II SA/Rz 940/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-07-29
Skład orzekający: Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina L. posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu warunków zabudowy, jeśli nie była stroną w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Gmina L. nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi, ponieważ nie była stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy ani w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności. Status strony w postępowaniu o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ograniczony jest wyłącznie do podmiotów, między którymi ma nastąpić przeniesienie. Gmina, jako organ wykonawczy, nie może być jednocześnie stroną postępowania prowadzonego przez swojego wójta. Brak interesu prawnego skutkuje niedopuszczalnością skargi.Stan faktyczny
Gmina L. wniosła skargę do WSA w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o umorzeniu postępowania drugoinstancyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. SKO uznało, że Gminie L. nie przysługuje status strony w tym postępowaniu. Gmina zarzuciła SKO błędne stanowisko co do braku jej interesu prawnego, wskazując na posiadanie nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Gminy L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia [.] maja 2016 r. nr [.] w przedmiocie umorzenia postępowania drugoinstancyjnego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.
Decyzją z [.] kwietnia 2011 r. nr [.], Wójt Gminy L., na podstawie art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) dalej zwanej "Upzp", przeniósł na L. sp. z o.o. z/s w [.], za zgodą W. sp. z o.o. z/s w [.], decyzję z dnia [.] grudnia 2010 r. nr [.] o ustaleniu na rzecz W. sp. z o.o. z/s w [.] warunków zabudowy na terenie części działki nr ewid. [.] /1 w L.
W piśmie z 26 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] zawiadomiło o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [.] kwietnia 2011 r.
Decyzją z [.] marca 2016 r. nr [.], Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji i poleciło jej odręczenie obu spółkom oraz Wójtowi Gminy L. W dniu 13 kwietnia 2016 r. Wójt wystąpił do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z [.] maja 2016 r. nr [.], SKO w [.] "umorzyło postępowanie drugoinstancyjne" uznając, że Wójtowi nie przysługiwał status strony postępowania administracyjnego. Decyzję tę polecono doręczyć szeregu podmiotom, w tym pełnomocnikowi Wójta Gminy L. oraz samej Gminie L.
Rozstrzygnięcie powyższe Gminę L. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, kwestionując stanowisko organu o braku po stronie Gminy interesu prawnego do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym jako strona postępowania, ponieważ posiada ona w obszarze oddziaływania inwestycji nieruchomości. Podano też, że Wójt w toku postępowania administracyjnego występował jedynie jako przedstawiciel Gminy, któremu uniemożliwiono przedstawienie stanowiska w kwestii interesu prawnego reprezentowanej Gminy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej zwanej: "Ppsa", skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Postępowanie sądowe wszczynane jest z inicjatywy uprawnionego podmiotu. W myśl art. 50 § 1 Ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny legitymujący stronę postępowania wymaga wskazania przepisu uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Musi to być własny, indywidualny i aktualny interes danego podmiotu. Wymaga on stwierdzenia bezpośredniego związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Wnoszący skargę musi działać bezpośrednio we własnym imieniu i mieć roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r. sygn. OPS 9/96 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz (do art. 50). wyd. V. LexisNexis 2011).
Nie ulega wątpliwości, że Gmina L. ani Wójt Gminy L. nie brali udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tak decyzji z [.] kwietnia 2011 r. o przeniesieniu między spółkami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jak i dotyczącym ustalenia samych warunków zabudowy w decyzji z dnia [.] grudnia 2010 r. Wydał je bowiem w obu przypadkach Wójt Gminy L. działający jako organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 5 § 2 pkt 3 i 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) dalej zwanej: "Kpa", który we władczy sposób rozstrzygnął indywidualną sprawę z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Z oczywistych względów nie mógł zatem jednocześnie w tym postępowaniu (zwyczajnym) występować w roli strony prowadzonego przez siebie postępowania. Stroną nie mogła być także Gmina L., do zadań której należą lokalne sprawy planowania i zagospodarowania przestrzennego załatwiane przez jej organ wykonawczy – wójta (por. uchwały NSA z 9 października 2000 r. sygn. OPK 14/00; uchwałę NSA z 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/2003; uchwałę NSA z 16 lutego 2016 r. sygn. I OPS 2/15; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2008 r. sygn. K.32/08). Zgodnie natomiast z art. 63 ust. 5 Upzp, organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie.
Z art. 63 ust. 5 Upzp wynika, że krąg stron postępowania o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy z mocy prawa ograniczony został do podmiotów, między którymi ma nastąpić przeniesienie. Regulacja ta ma szczególny charakter wobec art. 28 Kpa w tym znaczeniu, że ogranicza sferę interesu prawnego tylko do podmiotów wymienionych w art. 63 ust. 5 Upzp (dotychczasowego i przyszłego adresata decyzji o warunkach zabudowy). Udział w takim postępowaniu innych podmiotów, choćby brały udział w postępowaniu, w którym wydano decyzję objętą wnioskiem o przeniesienie, jest z mocy prawa wyłączony, jeżeli pominąć podmioty o szczególnym statusie procesowym, jak chociażby prokuratora. Tylko podmioty, między którymi ma nastąpić przeniesienie decyzji, mają interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa do bycia stroną tego postępowania. Inne natomiast, nie mogąc posiadać statusu strony postępowania zwyczajnego w sprawie przeniesienia decyzji z uwagi na jednoznaczną i niebudzącą wątpliwości treść art. 63 ust. 5 Upzp, nie mogą być również stroną postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji przenoszącej decyzję na inny podmiot. Nie są bowiem w stanie spełnić wymagań dla uzyskania przymiotu strony, o jakim mowa w art. 63 ust. 5 Upzp. Krąg stron postępowania nadzwyczajnego nie musi wprawdzie pokrywać się z tym z postępowania zwyczajnego, jednak w każdym z nich stroną może być jedynie podmiot spełniający kryteria określone w art. 28 Kpa i art. 63 ust. 6 Upzp. Tego kryterium nie spełnia ani Gmina L., ani Wójt tej Gminy, skoro podmioty te nie zostały wymienione w art. 63 ust. 5 Upzp. Podmioty te, w tym Gmina, nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłaby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygnął organ tej jednostki samorządu terytorialnego. Gmina nie jest zatem w rozumieniu art. 50 § 1 Ppsa podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi, która, jako pochodząca od podmiotu nieuprawnionego, jest niedopuszczalna "z innych względów", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. Z tych powodów podlegała odrzuceniu.
Uznanie skargi za niedopuszczalną uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i wyłącza możliwość oceny trafności podniesionych przez Gminę zarzutów tak co do prawidłowości ustalenia przez SKO w [.] podmiotu występującego z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (Wójta czy Gminy), jego interesu prawnego i umocowania pełnomocnika odwołującego się (choć w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo do reprezentowania obu tych podmiotów), jak i legalności podjętego rozstrzygnięcia odwoławczego w kontekście treści art. 138 § 1 pkt 3 Kpa.
Sąd zwraca również uwagę, że fakt doręczenia danemu podmiotowi decyzji administracyjnej nie oznacza przyznania mu statusu strony, gdyż o przymiocie tym decydują warunki określone w art. 28 Kpa i art. 50 § 1 Ppsa, a nie czynność techniczna doręczenia aktu administracyjnego. Jeżeli natomiast w danej sprawie zachodziłaby konieczność ochrony praworządności Gmina może zwrócić się o podjęcie stosownych czynności, nie wyłączając wniesienia skargi, do właściwego prokuratora.
Z mocy art. 222 Ppsa nie wzywano strony skarżącej do uiszczenia wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło