II SA/Rz 938/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-10-17
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma organu, które nie zostało wydane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego o niedopuszczalności odwołania było zasadne. Kluczowe było ustalenie, że pierwotny wniosek W.M. nie dotyczył dostępu do informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a jedynie prośby o wskazanie numeru księgi wieczystej. W związku z tym organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania, ponieważ nie istniał obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
W. M. zwrócił się do Sądu Rejonowego o udzielenie informacji o aktualnym numerze księgi wieczystej. Przewodniczący Wydziału Ksiąg Wieczystych odmówił realizacji wniosku z powodu braku wykazania interesu prawnego. W. M. złożył odwołanie, uznając pismo organu za decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej. Prezes Sądu Okręgowego stwierdził niedopuszczalność odwołania. W. M. zaskarżył to postanowienie do WSA w Rzeszowie, argumentując, że pismo organu było decyzją odmawiającą udzielenia informacji publicznej i zostało doręczone z naruszeniem przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego w [....] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania -skargę oddala-
Przedmiotem kontroli jest postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez W.M. od pisma Prezesa Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].
W podstawie prawnej decyzji wskazano art 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.").
Z akt sprawy wynika, że 15 maja 2018 r. W. M. zwrócił się do Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego o udzielenie informacji: "jaki numer księgi wieczystej aktualnie posiada nieruchomość, której poprzedni numer to KW [...]". Podniósł, że wpisanie ww. numeru uniemożliwia przejrzenie księgi w systemie elektronicznym.
Przewodniczący V Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego odmówił realizacji wniosku z uwagi na brak wykazania interesu prawnego po stronie wnioskodawcy.
W dniu 6 czerwca 2018 r. drogą elektroniczną do Sądu Rejonowego wpłynęło odwołanie W. M. od "decyzji Prezesa Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]odmawiającej udzielenia informacji publicznej polegającej na wskazaniu aktualnego numeru księgi wieczystej, której poprzedni numer uwidoczniono w podaniu". W odwołaniu zarzucano naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze i trzecie w zw. z art 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także art. 2 zd. pierwsze ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Niezależnie od powyższych zarzutów zawarto ponaglenie na bezczynność organu I instancji, z uwagi na uchybienie terminowi do udzielenia informacji.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Prezes Sądu Okręgowego stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego, jak podkreślił od pisma.
W skardze do Sądu skarżący argumentuje, że pismo z dnia 29 maja 2018 r. jest wydaną w oparciu o art 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzją odmawiającą udzielenia informacji publicznej. Ponadto zostało podpisane przez nieposiadającego upoważnienia funkcjonariusza, wydana z naruszeniem art 39¹K.p.a., poprzez doręczenie jej pocztą w sytuacji, gdy podlegała doręczeniu drogą elektroniczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 145 § 3 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie tak z przyczyn formalnych jak i materialnych.
Stosownie do art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca radca prawny dr hab. W. M. pismem z dnia 15 maja 2018 r. wystąpił do Sądu Rejonowego Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych o wskazanie aktualnego numeru księgi wieczystej, której poprzedni numer KW to [...]. Odpowiedź o odmowie udzielenia podania nr księgi wieczystej została udzielona wnioskodawcy przez podmiot, do którego zaadresował wniosek pismem z dnia 29 maja 2018 r. Z treści pisma wynika, że jawność materialna i formalna ksiąg wieczystych nie oznacza dowolnego dostępu do takich ksiąg. Jednym z obowiązków sądów wieczystoksięgowych jest zapewnienie, aby dane osobowe były przetwarzane zgodnie z prawem.
W odwołaniu skarżący przyjął, że pismo Przewodniczącego V Wydziału Ksiąg Wieczystoksięgowych Sądu Rejonowego jest decyzją o odmowie udzielenia informacji publicznej, gdyż numer księgi wieczystej jest rejestrem publicznym i stanowi informację publiczną, udzielenie której nie jest uzależnione od wykazania interesu prawnego.
Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku z dnia 15 maja 2018 r. złożonego przez radcę prawnego nie wynika, że domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdzenie o działaniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zostało zawarte w odwołaniu z dnia 6 czerwca 2018 r. Z tego też względu trudno jest przypisywać Przewodniczącemu Wydziału Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym, naruszenia prawa, skoro we wniosku inicjującym postępowanie radca prawny nie wskazał, że działa w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej.
To treść wniosku skarżącego z dnia 15 maja 2018 r. wyznaczyła granice prowadzonego postępowania, a wniosek nie dotyczył prowadzenia postępowania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Decyzje wydawane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczą przypadków wymienionych w art.16 ust. 1 u.d.i.p., które nie wystąpiły w niniejszej sprawie i dlatego argumenty zawarte w odwołaniu skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie ze względu na bezprzedmiotowość postępowania, czyli brak obowiązku decyzyjnego działania organu.
W tym miejscu Sąd zwraca uwagę na treść art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 dalej zwana w skrócie u.d.i.p.) zgodnie, z którym przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium". Natomiast art. 1 ust. 3 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że przepisów ustawy w zakresie przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium oraz jej udostępniania w tym repozytorium nie stosuje się do centralnej bazy danych ksiąg wieczystych, o której mowa w art. 363 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r. poz. 1007 oraz z 2018 r. poz. 106, 431 i 1009; dalej zwana "u.k.k.h.").
Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przepis art. 361 u.k.w.h. znajduje zastosowanie w odniesieniu do podmiotów, które nie są stronami postępowania, jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach ksiąg wieczystych. W tym zatem zakresie stosowanie przepisów u.d.i.p. jest wyłączone (wyrok NSA z 19.12.2017 r. sygn. akt I OSK 660/17).
Stwierdzenie braku przedmiotu postępowania odwoławczego skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności dowołania. Z tych Przyczyn niezasadne okazały się też argumenty skargi.
Za nietrafny Sąd uznał też zarzut naruszenia art. 391 § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków, między innymi złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej.
Stosownie do art. Art. 63 § 1 K.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
W niniejszej sprawie podanie o udzielenie informacji z dnia 15 maja 2018 r. zostało przesłane w formie papierowej, a w odwołaniu istotnie złożonym w formie elektronicznej skarżący nie zastrzegł, że należy prowadzić od dnia złożenia odwołania korespondencje wyłącznie w formie elektronicznej. Forma papierowa postanowienia nie pozbawiła skarżącego żadnych praw procesowych.
Skarżący zaznaczył, że dysponuje poprzednim numerem księgi wieczystej. Dysponując starym, w założeniu prawidłowym numerem księgi wieczystej, stosując kroki określone na str. https://ksiegiwieczyste.edu.pl/stary-numer-ksiegi-wieczystej-jak-zamienic-na-nowy-numer-kw/ to bezproblemowo można uzyskać dostęp do aktualnego numeru księgi wieczystej.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło