II SA/Rz 936/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-10-30
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy posiadają znaczący majątek w postaci nieruchomości rolnej i domu, mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, mimo posiadania dochodów z emerytur i gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie mogą uzyskać prawa pomocy w pełnych granicach, ponieważ posiadają majątek w postaci domu i 7-hektarowego gospodarstwa rolnego, a także zaciągnęli pożyczkę, co świadczy o ich zdolności do wywiązywania się z zobowiązań finansowych. Ponadto, obowiązek pokrycia kosztów sądowych obciąża solidarnie wszystkich siedmiu skarżących, co oznacza, że podział kosztów nie spowoduje uszczerbku na koniecznym utrzymaniu rodziny.Stan faktyczny
K. S. i S. S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy wskazali na trudną sytuację finansową, chorobę syna i męża, posiadanie domu o pow. 65 m² i gospodarstwa rolnego o pow. 7 ha, dochody z emerytur (łącznie 1950 zł) oraz dochód z gospodarstwa rolnego (1000 zł miesięcznie). Zaciągnęli również pożyczkę w wysokości 10 000 zł. Sąd uznał, że posiadany majątek i dochody, a także solidarny charakter obowiązku pokrycia kosztów przez wszystkich skarżących, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy K. S. i S. S. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
30 października 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ` w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. i S. S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych i innych na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji budowlanej, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Strony skarżące w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 936/12, K. S. i S. S., zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Na obecnym etapie postępowania strony skarżące zobowiązane są do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej. Obowiązek solidarnego pokrycia tej kwoty wpisu sądowego oraz pozostałych opłat i kosztów sądowych obciąża także pozostałych skarżących w sprawie.
Wymienieni wyżej Skarżący w treści swego wniosku przedstawili następujące okoliczności osobiste i majątkowe: K. S. tworzy wraz z mężem S. oraz synem trzyosobowe gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że sytuacja finansowa stron jest trudna. Ma do tego przekonywać choroba męża skarżącej oraz syna. Syn skarżącej uczęszcza do szkoły. Ten fakt powoduje niezbędność ponoszenia opłat na szkolne czesne. Majątek rodziny stanowi dom parterowy murowany o pow. 65 m² oraz nieruchomość rolna o pow. 7 ha. Mąż K. S. jest emerytem niezdolnym do pracy. Na dochód rodziny składa się emerytura K. S.- 750 zł, a także emerytura S. S. – 1100 zł. Rodzina zaciągnęła pożyczkę w wysokości 10000 zł na zakup sprzętu gospodarczego. Do pracy w gospodarstwie rolnym strony zmuszone są nająć robotników, co powoduje zmniejszenie dochodu z gospodarstwa. Miesięczny dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego opartego na produkcji mlecznej, określono na kwotę 1’000 zł.
Stwierdzono co, następuje :
K. S. i S. S. ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w najszerszych granicach tej instytucji. Z uwagi na wyraźnie oznaczone granice wniosku o prawo pomocy, żądanie procesowe strony zostanie odniesione do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej P.p.s.a.). Ze względu na tak zakreślone granice żądania wyżej wymienieni skarżący powinni udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego nie jest możliwe ze względu na brak jakichkolwiek środków majątkowych. O takich przesłankach przyznania prawa pomocy świadczy treść art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Należy w tym miejscu podkreślić, że obowiązek pokrycia kosztów sądowych nie obciąża wyłącznie K. S. i S. S. Do solidarnego pokrycia kosztów sądowych zobowiązani są także pozostali współskarżący. Solidarność współuczestniczenia w tym obowiązku umożliwia stronom rozłożenie obciążeń dotyczących toczącego się postępowania po równej części. Tą samą metodą skarżący mogą pokryć koszt wynagrodzenia pobieranego przez fachowego pełnomocnika. Jest oczywistym, że solidarność obowiązku ponoszenia opłat i wydatków sądowych ma przełożenie na ocenę możliwości płatniczych stron. O zdolności kontynuowania postępowania nie decyduje w takich warunkach majątek tylko jednego podmiotu, lecz wszystkich którzy podpisali się pod skargą.
Niewątpliwie sytuacja osobista i majątkowa wnioskodawców nie należy do najlepszych. Wpływa na to zły stan zdrowia S. S. oraz jego syna. Z tej przyczyny rodzina zmuszona jest wydatkować znaczne kwoty na koszty leczenia (np.: zakup lekarstw oraz wizyty lekarskie). Wypada przyznać, że członkowie rodziny nie otrzymują dochodów znaczących. Za takie trudno uznać dochody z emerytur skarżącej oraz jej męża oraz z dochody z posiadanego gospodarstwa rolnego. Kwota ok. 3’000 zł musi wystarczyć do pokrycia kosztów utrzymania aż trzech osób. Wysoki poziom cen i opłat za dobra i usługi mające wpływ na zachowanie poziomu koniecznego utrzymania, pozwala uznać kwotę dochodów członków gospodarstwa domowego za wystarczającą do prowadzenia skromnego życia. Jakkolwiek rodzina nie uzyskuje wysokich dochodów to dysponuje wartościowym majątkiem. Składa się na to nieruchomość o pow. 7 ha oraz dom o pow. 65 m². Posiadanie gruntu o takiej powierzchni wiąże się nie tylko z możliwościami gospodarczymi, ale także z dopłatami do gruntów rolnych. Te składniki majątku nie są mogą być obojętne dla oceny możliwości finansowych stron skarżących.
Posiadanie stałych dochodów oraz majątku nieruchomego nie pozwala przyznać K. S. i S. S. prawa pomocy w pełnych granicach tej instytucji. Potwierdzenia tej oceny dostarcza fakt zaciągnięcia przez skarżących pożyczki w wysokości 10’000 zł. Oznacza to, że wnioskodawcy posiadają pewną zdolność wywiązywania się z należności finansowych. Tym bardziej należy oczekiwać od nich gotowości pokrycia opłat o charakterze publicznym. Mają one charakter priorytetowy skoro ich celem jest zachowanie materialnych fundamentów wspólnoty państwowej.
Sytuacja majątkowa wnioskodawców nie wypełnia także warunków przyznania prawa pomocy w częściowych granicach tego prawa. Na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem rozpoznającego wniosek żaden z członków rodziny S., nie poniesie uszczerbku na swym koniecznym utrzymaniu, jeżeli wnioskodawcy wraz z pozostałymi stronami skarżącymi, pokryją własnym staraniem wpis sądowy w kwocie 500 zł. Podana wysokość należnego wpisu rozłożona na siedem stron zobowiązanych do solidarnego współuczestniczenia w kosztach niniejszej sprawy nie spowoduje, że wnioskodawcy nie będą w stanie podołać koniecznym kosztom utrzymania rodziny. Ten sam wniosek należy odnieść do wynagrodzenia pobieranego przez fachowego pełnomocnika. Skarżący współdziałając z sobą mogą dla potrzeb obrony swych interesów ustanowić i wynagrodzić ze swego majątku radcę prawnego.
Z wyżej podanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło