II SA/Rz 944/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji -skargę oddala- Przedmiotem skargi Ł.W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], którą orzeczono o skierowaniu wyżej wymienionego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A i B. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej "u.p.r.d.". Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. (data wpływu do organu [...] września 2013r.) Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie przez Ł.W. 32 punktów, z tytułu wielokrotnego naruszenia w okresie od 31 lipca 2012r. do 17 maja 2013r. przepisów ruchu drogowego. Wniosek ten został przesłany Ł. W. "do wiadomości". W związku z powyższym, po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o skierowaniu Ł.W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Organ uznał, że mając na względzie opis wielokrotnych naruszeń przepisów ruchu drogowego zawartych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, zasadnym było zastosowanie dyspozycji określonej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. i skierowanie Ł.W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego. Podkreślono zaś, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 ze zm., na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje test jednolity: Dz.U. z 2014 r. poz. 600),, zwanej dalej "ustawą" starosta wydaje decyzje administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji. Podał, że w jego ocenie wyznaczony termin do dnia 7 marca 2014 r., jest wystarczającym do złożenia egzaminu. W odwołaniu od powyższej decyzji Ł.W. wniósł o jej uchylenie. Zarzucił brak doręczenia mu przez organ wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji inicjującego postępowanie z dnia [...].09.2013 r. oraz pisma Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP z dnia [...].12.2013 r. Niedoręczenie ww. dokumentów uniemożliwiło mu "odwołanie się do Policji". Ł.W. wyjaśnił, że "do sprawy w której otrzymał 22 punkty karne" podał adres zamieszkania w W. W dalszej części wskazał, że wyrok nakazowy z dnia 31 lipca 2013 r. wydany przez Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim (sygn. akt II W 804/13), uprawomocnił się, ale wyłącznie z uwagi na niemożność odebrania przesyłki z poczty. Podał, że prawdopodobnie wyrokiem tym otrzymał jednorazowo 22 punkty karne, tymczasem rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych (obowiązujące od 1.06.2013 r.) określa, możliwość otrzymania jednorazowo 10 punków karnych. Ł.W. zawnioskował o doręczenie mu wniosku Policji, z wyszczególnieniem oddzielnie punktów wraz ze wskazaniem podstawy, tj. numeru z jednostką Policji wydanego w danym dniu mandatu, ilości punktów, rodzajem wykroczenia lub innego niż mandat orzeczenia. Wskazał, że brak powyższych informacji uniemożliwia mu odniesienie się do decyzji a także zrozumienie dlaczego Komendant Policji roczny limit liczy od dnia 31 lipca 2012 r. do 17 maja 2013 r. a nie do 31 lipca 2013 r. Odwołujący zakwestionował również ustalenie terminu na zdanie egzaminu, w czasie gdy przysługuje mu możliwość złożenia odwołania od decyzji. Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium powołując się na treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. wskazało, że przepis ten nakłada na organ obowiązek skierowania kierowcy do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, w sytuacji przekroczenia 24 punktów karnych. Z kolei na podstawie art. 130 ust. 1 i 1a u.p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji. W ewidencji tej policja wpisuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, którym nie przypisano wartości punktowej. Kolegium podkreśliło, że decyzja wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku przekroczenia przez określonego kierowcę liczby 24 punktów, organ administracji ma obowiązek (a nie jedynie uprawnienie) do skierowania takiego kierowcy na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje w odpowiednim trybie. W okolicznościach sprawy Ł.W. otrzymał łącznie 32 punkty za naruszanie przepisów ruchu drogowego, co wynika z zalegającego w aktach wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Ł.W. zawnioskował o uchylenie powyższej decyzji Kolegium oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] Skarżący wskazał, że organy wydały decyzję w przedmiocie skierowania na "kontrolny egzamin państwowy prawa jazdy" uzasadniając ją naruszeniem przepisów ruchu drogowego i otrzymaniem 32 punktów karnych w ciągu roku, licząc od dnia 31.07.2012 r. do 17.05.2013 r. Tymczasem jemu, jako stronie nie doręczono wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...].09.2013 r., z wyszczególnieniem otrzymanych punktów karnych wraz z ich podstawą a co za tym idzie pozbawiono go możliwości ustosunkowania się do ww. wniosku. Skarżący wskazał, że z wyjaśnienia Komendanta Policji wynika, że 22 punkty karne zostały mu przypisane jednorazowo, na podstawie wpisu ostatecznego, dokonanego za naruszenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Tymczasem, jak stwierdził Ł.W., wyrokiem nakazowym z dnia 31.07.2013 r., sygn. akt [...] Sąd nie orzekł o nadaniu punktów karych. W ocenie skarżącego nie można zatem obligatoryjnie w każdej sprawie przypisywać punktów. Ł.W. dodał, że wyrok ten stał się prawomocny, gdyż z uwagi na swą nieobecność nie odebrał przesyłki, a Sąd odmówił mu przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu. Skarżący wyjaśnił także, że w dniu [...].05.2013 r. nie został zatrzymany do kontroli, nie otrzymał mandatu czy punktów karnych, także Sąd nie orzekł o nałożeniu punktów. W jego ocenie niedopuszczalnym jest nakładanie przez Policję punktów karnych, których nie nadano w dniu [...].05.2013 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu (tu decyzja) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle powołanych kryteriów zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1b u.p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. Celem uregulowania zawartego w przywołanym wyżej przepisie jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Jak stanowi art. 130 ust. 3 omawianej ustawy kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Przyjęcie powyższego prowadzi do wniosku, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Przepis art. 130 u.p.r.d. upoważnia organy policji do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisywana jest odpowiednia liczba punktów w skali od 0 do 10 i wpisywana do tej ewidencji. Na mocy art. 130 ust. 4 ww. ustawy, ustawodawca upoważnił ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Aktem wykonawczym regulującym wymieniony zakres, obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), które w § 3 stanowi, że ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. W dalszych przepisach szczegółowo uregulowano postępowanie przed organami policji związane z dokonywaniem wpisu (§ 4) oraz usuwaniem wpisu do ewidencji (§ 5, § 6). Z kolei zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Należy podkreślić, podzielając przy tym jednolite poglądy wyrażane w orzecznictwie, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te, po myśli art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy, wiąże wniosek organu kontroli ruchu drogowego o skierowanie danego kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów "karnych". Kwestie związane ze sposobem naliczania punktów "karnych", ich ilością, nie podlegają badaniu przez starostę, pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji, a ewentualna kontrola prawidłowości dokonywanych wpisów, może być dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jako że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowi czynność materialno-techniczną, która może być, stosownie do art. 3 § 3 pkt 4 P.p.s.a. przedmiotem odrębnej skargi (por. wyrok NSA z dnia 9.08.2013r., I OSK 855/12 i powołane w nim orzecznictwo, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z wskazanych zatem powyżej przyczyn zarzuty skarżącego odnoszące się do zasadności przypisania mu punktów karnych należy uznać za chybione, bowiem nie są one przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Kwestia prawidłowości wpisów do ewidencji, a co za tym idzie ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być kontrolowana w sprawie ze skargi na taką czynność. Jak natomiast zostało wyżej wyjaśnione organy orzekające w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy są związane treścią wniosku komendanta wojewódzkiego Policji i nie mają uprawnień do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie sprawdzania prawidłowości wpisów zawartych w ewidencji, prowadzonej na zasadzie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. Po wtóre wyjaśnić należy skarżącemu, że w razie skazania za przestępstwo lub wykroczenie drogowe w orzeczeniu wydanym w postępowaniu karnym nie wyrzeka się w zakresie punktów karnych, bowiem "punkty karne" nie stanowią ani kary ani środka karnego w rozumieniu przepisów prawa karnego materialnego ani też w rozumieniu kodeksu wykroczeń. Punkty te stanowią sankcję o charakterze administracyjnym będącą konsekwencją prawomocnego skazania za przestępstwo lub wykroczenie drogowe, a ich ilość odpowiada kwalifikacji prawnej danego czynu zabronionego i określona została w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. zatytułowanym: "Wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom". Jak już wyjaśniono wyżej kompetencje do przypisywania danemu kierowcy określonej liczby punktów karnych i umieszczania ich w ewidencji przysługują komendantowi wojewódzkiemu Policji. Podniesiony w skardze zarzut niedoręczenia skarżącemu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2013r. także należy uznać za chybiony. Okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygniecie wydane w niniejszym postepowaniu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.