II SA/Rz 941/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]dnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiektach budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 941/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].04.2006 r., Nr, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm./ nakazał z urzędu C. K. – właścicielce budynku nr 76, położonego w K. przy ul. G., wykonać następujące czynności: 1) usunąć rurkę PCW z przewodu wentylacyjnego w pomieszczeniu łazienki; 2) rozdzielić urządzenie odbioru gazu w taki sposób, aby do jednego przewodu było podłączone jedno urządzenie, bo obecnie do jednego przewodu są podłączone dwa piecyki grzewcze atestowane z pokoju i pracowni malarskiej; 3) wykonać wentylację grawitacyjną wyciągową w pomieszczeniu pokoju gdzie funkcjonuje piec gazowy atestowany; 4) wyprowadzić wentylację grawitacyjną z pracowni malarskiej ponad dach budynku; 5) odłączyć od przewodu kominowego okap kuchenny mechaniczny podłączony do jednego przewodu wraz z wkładem kominowym. Tą samą decyzją nakazał M. B. i R. D. oraz M. K. spadkobiercom budynku nr 78 przy ul. G. w K. wykonać n/w czynności: 1) uzupełnić nieszczelność kominów ponad dachem budynku; 2) wykonać wentylację grawitacyjną w pomieszczeniu pokoju, kuchni i łazience – zajmowanych przez R. D. oraz w pomieszczeniu pokoju i kuchni zajmowanej przez M. B.; 3) zabezpieczyć kanał kominowy nr 2 i 3 przed destrukcyjnym oddziaływaniem mokrych spalin na zewnętrzne ściany komina; 4) przenieść drzwiczki rewizyjne w kominie na strychu do kanału spalinowego nr 2 i 3 z części strychowej C. K. na swoją część i zamontować drzwiczki rewizyjne. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a ponadto zaznaczono, że wymienione czynności mają być wykonane pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w zakresie prowadzenia robót budowlanych odpowiedniej specjalności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył, że w toku postępowania administracyjnego R. D., M. B. i M. K. przedłożyli kopię aktów notarialnych oraz wspólne oświadczenie, że są spadkobiercami H. B. /ich matka/, a w skład spadku wchodzi działka nr 2956 przy ulicy G. 78 w K. W dniu 27.09.2005 r. organ nadzoru przeprowadził kontrolę utrzymania budynków nr 76 i 78 przy w/w ulicy i po tej kontroli zobowiązano właścicielkę budynku nr 76 i spadkobierców budynku nr 78 do przedłożenia protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych oraz próby szczelności wewnętrznej instalacji gazowej. Z protokołów okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia 28.11.2005 r., nr [...] z dnia 2.12.2005 r., nr [...] z dnia 19.12.2005 r. sporządzone przez mistrza kominiarskiego F. G. w budynku nr 76 /C. K./ wykazały nieprawidłowości w ich funkcjonowaniu. W przewodzie wentylacyjnym łazienki znajduje się rurka PCV, do kanału kominowego wentylacyjnego pojedynczego, podłączone są dwa piecyki gazowe atestowane, przewód kratki wentylacyjnej z pracowni malarskiej kończy się na strychu, brak kratki wentylacyjnej w pokoju ogrzewanym przez piec gazowy atestowany, do przestrzeni pomiędzy wkładem kominowym, a obudową komina podłączony jest okap kuchenny mechaniczny. Natomiast w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia 22.09.2005 r. sporządzonym przez mistrza kominiarskiego E. B. wynika, że brak jest wentylacji grawitacyjnej, w którym jednocześnie nakazano wykonać zalecenia zawarte w protokole nr [...] z dnia 11.04.2003 r., nie wykonane do dnia 22.09.2005 r. W wymienionym protokole z dnia 22.09.2005 r. stwierdzono też, że piecyki gazowe bez atestu zostały zdemontowane i dokonano rozdziału urządzeń odbioru gazu. Próba szczelności wewnętrznej instalacji gazowej wykonana przez J. G. nr [...] w mieszkaniu nr 76 z dnia 10.02.2005 r. oraz w dniu 19.09.2005r. w mieszkaniu nr 78 stwierdziła jej szczelność i przydatność do eksploatacji. Powyższe nieprawidłowości wykazane w protokołach z okresowej kontroli przewodów kominowych wykazują, że ilość przewodów spalinowych i wentylacyjnych jest niewystarczająca, nie spełnia wymogów § 140-146 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690, ze zm./. Mieszkańcy budynku nr, nr 76 i 78 nie posiadają fizycznego podziału kanałów w kominie przynależnym do budynku nr 76 i 78. W przypadku, gdy przewody są nieszczelne, nie odpowiadają warunkom technicznym, polskim normom, a stanowią elementy wspólne, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek usunięcia tych nieprawidłowości na wszystkich współwłaścicieli obiektu. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż zły stan techniczny przewodów kominowych stwarza bezpośrednie zagrożenie życia i mienia. W odwołaniu C. K. na wstępie wyjaśniła, że komin wolnostojący 4 komorowy jest wspólny dla budynków nr 76 i 78. Komora 1 i 3 należy do budynku nr 76 /komora 1 stanowi wentylację z łazienki, a komora 3 należy do pieca w jej pokoju/. Komory 2 i 4 należą do budynku nr 78. W komorze /kanale/ nr 1 istnieje rurka PCV, która służy D. do wprowadzania gazów różnego rodzaju, nie tylko spalinowych do jej pomieszczeń. Tej rurki nie usunie, bo to można zrobić tylko komisyjnie z równoczesnym sporządzeniem protokołu na tą okoliczność. Punkt 2 osnowy decyzji, do niej skierowany, ośmiesza administrację, bo w jej budynku, tak jak w budynku nr 78 są po dwa kominy wolnostojące z tym, że w jej budynku jest użytkowany tylko jeden z 2 piecykami atestowanymi i wkładem chromowym, drugi jest nieczynny, bo mieszkanie przeznaczone jest do remontu. Wentylacja grawitacyjna wyciągowa nie była zabudowana w czasie budowy, a wysokość pomieszczeń wynosi 3,35 m. Z kolei wentylacja grawitacyjna w jej pracowni plastycznej z chwilą otwarcia działalności gospodarczej została przyjęta i funkcjonuje już ponad 20 lat. Punkt 5 osnowy decyzji nie został sprawdzony na miejscu w czasie kontroli, a mimo tego wydano taki nakaz tylko po to, aby się czegoś czepić. Jak to już wyjaśniła, że kanał nr 3 w kominie należy do jej budynku, zatem nie pozwoli naruszania jej prawa własności przez uznanie tej komory jako wspólnej dla obu budynków. Nie pozwala również, aby samowolnie wchodzono na jej strych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania C. K., decyzją z dnia [...].08.2006 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].04.2006 r., którą wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ II instancji ponownie rozpoznając sprawę poczynił takie same ustalenia faktyczne co organ I instancji i wysnuł takie same wnioski. Dodatkowo powołał się jeszcze na art. 61 ustawy z dnia 7.07.1994 r. prawa budowlanego, który stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Przez należyty stan techniczny rozumieć należy sprawność techniczną obiektu jako całości, a także poszczególnych jego elementów, wyznaczoną na podstawie przepisów prawa, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a także zasad wiedzy technicznej. W celu zapewnienia utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, ustawodawca przewidział system kontroli stanu technicznego obiektów budowlanych, a obowiązkiem ich przeprowadzenia obciążył właściciela i zarządcę obiektu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżąca C. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W motywach skargi podniosła, że stan kominów wolnostojących przynależnych do budynku nr 78 jest fatalny i zagraża również jej budynkowi nr 76. Zaskarżona decyzja przemilcza sprawę wentylacji łazienki w jej budynku przez komorę nr 1 komina, który jest usytuowany w ścianie bliźniaczej budynków. W komorze tej jest rurka z PCV, która do tej komory została wprowadzona celowo przez R. i R. D. oraz M. B., aby ją zatruwać różnego rodzaju gazami. Ponownie zasygnalizowała, że komora 1 i 3 wspólnego komina przynależy do jej budynku, a komory 2 i 4 do budynku nr 78. Komora Nr 4 jest zagruzowana i w związku z tym M. B. odprowadza spaliny ze swojego mieszkania komorą nr 3. Na jej strychu było zrobione zabezpieczenie wzmacniające dach na wypadek gdyby nastąpiła awaria dachu na budynku nr 78. D. i M. B. to wzmocnienie rozebrali i utorowali sobie drogę do wejścia na strych jej budynku. Odpowiadając na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję od względem zgodności z prawem materialnym i formalnym i przy tej kontroli nie jest związany granicami skargi, czyli ma obowiązek brać pod uwagę naruszenia prawa, o jakich nie wspomniano w skardze. Stan faktyczny sprawy, ustalony na podstawie akt administracyjnych /art. 133 § 1 p.p.s.a./ przedstawia się następująco: Z zawiadomienia z dnia 24.02.2003 r. wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. G. 76 położonego na działce nr 2954 i budynku mieszkalnego przy ul. G. 78 położonego na działce nr 2956 w K. zostało wszczęte z urzędu, a stronami tego postępowania są: C.K., J. B., M. B., R. D. M. K. /k. 5 akt adm. I instancji/. Właścicielką działki nr 2954 i budynku na niej usytuowanego /ul. G. 76/ jest C. K. /k. 36 akt adm. I instancji/. Natomiast działka nr 2956 z częściami składowymi /G. 78/, w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. jest wpisana na rzecz J. G., córki J. i K. Z oświadczenia R. D., M. B. i M. K. zawartego w piśmie z dnia 22.03.2006 r. /K. 39 akt adm. I instancji/ wynika, że J. G. /ich babka/ w testamencie notarialnym z dnia 26.02.1970 r., Rep. [...] rozporządziła swoim majątkiem na wypadek jej śmierci na rzecz córki H. B. Dalej podali, że H. B. była ich matką i zmarła 25.05.1981 r., ale testamentu nie pozostawiła. W dniu 27.07.2005 r. złożyli w Sądzie Rejonowym w K. "dokumenty o uregulowanie prawne, sygn. akt[...], ale w związku z brakiem właściwych dokumentów sprawa została odroczona". Z dołączonego do rzeczonego oświadczenia testamentu wynika, że istotnie testatorka J. G. cały swój majątek na wypadek śmierci przekazała córce H. B. Równocześnie oświadczyła, że "reszta dzieci została wyposażona i że majątek jej obejmuje połowę domu z werandą, całą szopę i ogródek w K. przy ul. W.". Natomiast J. B. oświadczył, że współwłasność nieruchomości przy ul. G. 78 wchodzącej w skład masy spadkowej po J. G. przypada jemu oraz M. B. R. D. i M. K. /protokół z dnia 11.02.2003 r., K. 4 akt adm. I instancji/. Z mapki ewidencyjnej wynika, że budynki mieszkalne przy ul. G. 76 i 78 są budynkami bliźniaczymi i mają wspólną ścianę, na której znajdują się przewody kominowe. Z protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 28.11.2005r., Nr [...], z dnia 2.12.2005 r., Nr [...] i z dnia 19.12.2005 r. /k. 27, 31 i 32 akt adm. I instancji/ sporządzonych przez mistrza kominiarskiego F. G. w budynku nr 76 wynika, że przewody kominowe nie funkcjonują w sposób prawidłowy, a mianowicie: – w przewodzie wentylacyjnym łazienki C. K. została wprowadzona rurka z PCV o średnicy około 3 cm i jest zakończona poniżej drzwiczek rewizyjnych na strychu, – do przewodu kominowego wolnostojącego-pojedynczego jest zamontowany wkład kominowy Ø 110 mm, a do tego przewodu są podłączone dwa piecyki grzewcze – atestowane, pierwszy w pokoju, a drugi w pracowni malarskiej. Do przestrzeni pomiędzy wkładem kominowym, a obudową komina jest podłączony okap kuchenny mechaniczny, – przewód kratki wentylacyjnej z pracowni malarskiej kończy się na strychu. Natomiast kontrola przewodów kominowych w budynku nr 78 wykazała, że w pomieszczeniu kuchni nie ma wentylacji grawitacyjnej /protokół z dnia 22.09.2005 r., sporządzony przez mistrza kominiarskiego E. B., k. 22 akt adm. I instancji/. Przeprowadzone kontrole wykazały również, że mieszkańcy budynków nr 76 i 78 nie posiadają fizycznego podziału kanałów w kominie, przewody wentylacyjne i spalinowe są wspólne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6.04.2005 r., sygn. akt SA/Rz 1379/03, skasował decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2003 r., Nr [...] i w uzasadnieniu wyroku zamieścił n/w wskazania co do dalszego postępowania administracyjnego: – nakaz z art. 66 prawa budowlanego powinien być stanowczy i skonkretyzowany, a gdy jest kilku adresatów tej samej decyzji, to nakazy powinny być zindywidualizowane, aby było wiadome, kto jakie czynności powinien wykonać, – nakazy z powołanego przepisu są adresowane do właściciela /współwłaścicieli/ lub zarządcy budynku. Co się tyczy budynku nr 78 to właścicielka J. G. nie żyje. Z protokołu sporządzonego przez organ I instancji w dniu 11.02.2003 r. nie wynika, kto jest zarządcą tego budynku, wynika natomiast, że spadkobiercami /a więc współwłaścicielami/ są J. B., M. B., R. D. i M. K. i wszystkie te osoby powinny być adresatami nakazu /w decyzji pominięto J. B./. Decyzją z dnia [..].08.2005 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2003 r., Nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jak to wynika z części historycznej niniejszego uzasadnienia przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2006 r., Nr [...] – utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2006 r., Nr [...]. Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi. Oznacza to, że Sąd w niniejszej sprawie był związany oceną prawną i wskazaniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu poprzedniego wyroku z dnia 6.04.2005 r. czyli w zakresie, że sprawa administracyjna powinna być rozstrzygnięta jedną decyzją, ale nakazy powinny być zindywidualizowane do poszczególnych adresatów, a J. B. M. B., R. D. i M. K. są jako spadkobiercy współwłaścicielami budynku nr 78, z dodaniem, że w poprzedniej decyzji pominięto J. B. W takim stanie rzeczy okoliczność, że w aktach sprawy administracyjnej nie ma postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. i H. B. /art. 1025 § 2 k.c./, nie może być potraktowana jako uchybienie procesowe orzekających organów. Na marginesie należy nadmienić, że jeżeli stan prawny nieruchomości nie jest uregulowany, to w takiej sytuacji nakazy wynikające z art. 66 § 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126, z późn. zm., w zw. z art. 7 ust. 1 i 4 noweli z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz. U. nr 80, poz. 718/ mogą być kierowane do samoistnych posiadaczy nieruchomości i budynku na niej położonego. Z zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wynika, że jedną ze stron postępowania był J. B. Sąd w poprzednim wyroku wyraźnie zaznaczył, że w decyzji pominięto J. B. Mimo tego organ I instancji w decyzji z dnia [...].04.2006 r. /k. 41 akt adm. I instancji/ znów pominął w/w, co więcej nie doręczył mu nawet decyzji. Organ II instancji wskazane uchybienie zauważył, bowiem zaskarżoną decyzję z dnia [...].08.2006 r. doręczył również J. B. W uzasadnieniu decyzji podał, że adresatami decyzji dotyczącej segmentu nr 78 są tylko R. D., M. B. i M. K., ale nie wyjaśnił z jakich przyczyn pominięto J. B. Nie zauważył, że oświadczenie wspólne z dnia 22.03.2006 r. sygnowane przez R. D., M. B. i M. K. /k. 39 akt adm. I instancji/ jest sprzeczne z oświadczeniem J. B., złożonym do protokołu z dnia 11.02.2003 r. /k. 4 w/w akt/ w którym podał, że jest również współwłaścicielem masy spadkowej po J. G. Zaskarżoną decyzję organ odwoławczy jedną przesyłką skierował do "M. B., R. D. i J. B.". Odbiór potwierdził "D. R.". Stroną postępowania nie była M. B. (I), lecz M.B., zatem temu ostatniemu zaskarżonej decyzji nie doręczono. Kierowanie jednej przesyłki do kilku osób zdaniem Sądu jest wadliwe, bowiem zachodzi obawa, czy w takiej sytuacji adresaci którzy odbioru decyzji nie potwierdzili mieli możliwość jej zaskarżenia. Wskazane uchybienia procesowe naruszają art. 10 § 1 i 109 § 1, art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i jednocześnie stanowią przyczynę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z powodów tych naruszeń i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c), art. 134 i 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania sądowego, bowiem skarżąca do czasu zamknięcia rozprawy sądowej nie zgłosiła wniosku o przyznanie jej należnych kosztów, zatem stosownie do art. 210 § 1 p.p.s.a. utraciła uprawnienie do żądania zwrotu poniesionych kosztów. Pouczenie wynikające z art. 210 § 1 p.p.s.a. było zamieszczone na wezwaniu z dnia 24.10.2006 r. do przedłożenia 4 odpisów skargi, które doręczono skarżącej w dniu 8.11.2006 r. /k. 7 i 10 akt sądowych/. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią n/w wskazania: 1) ponieważ decyzji organu I instancji był nadany rygor natychmiastowej wykonalności, zatem sprawdzą czy obowiązki określone w tej decyzji zostały wykonane w całości lub w części, 2) jeżeli obowiązki nie zostały w całości zrealizowane wyjaśnią, czy sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym w K. i oznaczona sygnaturą [...] została prawomocnie zakończona, a jeżeli tak, czy dotyczy stwierdzenia nabycia spadku po J.G. i gdyby tak było, to ustalą na tej podstawie krąg stron postępowania odnoszących się do budynku przy ul. G. 78, 3) w przypadku nieuregulowania stanu prawnego nieruchomości przy ul. G. 78 wyjaśnią rozbieżności pomiędzy treścią oświadczenia z dnia 22.03.2006 r. złożonego przez R D., M. B. i M. K., a oświadczeniem J. B. z dnia 11.02.2003 r. i w zależności od tego ustalą, kto jest posiadaczem samoistnym /władającym/ w/w nieruchomością, 4) ustalą jaką funkcję i komu służy rura PCV włożona do kanału komina i w zależności od tego określą osobę zobowiązaną, 5) zwrócą uwagę na prawidłowość doręczenia decyzji według wskazań zwartych w rozważaniach Sądu.