wnioskodawcę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że "analiza dołączonych do wniosku dokumentów wykazała, że żaden z nich nie potwierdza prawa własności Skarbu Państwa do działki nr 3529. Po rozpatrzeniu odwołania, wskazując na uchybienia formalne, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją [...] z dnia [...].02.2018 r. uchylił opisaną wyżej decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne Starosta K. na podstawie zebranych dokumentów ustalił, że stroną tego postępowania oprócz wnioskodawcy i Skarbu Państwa, jest także Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych (obecnie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej). Następnie w dniu 19.03.2018 r. w drodze czynności materialno-technicznej (nr zmiany w Dz. 78/2018), został zaktualizowany wpis podmiotowy w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr 3529. W jednostce rejestrowej G.8 jako władającego na zasadach samoistnego posiadania wpisano Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich . W dniu 22.05.2018 r. do prowadzącego sprawę Starosty wpłynęło opracowanie geodezyjne włączone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem P. 1806.2018.647. Na podstawie analizy tej dokumentacji oraz porównania mapy uwłaszczeniowej z obecnie obowiązującą mapą ewidencyjną obrębu C., Starosta K. ustalił, że "działka nr 3529 powstała z byłych działek nr 1497 (na mapie błędnie oznaczonej jako działka nr 1597), 1494/2, 1496/2, 1515/2, 1516/2, 1518/2, 1525/2, 1526/2, 1527/2, 1528/2 i 1530/2 i części działki nr 1495. Dalsza analiza wykazała, że byłe działki nr 1494/2, 1495, 1515/2, 1518/2, 1526/2, 1527/2, 1528/2 decyzją Naczelnika Gminy w C. nr L.8221/5/78 z dnia 06.02.1979 r. zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa. Również działki nr 1496 i 1516 decyzją Naczelnika Gminy w C. nr [...] z dnia [...].04.1978 r. zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa. Stan prawny pozostałych działek nr 1497, 1525/2 i 1530/2, które weszły w skład obecnej działki nr 3529 pozostał nieuregulowany". W związku z powyższym Starosta K. zauważył, że (pis. oryg.) "w celu doprowadzenia do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym, konieczne było by przeprowadzenie odrębnego postępowania, w którym z działki nr 3529 została by wydzielona część o nieuregulowanym stanie prawnym oraz części, której stan prawny jest uregulowany. Jednak z uwagi na treść wniosku i wynikający z niego tryb i zakres postępowania, organ I instancji wydał w dniu [...].10.2018 r. decyzję znak [...], w której odmówił aktualizacji wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków w sposób żądany przez PGKiM. Od decyzji tej, w dniu 22.10.2018 r. reprezentujący PGKiM A. M., wniósł odwołanie do WINGiK. Stwierdził, że "działki nr 1497, 1525/2 i 1530/2 posiadają uregulowany stan prawny, czego Starosta K. mimo istnienia stosownych dokumentów w posiadanym zasobie geodezyjnym, nie ujawnił. Według odwołującego się działki te: stanowiły wcześniej "dobro publiczne" (pgr. nr 5453/1 i 5453/2, z których powstała działka nr 1530) były wywłaszczone, objęte scaleniem i w części stanowiły własność PFZ (działka nr 1497), działka nr 1525/2 weszła w skład działki nr 3529, która stanowi własność Skarbu Państwa (co zostało stwierdzone w decyzji Naczelnika Gminy w C. [...] z dnia [...].12.1986 r.). Uznał, że brak ustalenia właściciela działek nr 1497, 1525/2 i 1530/2 jest wynikiem braku ujawnienia w ewidencji gruntów powołanych w niniejszym odwołaniu dokumentów. Dokonując ponownej analizy akt sprawy organ II instancji stwierdził, że z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 19.03.2018 r. (str. 124 akt sprawy organu I instancji) wynika, że działka nr 3529 pozostaje we władaniu na zasadach samoistnego posiadania Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich , a użytkowana jest przez PGKiM. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ II instancji ustalił, że przedmiotowa działka nr 3529 powstała z działek nr nr 1497 (na archiwalnej mapie katastralnej z 1979 r. - str. 31 - oznaczonej błędnie jako nr 1597), 1494/2, 1496/2, 1515/2, 1516/2, 1518/2, 1525/2, 1526/2, 1527/2, 1528/2, 1530/2 i części działki nr 1495. Byłe działki nr 1494/2, 1495, 1515/2, 1518/2, 1526/2, 1527/2 oraz 1528/2 decyzją Naczelnika Gminy w C. znak [...] z dnia [...].02.1979 r. zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa. Inną decyzją: znak [...] z dnia[...].04.1978 r., Naczelnik Gminy w C. orzekł "o przejęciu na rzecz państwa nieodpłatnie" m.in. działek oznaczonych wówczas numerami 1496 i 1516. Dla pozostałych działek, które również utworzyły nową działkę nr 3529 (tj. działek nr nr 1530/2, 1497 i 1525/2), wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu (str. 2-3, pkt 1-3) - w aktach sprawy nie ma dokumentów potwierdzających, aby były własnością Skarbu Państwa: ad. 1. Stara działka nr 1530/2 powstała z podziału działki nr 1530, która utworzona została ze starych parcel gruntowych nr 5453/1 i 5453/2. Z kopii arkusza posiadłości gruntowej Lp. 505 Gminy C. wynika, że parcele te stanowiły "Dobro publiczne". Z kolei w rejestrze gruntów nr 7 założonym w 1969 r. zapisano, że pozostają one we władaniu "Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej". Organ nadmienił, że aktualnie jest wiele podmiotów uprawnionych do nabywania mienia, które dawniej stanowiło "Dobro publiczne". W każdym przypadku należy dokładnie ustalić przesłanki nabycia własności z zasobów stanowiących wcześniej takie dobro. Nie można przyjmować zasady, że wszystko co było dobrem publicznym jest obecnie własnością Skarbu Państwa. Rozstrzygnięć w tym zakresie, nie może jednak dokonywać starosta w ramach prowadzenia ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przepisy P.g.i.k. ad. 2. Na podstawie opracowania [...] oraz analizy dołączonych do akt sprawy map i dokumentów, organ ustalił, że stara działka nr 1497 powstała z pgr. nr 5717, która podobnie jak wspomniane wyżej parcele nr 5453/1 oraz 5453/2 wpisana była w rejestrze gruntów nr 7 założonym w 1969 r. jako pozostająca we władaniu "Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej". Obszar działki nr 1497 został jednak włączony do działki nr 3529, a nie jak sugeruje odwołujący się do działki nr 3505. Nieudokumentowana historia działki nr 3505 podawana przez A.M., nie dotyczy działki nr 1497. ad. 3. Organ wskazał również, że decyzje wywłaszczeniowe nie dotyczą starej działki nr 1525/2, który to fakt, jak podkreślił nie przesądza o tym, że działka ta mogła być (lub nie) już wcześniej własnością Skarbu Państwa. Dokumentów w tym zakresie nie ma jednak w aktach sprawy. Działka nr 1525/2 nie jest wymieniona w opracowaniu [...], a podawane w odwołaniu twierdzenia dotyczące zmiany oznaczenia pgr. 1986/1 na działkę nr 1525 i jej zapisu w zaginionym Lwh. Nr 37 nie zostały udokumentowane (wiadomo tylko, że Lwh. Nr 37 "zaginęło w czasie działań drugiej wojny światowej"). Sprawa własności działki nr 1525/2, która weszła w skład działki nr 3529 pozostaje zatem nie wyjaśniona. Sprawa ta nie może być rozstrzygana w prowadzonym przez Starostę postępowaniu, którego ramy określił wniosek PGKiM z dnia 20.07.2017 r. "Postępowanie ewidencyjne służy do rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. W postępowaniu tym nie można rozstrzygać uprawnienia wnioskodawcy do gruntu. Zresztą, nawet gdyby udało się ustalić właściciela starej działki nr 1525/2, to wobec przedstawionych wyżej (w punktach 1 i 2) ustaleń, realizacja jasno sprecyzowanego wniosku, byłaby i tak niemożliwa. Przedstawione wątpliwości nie stanowiły, zdaniem organu II instancji wystarczającej przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ II instancji zaprzeczył również jakoby podstawą do wpisania własności działki nr 3529 na rzecz Skarbu Państwa mogła być decyzja Naczelnika Gminy w C. znak [...] z dnia [...].12.1986 r. Wprawdzie powołane w tym rozstrzygnięciu przepisy ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 22 poz. 99) dotyczą rzeczywiście "gruntów państwowych", to jednak prawo własności można wywodzić tu tylko pośrednio. Tymczasem jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego (np. wyrok z dnia 07.03.2018 WSA w Rzeszowie sygn. akt. II SA/Rz 101/18) "zawarte w ewidencji gruntów i budynków informacje dotyczące uprawnień prawno-rzeczowych do nieruchomości, mają charakter wiadomości pochodnych (zależnych od) w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia egib. Wynika to z faktu, iż organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej mogą dokonywać czynności rejestrujących stany prawne ustalone w innym trybie lub w innych postępowaniach. Organy te z uwagi na brak wymaganych uprawnień, nie mogą samodzielnie rozstrzygać o kwestiach dotyczących praw do dysponowania gruntem, budynkiem czy lokalem. Dlatego też, poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. W świetle powyższych ustaleń organ II instancji zgodził się z twierdzeniem Starosty zawartym w decyzji z dnia [...].10.2018 r. znak [...], że stan prawny działki nr 3529 nigdy nie został do końca uregulowany. Część byłych działek, z których powstała obecna działka nr 3529 ma uregulowany stan prawny, część nadal pozostaje nieuregulowana. Należy także zauważyć, że sytuacja taka jest sprzeczna ze znaczeniem pojęcia działki ewidencyjnej określonym w § 9 ust. 1 rozporządzenia egib (ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych). Za słusznie uznał również stanowisko organu i instancji, że wobec jednoznacznego brzmienia treści wniosku wszczynającego postępowanie, doprowadzenie do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania. W skardze do Sądu strona skarżąca zarzuciła: I. Naruszenie art. 20 ust 2 pkt 1 lit b oraz 2b, w związku z art. 22 P.g.i.k. w związku z art. 336 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie iż Skarb Państwa nie jest właścicielem nieruchomości zaś PGKiM w Likwidacji nie jest zarządcą nieruchomości objętych wnioskiem i dokonanie odmowy wprowadzenia zmian w operacie . II. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego ujętych w przepisach art. 7 , art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez całkowite pominięcie przedstawionych przez PGKiM dokumentów w sprawie, nie dokonanie oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami postępowania Na tych podstawach wniosła: o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty oraz orzeczenie zgodnie z wnioskiem ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że skoro wpis z arkuszu posiadłości " dobro publiczne" stanowi domniemanie własności Skarbu Państwa. Wpis z 1969 roku jako władanie Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej potwierdza okoliczność własności Skarbu Państwa. Z systemu organów administracji w tamtym okresie wynikało, iż Rady Narodowe władały jedynie gruntami Skarbu Państwa nie istniała własność jednostek samorządowych. Ponadto podniosła, ze aktualizacja danych zwartych w ewidencji gruntów i budynków w świetle art 24 ust. 2b P.g. i k. może polegać również na usuwaniu prostowana błędnych zapisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych. Podniosłą w związku z tym, że organ administracyjny nie może formalistycznie podchodzić do pism składanych przez strony w szczególności jeżeli z pism wynikają istotne dla sprawy okoliczności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. W odniesieniu do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących odmowy usunięcia przez organy omyłkowych wisów i pominiecie przestawionych dokumentów, organ wskazał, ze wobec jednoznacznego brzmienia treści wniosku wszczynającego postępowanie, doprowadzenie do stanu zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej wskazał, ze wszystkie przedstawione dowody zostały wzięte pod uwagę i ocenione jako źródło ewentualnych wnioskowanych zmian. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane wyżej kryteria, doszedł do przekonania, że w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania – to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. – które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja WINGiK, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegającej na ujawnieniu Skarbu Państwa jako właściciela, a Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Likwidacji jako zarządcy działki nr 3529. Przedmiotem rozpoznania przez organy obu instancji był wniosek skarżącego o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów dot. działki ewidencyjnej nr 3529 obr. C. - przez dokonanie wpisu w miejsce dotychczasowych wpisów dotyczących podmiotu ewidencyjnego i charakteru władania: - Skarb Państwa – właściciel, - w zarządzie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K." W drodze czynności materialno-technicznej został sprostowany wpis podmiotowy w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu C. odnośnie działki nr 3529 - zgodnie powyższymi ustaleniami oraz rejestrem gruntów założonym w 1983 r. w miejsce Dyrekcji Okręgowej Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich wpisano Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich. W czasie trwania postępowania Burmistrz K. zwrócił się do Starosty pismem nr [...] z dnia [...].05.2018 r. "o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki oznaczonej nr ew. 3529 położonej w C. zgodnie z przedłożonym wykazem zmian gruntowych i ujawnienie, jako właściciela Skarbu Państwa w zarządzie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Likwidacji". Pismo to zostało sprecyzowane w dniu 04.06.2018 r. poprzez stwierdzenie, że przedmiotowy wniosek i dołączony do niego wykaz zmian gruntowych jest dowodem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Kluczową kwestią w tej sytuacji było ustalenie czy dla parcel gruntowych tworzących działkę 3529 wnioskodawca przedłożył dokumenty stanowiące tytuł własności Skarbu Państwa ewentualnie czy takie dokumenty zalegają w zasobie ewidencji gruntów. Dopiero przesądzenie własności Skarbu Państwa pozwalało przejść do zbadania pozostałej części wniosku, tj. wpisu zarządu skarżącego na tej nieruchomości i jego podstaw. Tymczasem w sprawie wątpliwa jest sama synchronizacja katastralna działki 3529 przyjęta przez organy. W oczywisty sposób przekłada się ona na niepewne ustalenie własności parcel (starych działek gruntowych) tworzących działkę 3529. W toku postępowania do akt administracyjnych dołączono wykaz zmian gruntowych z 14 maja 2018 r. L.ks.zob. 85 – 17, włączony do zasobu ewidencji gruntów [...] sporządzony przez wykonawcę "[...]". Z dokumentu tego wynika, że działka 3529 powstała z części działek: 1497, 1494/2, 1495 oraz działek: 1496/2, 1515/2, 1516/2, 1518/2, 1526/2, 1527/2, 1528/2 i 1530/2. Z wykazu tego wynikało również, iż z pgr 5717 gm. kat. C. objęta zaginionym Lwh powstała działka 1497, zaś z pgr 5453/1 i 5453/2 gm. kat. C. (arkusz posiadłości gruntowej nr 505 gm. kat. C.) – Dobro Publiczne – powstała dz. 1530, z której powstała m.in. działka 1530/2. Tymczasem synchronizacja katastralna dz. 3529 dokonana przez organy odbiega od przedstawionej wyżej. Organy przyjęły, że dz. 3529 powstała z działek: 1497, 1494/2, 1496/2, 1515/2, 1516/2, 1518/2, 1525/2, 1526/2, 1527/2, 1528/2, 1530 i części działki 1495. Różnica w stosunku do synchronizacji sporządzonej przez "K." dotyczy powstania działki 3529 z całych działek: 1497 i 1494/2, a nie ich części oraz z działki 1525/2. WINGiK przyjmując taką synchronizację katastralną działki 3529 odwołał się do "analizy zgromadzonych dokumentów". Aby zakwestionować włączoną do zasobu dokumentację organ winien był sam sporządzić odmienną mapą synchronizacyjną, która uzasadniałaby jego tezy. Jej brak czyni twierdzenia organu gołosłownymi. Uzasadnienie decyzji w tak kluczowej i spornej kwestii winno odwoływać się do konkretnych dowodów z dokumentów, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Ponadto organy w żaden sposób nie zweryfikowały twierdzeń skarżącego co do posiadania tytułu prawnego przez Skarb Państwa na "brakujące" stare działki 1530/2, 1497 i ewentualnie 1525/2. Co do działki 1497 skarżący wyjaśnił, że działka 1497 powstała z działki nr 5717, której część weszła w skład działki nr 3505 (kw nr [...]), która następnie uległa podziałowi na działki nr 3505/1 i nr 3505/2, objęte księgami wieczystymi nr [...] i nr [...]. Grunty, które weszły w skład działki nr 3505 zostały wywłaszczone, były objęte scaleniem a w części stanowiły własność PFZ (przekazane za rentę). Organy przyjęły, także za opracowaniem firmy K., że stara działka 1497 powstała z pgr 5717. Dokumentacja K. wskazuje na to, że cała pgr 5717 objęta zaginionym Lwh gm. kat. C. utworzyła dz. 1497. Tymczasem skarżący także w odwołaniu przyjmuje, że z pgr 5717 powstała nie tylko działka 1497 ale i działka 3505, o historii opisanej w odwołaniu. Nie wiadomo na jakiej podstawie organy stwierdziły kategorycznie, że obszar działki nr 1497 został jednak włączony do działki nr 3529, a nie jak sugeruje odwołujący się do działki nr 3505 oraz że nieudokumentowana dalsza historia działki nr 3505 podawana przez Pana A.M., nie dotyczy działki nr 1497. Organy nie wyjaśniły, czy z dokumentacji geodezyjnej dla działki 3505 nie wynika tytuł własności Skarbu Państwa na całą pgr 5717. Odnośnie działki 1530/2 organy przyjęły, że powstała ona z podziału działki nr 1530, która utworzona została ze starych parcel gruntowych nr 5453/1 i 5453/2. Z kopii arkusza posiadłości gruntowej Lp. 505 Gminy C. wynika, że parcele te stanowiły "Dobro publiczne". Z kolei w rejestrze gruntów nr 7 założonym w 1969 r. zapisano, że pozostają one we władaniu "Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej". Sąd podziela stanowisko WINGiK, że obecnie jest wiele podmiotów uprawnionych do nabywania mienia, które dawniej stanowiło "Dobro publiczne". W każdym i przypadku należy dokładnie ustalić przesłanki nabycia własności z zasobów stanowiących wcześniej takie dobro. Nie można przyjmować zasady, że wszystko co było dobrem publicznym jest obecnie własnością Skarbu Państwa. Rozstrzygnięć w tym zakresie, nie może jednak dokonywać starosta w ramach prowadzenia ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przepisy ustawy Pgk. Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organy uchyliły się od szczegółowej analizy dokumentów dołączonych do wniosku w postaci arkusza posiadłości gruntowej lp. 505 gm. kat. C. z wpisem pgr 5453/1 i 5453/2 jako dobro publiczne przez pryzmat aktów prawnych regulujących prowadzenie starych ksiąg gruntowych jeszcze pod zaborem austriackim. Chodzi przede wszystkim o ustawę z dnia 20 marca 1874 r. względem założenia i wewnętrznego urządzenia ksiąg hipotecznych (gruntowych) dla Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim (Dz.U. kr. 1874.1.29.89), rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 maja 1874 r. Należy podkreślić, że w Austrii wprowadzono w 1817 r. kataster gruntowy oparty na szczegółowych pomiarach geodezyjnych. Pomiaru dokonywano w odniesieniu do poszczególnych miejscowości (gmin). Podstawą pomiarów szczegółowych oprócz granic gmin była parcela - podstawowa jednostka, w oparciu o którą założono kataster. Parcela jest to grunt jednolicie użytkowany przez jednego właściciela. Pomiary w Austrii, a tym samym i w Galicji, zakończono w 1860 r., a opodatkowanie właścicieli gruntów wprowadzono w 1882 r. Kataster gruntowy stanowił podstawę wymiaru podatku gruntowego i wszelkiego rodzaju czynności prawnych związanych z gruntami (księgi gruntowe). Operat katastru gruntów składał się z części opisowej i kartograficznej. Mapa katastralna ujmowała wszystkie parcele w gminie (wsi). Natomiast część opisowa składała się z: protokołu parcelowego, arkuszy posiadłości gruntowych, alfabetycznego spisu właścicieli i wykazu hipotecznego (Lwh). W calach statystycznych sporządzane były zestawienia powierzchni i klas gruntów oraz czystego dochodu z każdej gminy (por. Dydenko Jerzy, "Szacowanie nieruchomości. Rzeczoznawstwo majątkowe"). W aktach brak informacji czy księgi tabularne z wpisem dobra publicznego dla parcel 5453/1 i 5453/2 istnieją. Dołączone do wniosku zaświadczenie Wydziału Ksiąg Wieczystych SR w K. z dnia 6 czerwca 2017 r. dotyczy wykazów hipotecznych ksiąg gruntowych od 1 – 252, a nie ksiąg tabularnych. Istnieje możliwość, że treść księgi tabularnej mogłaby wyjaśnić wątpliwości co do stanu prawnego, własności pgr 5453/1 i 5453/2. Co do działki 1525/2 brak jakiegokolwiek dokumentu geodezyjnego na dowód, iż weszła ona w skład działki 3529. Dlatego całkowicie nieweryfikowalne są rozważania organu na jej temat, a w szczególności stanu jej własności. Podsumowując, stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób pewny, co przesądza o naruszeniu art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.a.w. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło