II SA/Rz 931/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-03-30
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu środków zastępczych, w tym substancji psychoaktywnych takich jak 3-MMC, uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie przez Skarżącego znacznej ilości substancji psychoaktywnej (3-MMC), podzielonej na porcje i schowanej w bieliźnie, w połączeniu z zeznaniami świadków potwierdzającymi wcześniejsze nabywanie od niego takich substancji, jednoznacznie wskazuje na przeznaczenie do dalszej odsprzedaży, a tym samym na wprowadzenie do obrotu. W związku z tym, wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii było zasadne.Stan faktyczny
Skarżący G.S. został ukarany karą pieniężną w wysokości 20.000 zł za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. W trakcie zatrzymania policja ujawniła u niego znaczną ilość substancji psychoaktywnej (3-MMC), która została potwierdzona badaniami laboratoryjnymi. Skarżący twierdził, że substancje były na własny użytek, jednak organy i sąd uznały, że ilość i sposób przechowywania wskazują na przeznaczenie do dalszej odsprzedaży. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych -skargę oddala-
Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ( dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] października 2015 r., nr [...] wymierzająca G. S. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1412), art. 4 pkt 27, art. 4 pkt 34, art. 44b, art. 52a ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( Dz.U. z 2016 r., poz. 224 ze zm.; dalej: "ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii") w zw. z art. 6 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2015 r., poz. 875).
W odwołaniu Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności:
art. 6,7,8,9 w związku z art.40 § 2 i 58, 81-89, 107-113 K.p.a oraz art. 4 pkt. 27, 34,44b i 52 a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Jednocześnie w odwołaniu Skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zawarł wniosek o przywrócenie terminu, dołączając do niego zaświadczenie lekarskie
Pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. organ II instancji wezwał pełnomocnika Skarżącego do nadesłania pełnomocnictwa, pod rygorem pozostawienie odwołania bez rozpoznania, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, pismem z dnia 7 marca 2016 r., skierowanym do pełnomocnika Skarżącego poinformował o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. W piśmie z dnia 18 marca 2016 r. pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że udzielone pełnomocnictwo ( ustnie do protokołu rozprawy) nie zawierało ograniczeń w związku z powyższym za nieuprawnione uznał stanowisko organu o braku umocowania do działania przed PWIS.
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przywrócił termin do wniesienia odwołania, a następnie opisaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że z otrzymanych akt sprawy [...] jednoznacznie wynikało, że w dnia 15 stycznia 2014 roku funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji po godzinie 16—tej zatrzymali G.S. ( pseudonim P. ) w związku z podejrzeniem posiadania substancji zabronionych. W wyniku przeszukania zatrzymanego, ujawniono w kieszeni jego kurtki dziesięć małych woreczków foliowych z zawartością białej substancji. Podczas szczegółowego przeszukania zatrzymanego i jego odzieży dodatkowo ujawniono, że w bieliźnie posiadał woreczek foliowy z zawartością dwudziestu sześciu sztuk woreczków foliowych z zamknięciem strunowym z zawartością białej substancji. Łączna waga zatrzymanych substancji wynosiła 34,94 g. Użycie testera wskazało na obecność w zatrzymanych dowodach mefedronu - substancji psychotropowej kontrolowanej przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii.
Według opinii wydanej przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji we wszystkich woreczkach z białym proszkiem stwierdzono obecność 3- MMC, substancji spełniającej definicję środka zastępczego w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Kolejne badanie zawartości jednego z zatrzymanych woreczków przeprowadzone przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej potwierdziło również obecność w badanej próbce 3-MMC oraz kofeiny będącej powszechnym stymulantem. Na podstawie posiadanych informacji organ stwierdził, że 3-MMC (nazwa zwyczajowa), 2-(metyloamino)-l-(3-metylofenylo)-l propanon (nazwa systematyczna) jest pochodną kaktynonu strukturalnie podobnym do mefedronu (substancji psychotropowej kontrolowanej przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii).
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. Prokuratura Rejonowa przekazała te dowody Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu , które zostały zabezpieczone.
W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy, przekazany przez Prokuraturę Rejonową, jak również zgromadzony w toku postępowania administracyjnego w tym przesłuchania świadków w osobach: M.J., Ł.D., D. Bi., G.S., D.W., A.G., M.S. i M. U. pozwolił na stwierdzenie, że G. S. co najmniej od listopada 2013 roku do stycznia 2014 roku wprowadzał do obrotu środki zastępcze, o których mowa w art. 4 pkt 27 ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, a tym samym naruszał ustawowy zakaz wprowadzania do obrotu środków zastępczych, co skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej w formie decyzji administracyjnej.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 975/14 wskazał, że "warunkiem niezbędnym do przyjęcia, że doszło do realizacji zdarzenia polegającego na "wprowadzaniu do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim, bez konieczności określenia roli i statusu tych osób w procesie dystrybucji tych środków.
W skardze do Sądu pełnomocnik Skarżącego zaskarżył decyzję w całości, zarzucając:
- naruszenie prawa procesowego tj. art. 6, 7, 8, 9 w zw. z art. 40 § 2 i 58, 81-89, 107-113 K.p.a.,
- art. 4 pkt 27, 34, 44b i 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu zarzucił organom, że za udowodnione uznały, że Skarżący wprowadzał w obieg substancje zabronione, pomimo tego, że nie przeprowadziły w tym zakresie dokładnego postępowania wyjaśniającego. Badania laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji dowiodły, że w krytycznym dniu posiadał te substancje przy sobie, ale nie posiadał ich w celu wprowadzenia do obrotu lecz na własny użytek. Również żaden z przesłuchanych świadków nie potwierdził, że Skarżący wprowadzał do obiegu substancje. Świadkowie ci wskazywali jedynie, że kupowali od Skarżącego biały proszek, który następnie wdychali, ale brak jest dowodów, że był to ten sam proszek, który feralnego dnia posiadał przy sobie Skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym względnie o odrzucenie skargi.
Odnosząc się do zarzutów organ wskazał, że gdyby Skarżący posiadał sporny środek na własny użytek, nie posiadałby go w tak dużych ilościach, podzielonych na porcje, schowanych w bieliźnie, czy w opakowaniu zastępczym w postaci opakowania po gumach.
W piśmie z dnia 8 lipca 2016 r. poinformowano Skarżącego o wniosku organu o przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym oraz o tym, że sprawa może zostać rozpoznana w tym trybie, jeżeli żadna ze stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Powyższe pismo doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 13 lipca 2016 r. wraz z wezwaniem o uzupełnienia braków formalnych skargi, w przewidzianym do tego terminie pełnomocnik nie odniósł się do złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wymierzająca Skarżącemu karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych.
W dniu 15 stycznia 2014 r. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji podczas zatrzymania G.S. znaleźli w kieszeni jego kurtki dziesięć małych woreczków foliowych z zawartością białej substancji. Podczas szczegółowego przeszukania zatrzymanego i jego odzieży dodatkowo ujawniono, że w bieliźnie posiadał woreczek foliowy z zawartością dwudziestu sześciu sztuk woreczków foliowych z zamknięciem strunowym z zawartością białej substancji, o łącznej wadze 34,94 g. Użycie testera wskazywało obecność mefedronu – substancji psychotropowej, kontrolowanej przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii. Wyniki te zostały potwierdzane przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], a następnie przez Wydział Laboratorium Celnego "Izby Celnej w [...].
Zgodnie z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. ( art. 6 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw Dz.U. z 2015 r., poz. 875): "zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
1) środków zastępczych;
2) nowych substancji psychoaktywnych.
2. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz nowych substancji psychoaktywnych obejmujący te substancje lub ich grupy, uwzględniając wpływ tych substancji na zdrowie lub życie ludzi lub możliwość spowodowania szkód społecznych.
Na podstawie art. 52a 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii: kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł. – ust. 1.
3. Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej".
W niniejszej sprawie bezsporne było, że znaleziona u Skarżącego substancja spełniała przesłanki do uznania jej za substancję podlegające kontroli na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Okoliczność ta wynikała zarówno z badania testerem użytym podczas kontroli w dniu 15 stycznia 2014 r. jak również z opinii Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji a następnie sprawozdania z badania Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej. W opinii Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji stwierdzono zwartość w proszku substancji psychoaktywnej 3-MMC ( inne nazwy: 2-metyloamino-1-(3-metylofenyl) propan-1-on, metafedron) związek z grupy katynonów, powszechnie określanych mianem dopalaczy. Obecność tej substancji potwierdziło również sprawozdanie z badań Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej, w którym stwierdzono obecność 3-MMC wskazując, że 3- metylometkatynon może być składnikiem psychoaktywnym występującym w tzw. środkach zastępczych "dopalaczach".
Zatem znaleziony u Skarżącego podczas przeszukania produkt zawierał co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych, o którym mowa w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. 3-MMC został wprost wymieniony w załączniku nr 2 tabela 1 pod pozycją 48 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ( Dz.U. z 2016, poz. 224 ) jako substancja psychotropowa grupy I-P.
Ustaleń w tym zakresie nie kwestionował Skarżący potwierdzając, że felernego dnia miał przy sobie substancje zabronione. Tym samym zarzut naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii okazał się bezzasadny.
Wobec stwierdzenia, że posiadany przez Skarżącego proszek stanowił substancje podlegającą kontroli ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii do ustalenia pozostawała kwestia wprowadzenia go do obrotu.
Skarżący przeczy by posiadany w dniu zatrzymania proszek był przeznaczony do dalszej odsprzedaży i twierdzi, że dowody zebrane przez organ nie pozwalają na pozostawienie takiego zarzutu.
W ocenie Sądu przedstawiona przez niego wersja nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym i stanowi wyłącznie przyjętą linię obrony.
Nie sposób przyznać racji Skarżącemu, że posiadanie przez niego 37 woreczków strunowych z substancją zabronioną w ilości od 0,52 grama do 2,598 grama było przeznaczone na własny użytek.
Zasady wiedzy, doświadczenia i logicznego rozumowania nakazują zgodzić się z organami, że ilość, zawartość i sposób przechowywania wskazują na przeznaczenie do dalszej odsprzedaży.
Wniosków tych nie podważają zeznania świadków: D. B., D.W., A.G., M. U., G.S. pseudonim "Ś.", M.S., J. S. czy W. Ł. Świadkowi ci słuchani w toku rozprawy przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym wskazali, że nic im nie wiadomo na temat handlu przez G.S. pseudonim P. dopalaczami. Zauważyć jednak należy, że zgoła inne zeznania złożył M. J. przed funkcjonariuszem Policji w dniu 17 stycznia 2014 r. W zeznaniach tych przyznał, że wielokrotnie nabywał od G.S. mefedron. W jego zeznaniach przewijały się również nazwiska pozostałych osób przesłuchiwanych następnie w charakterze świadków: M. U., A. G. Wynika z nich, że wszyscy nabywali mefedron od Skarżącego. Wersję tą potwierdził również M. K., który wskazał, że nabył narkotyk od M.J., który sprzedał mu go w zastępstwie G.S. pseudonim P. Słuchany w charakterze świadka zarówno przed funkcjonariuszem Policji jak również na rozprawie przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, Ł. D. opisał w sposób szczegółowy cały proceder. Wyjaśnił, że sam początkowo nabywał narkotyk od G.S., którego zna jeszcze z podstawówki. Aktualnie zerwał te kontakty uznając je za pseudokoleżeńskie, jak również nie popierając samego procederu. Wskazał jednocześnie, że gdyby wiedział, że pozostali koledzy będą kłamać, sam złożyłby fałszywe zeznania. Jednak mając świadomość odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań powiedział prawdę.
W ocenie Sądu organy prawidłowo dokonały oceny zeznań dając wiarę zeznaniom złożonym przed funkcjonariuszami Policji przez M. J. a także zeznaniom Ł.D. oraz M. K. W ocenie Sądu zeznania te układają się w logiczną całość i w powiązaniu z protokołem zatrzymania w sposób bezsprzeczny przemawiają za tym, że Skarżący posiadany przez siebie proszek wprowadzał do obrotu. Bez znaczenia pozostaje przy tym czy posiadany przez Skarżącego w dniu zatrzymania proszek to ten sam proszek, który kupowali koledzy, nie stwierdzono bowiem, jak twierdzi Skarżący, jego zawartości. Należy zauważyć, że stwierdzeniem tym Skarżący potwierdził niejako fakt wcześniejszej sprzedaży proszku kolegom.
W ocenie Sądu znalezienie u Skarżącego proszku w ilościach i w postaci opisanej w protokole zatrzymania oraz potwierdzony fakt uprzedniego handlu "proszkiem" świadczy o tym, że Skarżący posiadany przez siebie w dniu zatrzymania proszek w postaci środków zastępczych wprowadzał do obrotu wyczerpując znamiona czynu opisanego w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W świetle powyższego nie budzi również wątpliwości wymierzenie Skarżącemu kary w najniższej przewidzianej w art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wysokości. Zarzut naruszenia tego przepisu także okazał się bezzasadny.
W toku postępowania organy działały na podstawie przepisów prawa – art. 6 K.p.a., podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, dopuszczając również materiał dowodowy przekazany przez Prokuraturę Rejonową w [...], sygn. akt [...], mając przy tym na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli – art. 7 K.p.a., działając w sposób budzący zaufanie do organów – art. 8 K.p.a. i informując o wszelkich okolicznościach – art. 9 K.p.a. Przeciwnych wniosków nie może uzasadniać dokonanie przez organ ustaleń przeciwnych do tych, których oczekiwał Skarżący. Zarzut naruszenia przepisów od 6-9 K.p.a. Sąd uznał za bezzasadny. Całkowicie chybione jest postawienie na obecnym etapie zarzutów naruszenia art. 40 § 2 i 58 K.p.a. w sytuacji, gdy organ odwoławczy pozytywnie rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Skarżący nie uzasadnił zarzutów naruszenia art. 107-113 K.p.a. W ocenie Sądu nie ma podstaw do ich uwzględnienia. Decyzja zawiera wszystkie konieczne elementy –art. 107 K.p.a., nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wynikało z art. 108 K.p.a. w zw. z art. 52a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, została prawidłowo doręczona i zawiera prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia – art. 109, 110 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sad orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło