II SA/Rz 936/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. J. W. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. Nr [...], w terminie do jego opłacenia wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu odwołał się do ponoszonych przez siebie w skali miesiąca wydatków: na zakup lekarstw i obiady – po ok. 300 zł., prąd, gaz i telefon ok. 500 zł., korzystanie z pomocy domowej (uzasadnione stanem jego zdrowia) 200 zł. Skarżący zamieszkuje samotnie. Jedyny wykazany wartościowy składnik jego majątku stanowi mieszkanie o pow. 46 m², zaś źródło utrzymania emerytura w wysokości 2357 zł. brutto (wg załączonego zaświadczenia ZUS z dnia 15 grudnia 2009 r. wnioskodawcy do wypłaty po potrąceniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne przypada kwota 2014,30 zł., powiększona o należy mu dodatek pielęgnacyjny w wysokości 173,10 zł.). Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych (składają się na nie opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) – zarówno w całości, jak i w części - wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. Kryterium finansowe (majątkowe) jest więc jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na stronie wnioskującej. J. W. warunku tego nie spełnił, co w jego przypadku wynika przede wszystkim z wzajemnego zestawienia uzyskiwanych przez niego miesięcznie dochodów (łącznie 2187 zł. netto) z wykazanymi płatnościami (ok. 1300 zł.). Ich różnica, tj. ok. 880 zł. jest na tyle znaczna, że nawet przy uwzględnieniu innych drobnych i nieprzewidzianych wydatków, skarżący bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania będzie w stanie ponieść całość kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie; oprócz wpisu od skargi do najbardziej prawdopodobnych kosztów które mogą (nie muszą) wystąpić w przyszłości należy opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia – obydwie w wysokości po 100 zł. W stosunku do wysokości dochodów wnioskodawcy nie są to sumy znaczące, których opłacenie (rozłożone zresztą w czasie) mogłoby w jakikolwiek negatywny sposób wpłynąć na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych; jak wskazano, potrzeby te obejmujące wyżywienie, koszty leczenia, opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, a nawet niezbędną pomoc domową osoby trzeciej w żaden sposób nie są zagrożone, a po ich opłaceniu skarżącemu pozostaje jeszcze znaczna rezerwa finansowa. Sam wnioskodawca zresztą w żaden sposób nie wykazał, z jakimi negatywnymi dla niego następstwami wiązałoby się poniesienie tych kosztów. W tej sytuacji brak jest podstaw do wyłączenia z zastosowania wobec niego wynikającego z art. 199 P.p.s.a. obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie; przepis ten dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04). Ma to związek z wyjątkowym charakterem prawa pomocy, które z racji finansowania ze środków publicznych nie może być nadużywane i które ma zastosowanie do osób znajdujących się w bardzo złej sytuacji materialno – bytowej, tj. nie posiadających własnego mieszkania /domu oraz żadnych lub jedynie bardzo niskie dochody; tego typu okoliczności w odniesieniu do skarżącego nie stwierdzono. Z uwagi na powyższe uznano, iż przy stałych i stosunkowo wysokich jak na jedną osobę dochodach jednorazowe opłacenie związanych ze sprawą kosztów sądowych nie będzie dla J. W. dolegliwe i nie spowoduje uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.