II SA/Rz 944/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-10-13
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Strona wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w części, polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Opisana sytuacja majątkowa i rodzinna nie uzasadnia jednak całkowitego zwolnienia od kosztów, gdyż strona posiada pewne możliwości finansowe i nie grozi jej uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Strona J. G. złożyła wniosek o zwolnienie od całości kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący argumentował swoją sytuację materialną ośmioosobowym gospodarstwem domowym, niskimi dochodami i znacznymi wydatkami. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i majątkową skarżącego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. G. od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
13.10.2011 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 13.10.2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, J. G. o zwolnienie od całości kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na decyzję, Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...].07.2011 r., znak [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, - postanawia - 1) zwolnić J. G. od kosztów sądowych ponad wysokość 100 zł (słownie: sto złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
J. G. we wniosku PPF, połączonym ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Na aktualnym etapie strona zobowiązana jest do opłacenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł z tytułu złożenia skargi na decyzję dotyczącą umorzenia postępowania prowadzonego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uzasadniony następującymi okolicznościami: wnioskodawca żyje w ośmioosobowym gospodarstwie domowym. W skład tego gospodarstwa wchodzi oprócz skarżącego jego żona, córka, zięć oraz czworo wnucząt. Rodzina zamieszkuje w lokalu o pow. 90 m². Dysponuje nieruchomością rolną o pow. 0,55 ha. Na dochody członków rodziny składa się emerytura J. G. – 2100 zł, G. G.– 900 zł, a także wynagrodzenie z umowy o pracę zięcia wnioskodawcy P. D. w kwocie 2600 zł. Na swe wyżywienie rodzina przeznacza miesięcznie 1600 zł. Pozostałe wydatki obejmują zakup opału w skali roku 5000 zł, zaś w skali miesiąca energię elektryczną 250 zł, wodę 150 zł, gaz 200 zł, ratę za komputer 200 zł, telefon 30 zł, wywóz śmieci 10 zł.
Stwierdzono, co następuje:
Przedmiotowy wniosek dotyczy jednej z instytucji składających się na prawo pomocy, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Oznacza to, że strona powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków sądowych) z uwagi na grożący Jej rodzinie uszczerbek na poziomie utrzymania określanego jako konieczne.
Normatywne wymogi przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ustala art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Przez poziom utrzymania koniecznego rozumie się właściwy dla oznaczonej osoby fizycznej poziom niezakłóconej realizacji podstawowych potrzeb życiowych. Poziom utrzymania koniecznego będzie utrzymywany, jeżeli osoba fizyczna przez czas toczącego się postępowania sądowego będzie w stanie pokryć wydatki o znaczeniu niezbędnym dla osoby fizycznej.
Oświadczenie zawarte we wniosku PPF nie budzi wątpliwości co do zgodności z prawdą rzeczywistą. Dlatego istnieją podstawy do rozpoznania zgłoszonego żądania w sposób merytoryczny poprzez odniesienie ustalonej sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w częściowym zakresie tego prawa.
Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty, do których poniesienia może zostać zobowiązany wnioskodawca zawężają się do kwoty wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi, który z uwagi na przedmiot sprawy wynosi 200 zł. Pozostałe koszty sądowe, jakimi może zostać w przyszłości obciążony skarżący to opłaty z tytułu wniesienia środków odwoławczych oraz wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika.
Odnosząc koszty rozpoznania sprawy do wysokości uzyskiwanych przez rodzinę skarżącego J. G. dochodów pieniężnych oraz pozostałych składników majątku trwałego należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazał w wymaganym przez prawodawcę stopniu ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w części. O tej ocenie decyduje niska, jak na obecny poziom cen i opłat za dobra i usługi podstawowe, kwota łącznych dochodów rodziny. Suma dochodów podzielona przez liczbę członków rodziny, oscyluje w granicach pozwalających ubiegać się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej.
Opisana sytuacja skarżącego nie jest jednak na tyle zła, aby uzasadniała konieczność zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Posiadanie pewnych możliwości finansowych oraz szans na ich zwiększenie, nakazuje przyznać wnioskującemu prawo pomocy w części, polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych ponad wysokość 100 zł.
Dobro strony nie ucierpi, jeżeli skarżący uiści z tytułu wniesienia skargi do WSA wpis sądowy o podanej wysokości. Zwolnienie od kosztów sądowych ponad 100 zł oznacza, że oprócz wpisu sądowego w tej niskiej wysokości strona nie poniesie w przyszłości, oczywiście w granicach niniejszej sprawy, żadnych obciążeń finansowych w postaci opłat i wydatków sądowych.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło