II SA/Rz 930/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. C. i J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia zwolnić wnioskodawców od kosztów sądowych. B. C. i J. C. wnioskami złożonymi na obowiązujących formularzach PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy, wskazując następnie, że ubiegają się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wg informacji zawartych w tych wnioskach i złożonym w wyniku wezwania dodatkowym oświadczeniu, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z 14-letnią córką. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 132 m² wraz z budynkami gospodarczymi i gruntami o pow. 7,33 ha, a z pojazdów mechanicznych samochód osobowy Opel Corsa z 2003 r. i ciągnik rolniczy z 1987 r. Główne źródło utrzymania stanowi gospodarstwa rolne i dorywcze prace zarobkowe podejmowane przez J. C. (w 2013 r. sprzedali płody rolne za kwotę ok. 6 tys. zł. oraz uzyskali dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 5277 zł.). Ponoszone w skali miesiąca wydatki obejmują zakup żywności i środków czystości – ok. 480 i 35 zł., opłaty za: energię elektryczną – 210 zł., gaz – 161 zł., wodę – 65 zł., telefon – 64 zł., internet – 30 zł., utrzymanie i eksploatacja samochodu oraz ciągnika rolniczego – 130 i 185 zł., ogrzewanie domu w sezonie grzewczym - 450 zł. Dochodzą do tego wydatki na zakup podręczników oraz innych pomocy szkolnych i odzieży dla córki – 289 i 480 zł., zakup nawozów i środków ochrony roślin – 1850 i 590 zł., kombajn – 1200 zł., składki ubezpieczeniowe w KRUS za 2 osoby – 798 zł./kwartał (z tego tytułu posiadają też zadłużenie w opłatach, rozłożone na raty do listopada 2016 r.). Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O przyznaniu w tym zakresie prawa pomocy decyduje więc ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana z uwzględnieniem sytuacji majątkowej oraz uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków jej oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (jeżeli takie są). Analiza sytuacji materialno – bytowej B. i J. C. przemawia za uznaniem zasadności złożonych wniosków (z uwagi na pozostawanie skarżących we wspólnym gospodarstwie domowym, podlegają one łącznemu rozpoznaniu). Wg udzielonych informacji, skarżący nie pracują zawodowo, a podstawę utrzymania ich i uczącej się córki stanowi prowadzone gospodarstwo rolne. Średnia wysokość miesięcznych wydatków związanych z zakupem żywności, opłatami za tzw. media, ogrzewanie oraz innych doraźnie ponoszonych (w tym na edukację córki, składki ubezpieczeniowe) oscyluje w granicach 2 tys. zł. Dochody z gospodarstwa oparte na sprzedaży wytworzonych płodów rolnych mają charakter nieregularny i nawet przy uwzględnieniu dopłat do produkcji rolnej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz wynagrodzenia z okazjonalnie podejmowanych przez J. C. dorywczych prac zarobkowych okazują się niewystarczające do ich pokrycia. Świadczy o tym zadłużenie wnioskodawców z tytułu opłacania obowiązkowych składek ubezpieczeniowych w KRUS, a także wykazany wydrukiem z rachunku bankowego brak wolnych środków finansowych na nim. W tej sytuacji, skoro skarżący z trudem są w stanie zaspokoić podstawy egzystencji swojej i córki, należy także stwierdzić, że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania nie będą w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych, nawet jeżeli w obiektywnym ujęciu nie są one wysokie (warunkujący nadanie sprawie dalszego biegu i jej merytoryczne rozpoznanie wpis od skargi od zaskarżonego postanowienia wynosi 100 zł., przy czym w niniejszej sprawie jego zapłata obciąża ich solidarnie). Niezależnie od faktu uzyskiwania przez wnioskodawców dochodów z prowadzonego gospodarstwa, skoro stanowi ono główno źródło ich utrzymania, brak jest również uzasadnionych podstaw, aby możliwości pokrycia kosztów związanych z ich udziałem w sprawie upatrywać w ewentualnych oszczędnościach w ponoszonych na nie niezbędnych nakładach (kosztach uprawy gruntów rolnych, zakupie nawozów i środków ochrony roślin, wydatkach związanych ze zbiorem płodów rolnych). Uznając w przedstawionych okolicznościach wniosek skarżących za uzasadniony w całości, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.