II SA/Rz 939/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] października 2007r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] września 2007r., znak: [...] przyznającej dla D. P. zaliczkę alimentacyjną w wysokości 170 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2007r. do dnia 31 sierpnia 2008r. - utrzymało w mocy tę decyzję. W podstawie prawnej wymieniono następujące przepis: art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 5 pkt 5 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa o zaliczce alimentacyjnej, art. 3 pkt 2 i art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz § 2 ust. 2 pkt 6a i § 15 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), określanego dalej jako Rozporządzenie. Uzasadnienie organu odwoławczego przedstawia następujący stan faktyczny w niniejszej sprawie. Wnioskiem z dnia 7 września 2007r. A. M. wystąpiła do Burmistrza Miasta (za pośrednictwem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J.) o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na dziecko D. P. Powołaną wyżej decyzją (z dnia [...] września 2007r.) przyznano dla D. P. zaliczkę alimentacyjną w wysokości 170 zł miesięcznie na okres od 1 września 2007r. do 31 sierpnia 2008r. w związku ze spełnieniem wszystkich określonych w ustawie o zaliczce alimentacyjnej warunków przyznania powyższego świadczenia. Od wydanego w I instancji rozstrzygnięcia A. M. złożyła odwołanie, wnosząc o przyznanie na rzecz jej dziecka zaliczki alimentacyjnej w wysokości 300 zł miesięcznie. W jej ocenie ustalając prawo do zaliczki alimentacyjnej, Burmistrz Miasta przyjął jako podstawę ustalenia dochód niezgodny z rzeczywistym stanem faktycznym, opierając się w tym zakresie na zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Zdaniem wnioskodawczyni organ błędnie przyjął (w oparciu o wskazane zaświadczenie), iż w 2006r. pobrano składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 398,28 zł, mimo, iż w rzeczywistości składka ta wyniosła 680,40 zł. W konsekwencji nieprawidłowo ustalono, że miesięczny dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 301,08 zł i przekracza o 9,58 zł kwotę progową, warunkującą przyznanie zaliczki alimentacyjnej w wysokości 300 zł. Do odwołania A. M. dołączyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 5 października 2007r., z którego wynika, iż składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2006r. wyniosła 680,40 zł oraz kserokopię PIT 11 i 37 za 2006r. Przechodząc do istoty sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało art. 7 ust. 1 oraz art. 2 pkt 5 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, wskazujące podmiot uprawniony do otrzymania przedmiotowego świadczenia oraz jego definicję. Następnie organ przytoczył treść art. 7 ust. 2 powyższej ustawy, stosownie do którego zaliczka alimentacyjna przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. W przypadku, gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki, przysługuje ona w wysokości 170 zł dla osoby uprawnionej (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej). Jeżeli jednak dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty wymienionej we wskazanym wyżej art. 7 ust. 2 tj. 583 zł, kwotę przyznawanej zaliczki zwiększa się wówczas do 300 zł, stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, co wynika z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosowanej odpowiednio w sprawach dot. przyznawania zaliczki alimentacyjnej poprzez treść art. 18 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. W dalszej części uzasadnienia organ powołał art. 10 ust. 5 pkt 5 ustawy o zaliczce alimentacyjnej oraz art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które wskazują, iż do wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej należy dołączyć m. in. wydane przez właściwy urząd skarbowy zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, który to dokument zawiera informacje o wysokości dochodu, wysokości składek na ubezpieczenie społeczne odliczonych od dochodu, wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku oraz wysokości należnego podatku. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z zalegającego w aktach zaświadczenia Urzędu Skarbowego z dnia 5 lipca 2007r. wynika, że dochód rodziny A. M. w roku 2006 wyniósł 9696,46 zł. Dochód ten stosownie do § 15 Rozporządzenia pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne. Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne oblicza się poprzez pomnożenie składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczonej od podatku, wyrażonej w złotych i wykazanej w zaświadczeniu urzędu skarbowego przez składkę na ubezpieczenie zdrowotne wyrażoną w procentach a obowiązującą w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (w 2006r. wynosiła ona 8,75 %) oraz podzielenie otrzymanego w ten sposób wyniku przez składkę na ubezpieczenie zdrowotne wyrażoną w procentach i odliczoną od podatku (tj. 7,75 %). Po zastosowaniu powyższego wzoru w przedmiotowej sprawie ustalono wysokość składki zdrowotnej na 449,67 zł i taka kwota została odliczona od dochodu rodziny odwołującej się. W ocenie organu II instancji, po wzięciu powyższego pod uwagę, należy stwierdzić, że wysokość zaliczki alimentacyjnej przysługującej D. P. wynosi 170 zł miesięcznie, bowiem miesięczny dochód rodziny matki dziecka – A. M. wynosząc 301,08 zł przekracza kwotę 291,50 zł, która uprawnia do przyznania świadczenia w wysokości 300 zł miesięcznie w oparciu o art. 8 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżyła do tut. Sądu A. M., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej i zarzucając naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, skutkujące błędnym uznaniem, iż wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczona od podatku i wykazana w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego (398,28 zł) jest kwotą faktycznie poniesioną, co z kolei spowodowało sztuczne zawyżenie wysokości osiągniętego przez nią dochodu. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumentację tożsamą z tą, zawartą uprzednio w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie Burmistrz Miasta przyznał, na wniosek A. M., zaliczkę alimentacyjną dla córki wnioskodawczyni D. P. w wysokości 170 zł miesięcznie na okres od 1 września 2007 do 31 sierpnia 2008 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją [...] utrzymało decyzję organu I instancji w mocy podzielając stanowisko, że wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne została ustalona prawidłowo. W odwołaniu, a następnie w skardze skarżąca zakwestionowała wysokość zaliczki zarzucając, że jej sytuacja rodzinna i majątkowa uprawnia ją do przyznania zaliczki w wysokości 300 zł. W szczególności zarzuciła, że ustalając podstawę do wysokości zaliczki organy oparły się na PIT- 37 oraz na zaświadczeniu z dnia 5 lipca 2007 wydanym przez Urząd Skarbowy o dochodzie opodatkowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok na zasadach ogólnych . Ustalenie, że wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosło 398,28 zł doprowadziło zdaniem skarżącej, do nieprawidłowego ustalenia wysokości miesięcznego dochodu jej rodziny, w przeliczeniu na członka rodziny przekraczającego kwotę 291,50 zł uprawniającą do przyznania świadczenia w wysokości 300 zł. Pełnomocnik skarżącej podtrzymał na rozprawie to stanowisko zarzucając, że prawidłową kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne wyszczególnia dołączony przez nią do odwołania PIT-11 oraz stosowne zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 października 2007 roku. Podstawowa zasada postępowania administracyjnego stanowi, że organ administracji publicznej działa na podstawie i w granicach prawa. Dotyczy to zarówno podstaw materialnych stanowiących o obowiązku lub uprawnieniu strony, jak i procedury administracyjnej regulowanej przepisami kodeksu postępowania .administracyjnego / k.p.a./. Przepisy art. 7,9,10,11,77,80 i 107 § 3 k.p.a. nakładają na organy administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, należytego, wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej uprawnień i wyjaśnienie stronom przesłanek , którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Organ administracji publicznej zobowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Strona powinna w tym postępowaniu uczestniczyć , zaś okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną , jeżeli strona przed wydaniem decyzji miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, zebranych materiałów i zgłoszonych żądań. Powinno to znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zasady te dotyczą postępowania przed organami obydwu instancji, bowiem przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji narusza przytoczone wyżej przepisy postępowania administracyjnego. Dokumentami , które stanowiły podstawę do ustalenia przez organ I instancji dochodu rodziny skarżącej były: PIT - 37 oraz zaświadczenie Urzędu Skarbowego z 5 lipca 2007 r. Do odwołania skarżąca przedłożyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 5 pażdziernika 2007 oraz PIT -11 na dowód, że jej składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2006 r wyniosła 680,40 zł, a nie 398,28 zł, a zatem osiągnięty przez nią dochód w 2006 roku był niższy od ustalonego przez organ I instancji. Fakt przedłożenia wymienionych dokumentów potwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji- w części przedstawiającej stan faktyczny sprawy. Dowód z tych dokumentów nie został przeprowadzony, czego konsekwencją było nie ustosunkowanie się przez organ odwoławczy do ich treści. Zgodnie z przepisem art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić , jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W badanej sprawie okoliczność sporną stanowi dochód skarżącej od którego zależy wysokość kwoty zaliczki alimentacyjnej. Organ odwoławczy dysponując dokumentami zawierającymi sprzeczne dane nie wskazał dlaczego jednym dokumentom dał wiarę, a innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rozpatrując sprawę ponownie organ rozpatrzy odwołanie A. M., a w szczególności ustosunkuje się do zawartych nim zarzutów i zawnioskowanych dowodów. Z powyższych względów Sąd uznał skargę za uzasadnioną, dlatego działając w oparciu o przepis art.145 § 1 ust.1 lit. c P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.