II SA/Rz 931/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu G. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 931/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2016 r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że aktualne koszty postępowania to kwota 600 zł, a ewentualne przyszłe 400 zł. Skarżący ma zapewnione podstawowe potrzeby życiowe, posiada majątek w postaci nieruchomości o powierzchni 20 arów, może liczyć na wsparcie finansowe matki ( wskazał, że koszty zastępstwa procesowego ponosi matka). Ponadto podana przez niego kwota wydatków 770 funtów, przekracza zadeklarowane dochody 660 funtów, co budzi wątpliwości co do rzetelność przedstawionej przez niego sytuacji majątkowej. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zarzuca sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym, poprzez błędne przyjęcie, że osiąga dochody pozwalające na poczynienie oszczędności, że jego potrzeby życiowe są zaspokojone w całości oraz, że niedobór środków finansowych uzupełnia ze środków pochodzących z pomocy matki, a także nieuwzględnienie trudności w zachowaniu płynności finansowej. W uzasadnieniu do sprzeciwu pełnomocnik wskazuje, że Skarżący jest osobą młodą stawiającą pierwsze kroki w samodzielnym życiu, przebywa poza granicami kraju do czego zmusza go aktualna sytuacja jaka panuje na rynku lokalnym, jak również ogólnokrajowe niskie zarobki, które nie pozwalają na samodzielne utrzymanie. Na poparcie stanowiska przytoczono wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 160/08, w którym Sąd podkreślił wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy, nakazujący przyznać to prawo w sytuacji, gdy strona rzeczywiście i obiektywnie nie może ich ponieść samodzielnie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U poz. 658): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, który to wniosek mieści się w zakresie częściowego przyznania prawa pomocy. Obejmuje ono zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub ustanowienie zastępcy prawnego, i przysługuje wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd zgadza się ze stanowiskiem referendarza, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia Skarżącego od kosztów związanych z prowadzeniem jego sprawy przed Sądem. Wskazać tu należy, że to na Skarżącym spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji, która uprawnia go do objęcia prawem pomocy. Z przedstawionych przez Skarżącego informacji wynika, że otrzymuje dochody w wysokości około 600 funtów, co stanowi równowartość 3.045,06 zł według kursu franka liczonego na dzień rozstrzygania. W pierwotnie wniesionym przez niego formularzu wskazał, że ponosi wydatki w kwocie 1000 zł, na wezwanie referendarza odpowiedział, że łączna kwota wydatków to 770 funtów – według przelicznika –3.907,29 zł. Słuszne są zatem wątpliwości referendarza co do rzetelności przedstawionej przez Skarżącego sytuacji finansowej. Udzielane informacje pozostają bowiem we wzajemnej sprzeczności wskazując bądź to na znaczną nadwyżkę dochodów nad wydatkami, bądź to na ponoszenie wydatków przekraczających kwotę dochodów. Tak udzielane informacje rzutują na ocenę ich wiarygodności, która nie pozostaje obojętna na ocenę wniosku. Nie można bowiem na ich podstawie ustalić rzeczywistych dochodów jak i faktycznych kosztów utrzymania Skarżącego. Słusznie referendarz stwierdził, że Skarżący nie wykazał okoliczności uprawniających go do skorzystania z prawa pomocy. Ponadto na ocenę wniosku wpływa fakt posiadania przez Skarżącego, pomimo jak podkreśla pełnomocnik, młodego wieku i stawiania pierwszych kroków w samodzielnym życiu, nieruchomości o powierzchni 20 arów. Faktycznie stanowi ona potencjalne źródło zaspokojenia potrzeb finansowych. Niesłuszne są przy tym zarzuty dotyczące sprzeczności ustaleń faktycznych z dowodami polegające na przyjęciu, zdaniem Skarżącego, że osiągane przez niego dochody pozwalają na zaoszczędzenie stosownych sum pieniężnych. Takiego sformułowania w zaskarżonym postanowieniu nie ma. Wbrew zarzutom referendarz nie wskazał również, że niedobór środków jest finansowana z pomocy matki, a jedynie, że może liczyć na jej wsparcie, co wprost wynika z treści, udzielonej na wezwanie referendarza, odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.