II SA/Rz 933/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-10-30
Skład orzekający: Ewa Partyka, Magdalena Józefczyk, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odmawiająca przyznania zasiłku okresowego może zostać utrzymana w mocy pomimo wątpliwości co do prawidłowości ustalenia dochodu rodziny i oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organów obu instancji z powodu naruszenia prawa procesowego, polegającego na niewyczerpujących ustaleniach stanu faktycznego, w szczególności dotyczących dochodu rodziny oraz braku oceny wiarygodności dowodów medycznych potwierdzających niezdolność do pracy. Wskazał, że organ powinien prawidłowo ustalić stan faktyczny i w pełni ocenić dowody, aby możliwe było rzetelne rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie zasiłku okresowego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, który został odmówiony przez Burmistrza z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Organ uznał, że do dochodu rodziny wlicza się alimenty zasądzone na troje dzieci, mimo że dwoje z nich jest pełnoletnich i nie mieszka ze skarżącą. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustalenia dochodu i wskazywała na trudną sytuację zdrowotną oraz opiekę nad babcią dzieci. Sąd stwierdził, że organy nie wyczerpały ustaleń dotyczących dochodu i nie oceniły wiarygodności dowodów medycznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Burmistrza i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Stanisław Śliwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza z dnia [...] marca 2019 r. nr [...].
Przedmiotem skargi A.W. (zwanej dalej: skarżącą) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako: SKO lub Kolegium) z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej zasiłku okresowego, którą wydano w następującym stanie sprawy;
Wnioskiem z dnia 17 października 2018 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza [...] o pomoc finansową w formie zasiłku okresowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], organ odmówił skarżącej przyznania zasiłku okresowego, uznając, że dochód skarżącej przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanego wsparcia określone w przepisach. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], SKO w [...] uchyliło w/w decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji oceniając, że organ ten nie dokonał wyczerpujących ustaleń w zakresie określenia dochodu rodziny skarżącej. Ustalono bowiem, że organ do dochodu rodziny wliczył również kwoty alimentów przyznanych dwójce pełnoletnich dzieci skarżącej, które nie prowadzą z nią wspólnego gospodarstwa domowego.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Burmistrz [...] , działając na podstawie art. 8, art.17 ust. 1 pkt 4, art. 36 pkt 1 lit. b, art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2, ust. 4 i ust. 5, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1, art. 109, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm. – dalej: u.p.s.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz.1358) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. – dalej: K.p.a.), ponownie odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku okresowego w miesiącu październiku 2018 r.
Na podstawie wywiadu środowiskowego oraz zgromadzonych dokumentów organ ustalił, że dochód rodziny skarżącej wynosi ogółem 1170,59 zł, dochód na osobę w rodzinie to kwota 585,30 zł, natomiast kryterium dochodowe rodziny składającej się z dwóch osób wynosi 1056,00 zł.
Następnie podał, że celem wykonania zaleceń organu II instancji, wezwano skarżącą o uzupełnienie wniosku informacjami dotyczącymi podania adresu córki G.G. i J.G., przedstawienia potwierdzenia rozliczenia w zakresie otrzymywanych bądź przekazywanych alimentów oraz oświadczenia dzieci o otrzymywanych bądź przekazywanych alimentach, a także faktur potwierdzających wydatki związane z leczeniem i kosztami rehabilitacji. Dokumentów tych skarżąca nie przedstawiła, jak również uniemożliwiła kontakt z G.G. i J.G., nie podając ich adresu, co było niezbędne w celu weryfikacji sytuacji dochodowej wnioskodawczyni. Organ nadmienił, że podjęto również działania poprzez organy Policji w celu ustalenia w/w adresów, które jednak okazały się bezskuteczne.
Dalej organ wskazał, że według oświadczenia skarżącej, to córka G.G. dysponuje całością alimentów, z czego część przekazuje matce w kwocie 327,06 zł na Ł.G., który pozostaje we wspólnym gospodarstwie z matką. Organ nie dał wiary powyższemu oświadczeniu, ponieważ - jak wyjaśnił - jest ono sprzeczne z oświadczeniami podawanymi wcześniej, w tym w prowadzonych równolegle postępowaniach z wniosku skarżącej. Według ustaleń organu skarżąca od 2005 r. zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] i w tym okresie nie podjęła żadnej udokumentowanej aktywności zawodowej. Ukończyła studia inżynierskie, jednak nie poszukiwała zatrudnienia w wyuczonym zawodzie, jako powód podając stan zdrowia. Od 5 listopada 2018 r. skarżąca posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, w którym brak jest przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Wnioskodawczyni odrzuciła propozycję podjęcia uczestnictwa w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej w [...], przy czym - jak wskazał organ - odmowa nie była uzasadniona. W dniu 8 lutego 2019 r. w związku ze złożoną przez pracownika socjalnego propozycją, skarżąca podjęła udział w projekcie pn. "Twoja zawodowa przyszłość - pracownik administracyjno-biurowy dla kobiet po 30 roku życia. Była również zainteresowana udziałem w szkoleniu na uzyskanie prawa jazdy kat. D, jednak zgodnie z ustaleniami organu, nie składała wniosku w tym przedmiocie. Organ zauważył, że podawaną przez wnioskodawczynię przeszkodą w podjęciu zatrudnienia jest sprawowanie opieki nad Z.G., która jest dla niej osobą obcą, babcią jej dzieci. Jak wyjaśnił, kilkukrotnie proponowano skarżącej zapewnienie pomocy Z.G. poprzez świadczenie usług opiekuńczych, jednak wnioskodawczym nie wyraziła na to zgody. Organ I instancji zwrócił również uwagę na dysproporcje pomiędzy deklarowanymi dochodami skarżącej a ponoszonymi przez nią wydatkami. Rozbieżności te zdaniem organu mogą świadczyć o tym, że podawane dochody pozostają w sprzeczności z rzeczywistym stanem majątkowym wnioskodawczyni bądź, że jest ona w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową i samodzielnie zaspokajać swoje niezbędne potrzeby.
Z wydanym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Jej zdaniem organ błędnie wyliczył dochód rodziny. Podniosła, że nie jest osobą, na rzecz której zasądzona została "renta alimentacyjna". Postępowanie egzekucyjne w tej sprawie toczy się z wniosku jej dzieci: Ł., G. oraz J., których jest pełnomocnikiem. Skarżąca zaznaczyła, że jedyną osobą pozostającą z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jest syn Ł., a zatem tylko alimenty wypłacone na Ł.G. mogą być wliczone do dochodu rodziny. Wyjaśniła, że całą kwotę alimentów komornik przesyła na konto córki G.G., która rozporządza nią według planu podziału na poszczególne osoby uprawnione, w tym siebie. Dodała, że opiekuje się babcią dzieci, która z uwagi na stan zdrowia wymaga stałej opieki oraz, że sama pozostaje na leczeniu w związku chorobą kręgosłupa, przechodzi rehabilitację, stąd nie może podjąć zatrudnienia, w tym proponowanego jej przez służby socjalne. Podniosła, że pomimo stanu zdrowia we własnym zakresie czyni starania o swoją aktywizację poprzez podjęcie kursu pozyskania dodatkowych kwalifikacji zawodowych na podstawie oferty pracy u przewoźnika autokarowego (zamierza złożyć wniosek w okresie luty, marzec 2019 r.). Ponadto zaznaczyła, że jej wydatki na media dla dwuosobowej rodziny wynoszą 180 zł. Zarzuciła, że organ nie wziął pod uwagę częściowego pokrywania rachunków przez inne osoby, tj. mamę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 38 u.p.s., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ w całości podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał, że rodzina wnioskodawczyni liczy dwie osoby, a jej dochód bezspornie stanowi zasiłek rodzinny w kwocie 124 zł oraz alimenty. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., zgodnie z którym alimenty na rzecz dzieci wnioskodawczyni – J., G. i Ł.G. płatne będą do rąk ich matki – A.W., a także na treść pisma komornika z dnia 8 października 2018 r., w którym to skarżącą wskazano jako osobę, która w miesiącach lipiec - wrzesień 2018 r. otrzymała alimenty po 1 046,59 zł (według planu podziału na uprawnionych przypadały: Ł.G. - 327,06 zł, G.G. - 327,06 zł i J.G. - 392,47 zł). Ponadto treść wywiadu środowiskowego zawiera stwierdzenie, że dochód rodziny stanowią: zasiłek rodzinny - 124 zł i alimenty - 1 046,59 zł. Taką więc kwotę alimentów organ I instancji uwzględnił do ustalenia dochodu rodziny. Skarżąca nie przedstawiła natomiast żądanych rozliczeń ani żadnych innych dokumentów, które pozwoliłyby ustalić dochód rodziny zgodnie z jej twierdzeniami. Również zdaniem organu odwoławczego postawa skarżącej wskazuje, że samodzielnie nie czyni ona efektywnych starań o zmianę swojej sytuacji życiowej, zatem trudno uznać, że winna zasługiwać na wsparcie ze strony organów pomocy społecznej. W ocenie Kolegium, organ I instancji rzetelnie zbadał stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. O odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia zadecydowały przekroczenie kryterium dochodowego oraz obiektywna ocena dotycząca postawy wnioskodawczym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A.W. wniosła o uchylenie opisanego wyżej rozstrzygnięcia Kolegium, zarzucając organowi naruszenie art. 38 u.p.s. Zdaniem skarżącej organ niedostatecznie rozpoznał jej stan życiowy i majątkowy. Skarżąca w tym zakresie podtrzymała stanowisko przedstawione w odwołaniu i przytoczyła w całości zawartą tam argumentację.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że kolejność kontroli ewentualnego wystąpienia ww naruszeń nie jest przypadkowa. Najpierw sąd bada czy zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie – to następnym etapem jest kontrola pod kątem ewentualnych naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i podstaw wznowieniowych. Dopiero negatywny wynik w tych zakresach pozwala zbadać decyzję pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego.
W niniejszej sprawie Sąd nie doszedł do ostatniego etapu. Nie można bowiem wykluczyć, iż stwierdzone – w oparciu o kompletne akta sprawy – naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Stosownie do ust. 2 tego przepisu zasiłek okresowy ustala się:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Według art. 38 ust. 3 u.p.s. kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między:
1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
W ust. 4 zastrzeżono też, że kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.
Sformułowanie art. 38 ust. 1 u.p.s. nie pozostawia wątpliwości, że rozstrzyganie w przedmiocie prawa do zasiłku okresowego nie zostało przez ustawodawcę pozostawione uznaniu administracyjnemu organów. Przesłanki przyznania tego zasiłku zostały wskazane jedynie przykładowo. Jeśli zostanie potwierdzone chociaż jedna z nich, a przy tym spełnione jest kryterium dochodowe rodziny (pkt 2) lub osoby samotnie gospodarującej (pkt 1), a trudna sytuacja życiowa nie jest możliwa do samodzielnego przezwyciężenia przez wnioskodawcę, to organ jest zobowiązany do przyznania tego świadczenia. Uznaniowy charakter ma dopiero rozstrzygnięcie o wysokości zasiłku okresowego.
Skarżąca wnioskiem złożonym w dniu 17 października 2018 r. w Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej zwróciła się z prośbą o pomoc finansową m.in. w formie zasiłku okresowego. Powołała się na swoją ciężką sytuację finansową, zdrowotną oraz samotne wychowywanie niepełnoletniego dziecka. Wskazała, że sprawuje także opiekę nad babcią swoich dzieci, która wymaga stałej opieki osoby trzeciej. We wniosku podała też, że leczy się w poradni neurologicznej, załączając zaświadczenie, z którego wynikać miało, iż nie jest zdolna do podjęcia pracy.
Podstawową kwestią jest co do zasady ustalenie, czy dochód rodziny skarżącej nie przekracza tzw. kryterium dochodowego, które w chwili orzekania przez organy wynosiło 528 zł na osobę w rodzinie. Według organów próg ten został przekroczony, gdyż skarżąca otrzymuje wyegzekwowaną przez komornika sądowego część z zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...] alimentów na troje dzieci w całości, tj. kwotę 1046,59 zł. Ww kwotę potraktowano jako dochód skarżącej, mimo że dwoje z trójki dzieci to osoby pełnoletnie. Córka G.G. jest studentką Politechniki [...], zaś starszy syn J.G. przebywa zagranicą.
W ocenie Sądu ustalenia w zakresie wysokości dochodu rodziny skarżącej budzą wątpliwości przede wszystkim dlatego, że pominięto znajdujące się w aktach dowody, przypisując przy tym stronie tendencyjne zatajenie adresów dwójki dorosłych dzieci. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się pismo córki skarżącej z dnia 27 grudnia 2019 r., z treści którego wynika, że "z przyczyn osobistych i stosunków z mamą" odmówiła jej podania swojego adresu zamieszkania. Potwierdzałoby to twierdzenia skarżącej, że nie zna adresu córki i jest z nią skonfliktowana. Dowód ten został przemilczany przez organy. Nie oceniono też jego wiarygodności.
Zauważyć należy, że błędne są ustalenia organów, że skarżąca w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym alimentów zasądzonych od ojca dzieci działała jako pełnomocnik wszystkich dzieci. Może ona być pełnomocnikiem ale tylko dwójki pełnoletnich. Z ustaleń organów wynika zaś, że zamieszkujący wspólnie z matką syn Ł. nie ukończył 18 lat, więc działa ona w postępowaniu egzekucyjnym jako jego przedstawiciel ustawowy a nie pełnomocnik. Jeśli zaś skarżąca działa jako pełnomocnik dorosłych dzieci to ten fakt nie może przesądzać samoistnie, że dysponuje ona również wyegzekwowaną na rzecz mocodawców (dorosłych dzieci) częścią alimentów. Organy musiałyby wykazać, że z woli dorosłych dzieci (bądź wbrew ich woli) kwoty te w rzeczywistości skarżąca pozostawia do swojej dyspozycji i faktycznie przeznacza je na zaspokojenie potrzeb swoich i małoletniego syna. Takich dowodów organy nie zgromadziły. Mało tego, w aktach znajduje się wspomniane pismo córki skarżącej – G.G. z daty 17 grudnia 2018 r., którego treść potwierdzać może okoliczności wskazywane przez skarżącą a mianowicie, że wyegzekwowane części alimentów komornik przekazuje na jej rachunek bankowy. Ona sama matce ma z tego przekazywać wyłącznie "kwotę przysługującą bratu Ł.", tj. 327,06 zł. Z pisma tego wynika też, że z uwagi na stosunki z matką odmówiła jej podania swojego adresu zamieszkania. Do pisma załączony został wydruk z rachunku bankowego G.G. z dnia 14 września 2018 r., który także potwierdzać może, że rzeczywiście całą kwotę wyegzekwowanych alimentów w wysokości 1046,59 zł komornik sądowy przelewa na ten rachunek. Dowody te zostały przez organy przemilczane. Nie odniesiono się do nich w żaden sposób. W tych okolicznościach zarzucanie skarżącej, że zataiła ona adresy swych starszych dzieci oraz że cała kwota 1046,59 zł wyegzekwowanych alimentów jest jej dochodem, jest naruszeniem nie tylko zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 ale też art. 77 § 1 k.p.a. oraz wynikającej z art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, którą w tym wypadku można wręcz uznać za dowolną i wybiórczą. Organy w żaden sposób nie odniosły się bowiem do wiarygodności dowodów, które znajdują się przecież w aktach sprawy, a które mogą obalić kolejną podstawę odmowy przyznania świadczenia, że skarżąca "uniemożliwia" kontakt z córką G. i synem J. a istnieje konieczność weryfikacji podanych przez nią informacji. Okoliczność potwierdzona przez córkę w jej piśmie z dnia 17 grudnia 2018 r. związana ze stosunkami pomiędzy nią a matką pozostaje w sprzeczności z zarzutem organów. Jeśli bowiem z powodu konfliktu kontakty osobiste członków rodziny są ograniczone do jednej w miesiącu wizyty córki w domu, to wyciąganie negatywnych konsekwencji w stosunku do skarżącej z faktu, że córka nie chce jej podać swego adresu zamieszkania jest nadużyciem. Zauważyć trzeba przy tym, że nie zostały wyczerpane wszystkie możliwości ustalenia adresu G.G. Ustalono bowiem na jakiej konkretnie uczelni ww studiuje. Być może adres aktualnego zamieszkania jest w posiadaniu administracji uczelni.
Zauważyć też należy, że znajdujący się w aktach sprawy administracyjnej odpis wyroku Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] został wydany [...] kwietnia 2009 r. i jasno z niego wynika, że wówczas wszystkie dzieci skarżącej były małoletnie. Reprezentowała ona małoletnich wówczas powodów jako matka - ich przedstawiciel ustawowy. Ustalony w wyroku sposób płatności – "do rąk matki" wynikał właśnie z tych okoliczności. Przedstawicielstwo ustawowe ustaje zaś co do zasady z chwilą osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Skarżąca więc w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zapłaty alimentów dwoje starszych dzieci mogła reprezentować jako pełnomocnik. Wierzycielami, a także w tym wypadku i dysponentami alimentów są jednak pełnoletnie dzieci. Organy przyjmując, że wyegzekwowane raty alimentacyjne skarżąca przeznacza na pokrycie swoich wydatków, musiałyby tę okoliczność udowodnić. Nie są to bowiem środki pieniężne, którymi może swobodnie dysponować, chyba że co innego wynika z woli wierzycieli.
Jak słusznie zarzuca skarżąca – w aktach sprawy znajduje się poświadczony za zgodność z oryginałem przez pracownika socjalnego w dniu 17 października 2018 r., odpis zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 października 2018 r. wydanego przez lek. med. neurologa J.C. z Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...], z którego wynika, że u skarżącej rozpoznano zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych. W treści zaświadczenia znajduje się stwierdzenie, że w związku z obecnym leczeniem farmakologicznym oraz rehabilitacją ww schorzenia, skarżąca nie jest obecnie zdolna do pracy. Ani organ I ani organ II instancji w swoich decyzjach nie oceniają wiarygodności tego dokumentu. Odwołują się wyłącznie do treści orzeczenia z dnia 5 listopada 2018 r. stwierdzającego u skarżącej lekki stopień niepełnosprawności, z którego wynika, że może ona być zatrudniona na otwartym rynku pracy.
Jedną z podstaw odmowy przyznania skarżącej zasiłku było odwołanie się do treści ww orzeczenia o niepełnosprawności oraz – niczym nie uzasadniona zdaniem organów – odmowa podjęcia uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez Centrum Integracji Społecznej w [...]. Organy podkreślały też brak jakiejkolwiek aktywności zawodowej i brak poszukiwania pracy ze strony skarżącej, która po 2005 r. ukończyła studia i uzyskała tytuł inżyniera gospodarki przestrzennej.
Nieodniesienie się przez organy w żaden sposób do treści zaświadczenia wydanego przez lekarza specjalistę, który potwierdzał podnoszoną przez skarżącą niemożność wykonywania pracy ze względów zdrowotnych, przy braku oceny tego dowodu oraz weryfikacji okoliczności potwierdzonych zaświadczeniem z dnia 5 października 2018 r. w ocenie Sądu w oczywisty sposób narusza reguły wyrażone w art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Kwestia możności przezwyciężenia przez skarżącą trudności we własnym zakresie nie została więc wystarczająco wyjaśniona.
Pomijając milczeniem znajdujący się w aktach pochodzący od lekarza specjalisty dowód, z którego wynika, że z obecnym leczeniem farmakologicznym oraz rehabilitacją schorzenia – zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych, skarżąca "nie jest obecnie" zdolna do pracy i jednocześnie czyniąc zarzut dotyczący braku starań o podjęcie zatrudnienia czy braku udziału w szkoleniach – mimo orzeczonego lekkiego stopnia niepełnosprawności, w ocenie Sądu organy naruszyły ww przepisy postępowania (art. 7, art. 80 k.p.a.), a nie można wykluczyć, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Był to bowiem jeden z powodów odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia połączony z zasadą współdziałania osoby ubiegającej się o pomoc społeczną i możliwością przezwyciężenia trudności we własnym zakresie.
Wątpliwy jest też wywód organów dotyczący sytuacji majątkowej skarżącej. W aktach znajdują się bowiem kierowane do skarżącej wezwania do zapłaty należności za podstawowe media i opłaty, z których wynika, że te należności nie są pokrywane na bieżąco. W żaden sposób nie odniesiono się jednak do wyjaśnień, że tylko część tych kwot dotyczy samej skarżącej. Reszta zaś innych osób, które je pokrywają. Z przeprowadzonych wywiadów nie wynika też aby skarżąca była w posiadaniu cennych przedmiotów majątkowych. Także z faktu, że w innych sprawach (nie wiadomo w jakim okresie) skarżąca podawała inne dane, nie zawsze musi wynikać, że tak jest nadal. Okoliczności mogły się przecież zmienić. Stanowisko organów powinno zaś zostać odpowiednio udokumentowane w aktach tej konkretnej sprawy, tak aby poddawało się ewentualnej kontroli w tym zakresie.
Zdaniem Sądu nie można wykluczyć, że wyżej wskazane uchybienia i braki mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.
W ponownym postępowaniu organ podejmie próbę ustalenia adresu córki skarżącej na uczelni jeśli uzna to za konieczne do wyjaśnienia sprawy. Przede wszystkim prawidłowo ustali stan faktyczny sprawy, w tym wysokość dochodu rodziny skarżącej w oparciu o dowody zebrane w sprawie. Pełną ocenę tych dowodów i okoliczności z nich wynikających przedstawi w uzasadnieniu decyzji, tak aby możliwa była ewentualna kontrola w tym zakresie.
Zdaniem Sądu nie można wykluczyć, że wyżej wskazane uchybienia i braki mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło