II SA/Rz 936/07

WyrokWSA w Rzeszowie2008-09-18

Skład orzekający: Robert Sawuła, Ryszard Bryk, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać zamurowanie otworów okiennych w budynku mieszkalnym, jeśli zostały one wykonane samowolnie z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę i przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki, mimo trwającego postępowania rozgraniczeniowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał zamurowanie samowolnie wykonanych otworów okiennych, ponieważ naruszały one warunki pozwolenia na budowę oraz przepisy techniczne dotyczące odległości od granicy działki. Trwające postępowanie rozgraniczeniowe nie miało wpływu na możliwość wydania decyzji administracyjnej, zwłaszcza że granica działki nie uległa zmianie. Wykonanie otworów bez wymaganego pozwolenia stanowiło samowolę budowlaną, a brak możliwości ich legalizacji ze względu na odległość od granicy uzasadniał zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zamurowanie trzech otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego, wykonanych samowolnie z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę z 1992 r. oraz przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Właściciele, A. i B. O., najpierw zamurowali otwory luksferami, a następnie je zdemontowali bez zezwolenia. Skarżący B. O. domagał się zawieszenia postępowania ze względu na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe, argumentując również potrzebę doświetlenia pomieszczeń. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję nakazującą zamurowanie otworów, uznając, że postępowanie rozgraniczeniowe nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, a samowolnie wykonane roboty budowlane wymagają legalizacji lub usunięcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę B. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi B.O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. -skargę oddala- II SA/Rz 936/07 Uzasadnienie Przedmiotem skargi B. O. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: WINB) Nr [...] z dn.[...].10.2007 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dn.[...].12.2005 r. Nr [...] nakazująca A. i B. O. zamurowanie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 961 w R. W.. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedmiotowy budynek mieszkalny był realizowany na podstawie pozwolenia na budowę Nr [...] z dn.[...].06.1992 r. wydanego przez Wójta Gminy Ś.. Budynek ten zlokalizowany jest w odległości 1m od granicy działki w stronę wschodnią. Warunki pozwolenia przewidywały, że ściana wschodnia i zachodnia budynku nie będą posiadały otworów okiennych. Wbrew temu inwestorzy w ścianie wschodniej zrealizowali trzy otwory okienne. Decyzją PINB z [...].12.2003 r. [...] utrzymaną w mocy przez WINB [...] decyzją z [...].03.2004 r. [...] zobowiązano do ich zamurowania. Otwory te zostały wypełnione tzw. luksferami w 2004r. Następnie w dniach 26-29 września 2005 r. luksfery te zostały zdemontowane bez żadnego zezwolenia. Ustalając te okoliczności sprawy PINB decyzją z [...].12.2005 r. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane zobowiązał A. i B. O. do zamurowania materiałem ściennym, niepalnym trzech otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku na działce nr 961 w R. W.. Od tej decyzji odwołał się B. O. zarzucając, iż trwa postępowanie rozgraniczeniowe mające ustalić prawidłowy przebieg granicy działki. Z tej przyczyny domagał się zawieszenia postępowania. Powoływał się także na celowość usunięcia luksferów, wywodząc iż brak doświetlenia pomieszczeń w jego budynku mieszkalnym spowodował zawilgocenie, niszczenie urządzeń domowych, nadto przyczynić się to miało do choroby dziecka. WINB odmówił zawieszenia postępowania postanowieniem z [...].03.2006 r. [...], które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...].04.2006 r., skargę na to ostatnie postanowienie wniesioną przez A. i B. O. oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22.03.2007 r. VII SA/Wa 1183/06. Organ odwoławczy wzywając strony do udzielenia informacji o nowych okoliczności w sprawie uzyskał oświadczenie L. M., właścicielki sąsiedniej w stosunku do działki inwestorów – działki nr 956, że postępowanie rozgraniczeniowe zakończyło się "wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 21.09.2007 r." oddalającego wniosek w przedmiocie rozgraniczenia działek. B. O. powołując się na art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wniósł o "wstrzymanie wydania decyzji" w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania rozgraniczeniowego. Organ odwoławczy uznając, że brak jest podstaw do powstrzymania się od rozstrzygnięcia w sprawie wydał opisaną na wstępie decyzję utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006 r., poz. 1116 ze zm., dalej w skrócie: Upb) w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm., dalej w skrócie: Rwt). Za niesporne uznano datę wykonania otworów okiennych oraz to, że budynek zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę, którym zatwierdzono projekt budowlany nie przewidujący od tej strony działki otworów okiennych. Wstawienie w miejsce luksferów okien PCV uznano za przebudowę ściany budynku, na które w świetle Upb należy posiadać pozwolenie na budowę. Niespornym także jest, że Inwestorzy pozwolenia takiego nie posiadali. Roboty te zostały zrealizowane w całości samowolnie. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Upb, przy uwzględnieniu wymogów określonych w § 12 Rwt odnośnie odległości ściany budynku od granicy z działką sąsiednią, o ile znajdują się w niej otwory okienne. Toczące się postępowanie rozgraniczeniowe nie ma znaczenia dla powstrzymania się od wydania decyzji w sprawie, nadto wątpliwości dotyczące przebiegu granicy odnoszą się do jej przebiegu przesuniętego ewentualnie do 20 cm. Jako kwestię otwartą WINB pozostawił sytuację, w której granica ta zmieni się na tyle znacząco, że Inwestorzy będą mogli się ubiegać o legalne zrealizowanie od tej strony budynku otworów okiennych. Organ wyjaśnił przesłanki zastosowania normy art. 51 ust.1 pkt 1 Upb, wskazał ponadto, że otwory okienne mogą zostać wypełnione materiałem przepuszczającym światło, o klasie odporności ogniowej spełniającej wymogi ściany oddzielenia pożarowego. W tej sytuacji uznano, ze decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. i B. O., przy czym skargę A. O. Sąd odrzucił prawomocnym postanowieniem z 8.04.2008 r. B. O. zarzuca wydanej decyzji przez organ odwoławczy naruszenie art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania niezbędnego materiału dowodowego oraz podjęcia działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie "zaskarżonego postanowienia WINB i poprzedzającego je postanowienia PINB", a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ten ostatni wniosek uwzględnił WINB wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji postanowieniem z [...].12.2007 r. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie zapoznał się z aktami rozgraniczeniowymi, nie wezwał ponadto stron o doręczenie istotnych w sprawie dokumentów, ograniczając się wyłącznie do zapoznania się z treścią postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 21.09.2007 r., której kopię dołączono do skargi. W/w postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił apelację A. i B. O. od postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 13.02.2007 r. I Ns [...] wydanego w sprawie o rozgraniczenie. Zdaniem skarżącego treść postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie nie wnosi nic do sprawy odnośnie przebiegu granicy działki. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, eksponując, iż brak jest wpływu toczącego się postępowania o rozgraniczenie na kierunek orzekania w sprawie administracyjnej, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Postanowieniem z 25.01.2008 r. B. O. przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W trakcie rozprawy sądowoadministracyjnej skarżący przyznał, że korzystał z apelacji w sprawie rozgraniczeniowej, która nie została uwzględniona, nadto sąd powszechny nie zmienił przebiegu granicy jego działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Kontrola sądowo-administracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002 r., Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Niespornym jest, że właściciele działki nr 961 położonej w R. W. – A. i B. O. realizując na niej budynek mieszkalny, w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Wójta Gminy Ś. w dn. [...].06.1992 r., naruszyli warunki tego pozwolenia, wykonując w ścianie wschodniej tego budynku, tj. od strony granicy z działką nr 956 (właściciel – L. M.) trzy okna. Okna te w wyniku wydania decyzji przez PINB z [...].12.2003 r., zawierającej nakaz wykonania określonych robót budowlanych, zostały zamurowane pustakami szklanymi, tzw. luksferami. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego PINB w trakcie rozprawy na gruncie ustalił, że skarżący zlikwidował te luksfery w dniach 26-29 września 2005 r. nie posiadając na wykonanie powyższych robót stosownego pozwolenia. W tej sytuacji organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą zamurowanie tych otworów okiennych materiałem ściennym, niepalnym, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. odnoszących się do obowiązków organu w aspekcie dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie są trafne. B. O. uchybień organu upatrywał w tym względzie, że pominięto dowody wynikające z toczącego się postępowania o rozgraniczenie działek nr 961 i 956 w R. W.. Zdaniem Sądu tak skonstruowane zarzuty skargi nie dowodzą wadliwości zaskarżonej decyzji w stopniu nakazującym jej uwzględnienie. O tym, że sprawa dotycząca rozgraniczenia nie miała wpływu na bieg postępowania prowadzonego przez organy nadzoru architektoniczno-budowlanego, przesądza wyrok WSA w Warszawie VII SA/Wa 1183/06 oddalający skargę A. i B. O. na postanowienie WINB o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Sprawa rozgraniczeniowa nie miała w istocie żadnego wpływu na możliwość wydawania przez WINB decyzji w postępowaniu odwoławczym, potwierdzeniem tej konkluzji jest i to, że granica między działkami nr 961 i 956 nie uległa zmianie w wyniku postępowania rozgraniczeniowego. Zarzuty skargi odnośnie braku zapoznania się przez skarżony organ z materiałami sprawy rozgraniczeniowej nie prowadzą do wniosku, iżby organ odwoławczy naruszył przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi. Przeciwnie, z mocy art. 7 k.p.a skarżony organ miał obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania, które zmierzałyby do załatwienia sprawy, której przedmiotem był nakaz wykonania określonych robót budowlanych. Nie naruszając art. 7 i 77 k.p.a., WINB nie dopuścił się także naruszenia art. 8 k.p.a. Zaskarżona decyzja nie narusza także prawa materialnego. Bezspornym jest, że inwestorzy samowolnie wykonali samowolnie roboty budowlane, na które powinni mieć pozwolenie na budowę. Przyczyny, dla których zdecydowali się na takie działanie, w aspekcie oceny legalności zaskarżonej decyzji, a do tego ogranicza się działalność sądu administracyjnego, mają charakter subiektywny i relewantny (obojętny). Skarżący miał zapewne świadomość, iż powinien dysponować pozwoleniem na budowę, skoro w przeszłości już raz był wydany nakaz zamurowania tych otworów okiennych. Organ odwoławczy prawidłowo i wyczerpująco wskazał na przepisy prawa materialnego, a to art. 51 ust. 1 pkt 1 Upb, który miał zastosowanie w sprawie. W myśl tego przepisu "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego...". Zgodnie zaś z art. 51 ust. 7 "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Trafnie zauważono, iż brak było podstaw do innego rozstrzygnięcia w sprawie, a to wstrzymania robót, albowiem zostały one już zakończone, a także, iż wobec usytuowania budynku mieszkalnego inwestorów w odległości mniejszej niż 4m od granicy z działką sąsiednią, brak było możliwości doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Wyczerpująco przytoczono obowiązujące w tym zakresie postanowienia zawarte w Rwt, z których wynikają nakazy zachowania określonych odległości budynków z otworami okiennymi w odniesieniu do granic działki sąsiedniej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, oddalił ją na podstawie art.151 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło