II SA/Rz 936/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zamurowania otworów okiennych postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. B. O. wezwany wraz z żoną A. O. do solidarnego uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. od wniesionej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych; w jego uzasadnieniu wskazał na niski dochód swojej rodziny związany z przeznaczaniem większości dochodów – szczególnie obecnie w sezonie zimowym – na utrzymanie domu. Z zawartego we wniosku oraz złożonego w wyniku wezwania dodatkowego oświadczenia oraz załączonych dokumentów (zaświadczeń, kserokopii decyzji podatkowych i faktur) wynika, iż; - skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem, - posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. 107 m² oraz nieprzynoszącą dochodu nieruchomość rolną o pow. 0,44 ha, - źródło utrzymania skarżącego i jego rodziny stanowi uzyskiwane przez niego i żonę wynagrodzenie za pracę w wysokości odpowiednio 903 i 1085 zł. (netto), z czego wydatki związane z utrzymaniem zostały określone na 1800 zł. miesięcznie (opłaty za tzw. media, podatek rolny i od nieruchomości, zakup żywności, biletów miesięcznych, opału – 500 zł./m-c, edukacja dziecka); do tego dochodzą opłaty za studia żony skarżącego w wysokości 3900 zł. w roku akademickim 2007/08 – średnio 400 zł./m-c. Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono jego zasadność, skutkującą jego uwzględnieniem w stosunku do skarżącego. Jakkolwiek wstępna ocena tego wniosku - chociażby z racji posiadania przez wnioskodawcę zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i uzyskiwania stałych dochodów z pracy zarobkowej – mogłaby sugerować możliwość przynajmniej częściowej partycypacji przez niego w kosztach sądowych, nie można tracić z punktu widzenia wysokości ponoszonych przez niego i jego żonę obciążeń finansowych związanych z zaspokajaniem zwykłych potrzeb życiowych, a które to wyczerpują praktycznie całą wysokość ich dochodów. Do powyższego przekonania prowadzi zestawienie poszczególnych wydatków wskazanych przez skarżącego, wśród których niewątpliwie dominują koszty ogrzewania oraz opłat związanych ze studiowaniem jego żony (odpowiednio 500 i 400 zł. miesięcznie). Odliczając tę kwotę od wykazanych dochodów netto w łącznej wysokości ok. 2 tys. zł., na pokrycie pozostałych wydatków związanych z funkcjonowaniem 3-osobowej rodziny pozostaje kwota ok. 1,1 tys. zł., która musi wystarczyć m.in. na zakup żywności, opłacenie rachunków oraz w/w inne niezbędne wydatki. Nie jest to zatem kwota, która w obecnej sytuacji pozwalałaby skarżącemu poczynić jakiekolwiek oszczędności na poczet kosztów sądowych bez narażania go i członków jego rodziny na uszczerbek związany z niemożnością zaspokojenia koniecznych i uzasadnionych potrzeb życiowych. Brak jest przy tym w posiadaniu skarżącego składników majątkowych w postaci np. zasobów pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie związanych ze skargą kosztów sądowych. Dotyczy to również braku wartościowych przedmiotów i ewentualnej możliwości ich spieniężenia. Skoro zatem B. O. z przyczyn od niego niezależnych nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, skutkuje to uwzględnieniem złożonego wniosku, tj. przyznaniem mu zwolnienia od związanych ze sprawą kosztów sądowych w całości (składają się na nie opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków). Odmienne uznanie – mając na uwadze wysokość wpisu od skargi, który w sprawach z zakresu budownictwa wynosi 500 zł. – mogłoby się wiązać z pozbawieniem wnioskodawcy prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji lub możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnień. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.