II SA/Rz 946/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego - postanawia – zawiesić postępowanie sądowe. Przedmiotem skargi J. B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] wydana w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W podstawie prawnej SKO wskazało art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 16a ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.). Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne; W dniu 19 czerwca 2013 r. J. B. złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej [...] wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką S. B. Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] odmówił J. B. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką S. B. W uzasadnieniu Wójt wskazał, że przyczyną odmowy przyznania zasiłku było nie spełnienie przez wnioskodawcę przesłanki w postaci rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Wskazał, że od dnia 20 stycznia 1998 r. strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na sprawowanie opieki nad rodzicami. Natomiast niepełnosprawność S. B. datuje się od dnia 11 kwietnia 2012 r., tj. 14 lat później od dnia 20 stycznia 1998 r. W związku z powyższym w sprawie nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją z działalności gospodarczej, a koniecznością zapewnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W odwołaniu od tej decyzji J. B. wniósł o jej zmianę w ten sposób, że zostanie mu przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką, począwszy od dnia 1 lipca 2013 r. SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta. W uzasadnieniu wskazało, że w niniejszej sprawie nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 16 a ust. 8 u.ś.r. Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia, (rezygnację z prowadzenia działalności gospodarczej), a koniecznością sprawowania przez niego opieki nad matką, co uniemożliwia przyznanie mu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Kolegium wyjaśniło, że ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548) - wprowadzono nowelizację ustawy o świadczeniach rodzinnych, która zmieniła zasady przyznawania świadczeń rodzinnych. W obecnym stanie prawnym, przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest m.in. od rezygnacji z zatrudnienia osoby sprawującej opiekę oraz dochodu przypadającego na członka rodziny. SKO stwierdziło, że wprawdzie sytuacja skarżącego jak i jego matki nie uległa zmianie, to jednak zmiana przepisów spowodowała, że wnioskodawcy aktualnie nie przysługuje żądane świadczenie. J. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę wnosząc o zmianę decyzji SKO, powtarzając swoje żądanie przedstawione w odwołaniu o przyznanie mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką, począwszy od dnia 1 lipca 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezgodność w ustaleniach stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skarżący podał, że z wywiadu środowiskowego wynika, że rezygnacja z działalności gospodarczej mogła być spowodowana opieką nad chorym ojcem, jednakże wnioskowane świadczenie dotyczy opieki nad matką. Skarżący nie zgodził się z decyzjami wydanymi w sprawie podnosząc, że są one dla niego niekorzystne i niezgodne z istniejącym stanem rzeczy, gdyż od kilkunastu lat opiekował się niepełnosprawnymi w stopniu znacznym rodzicami. Podniósł, że otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne do dnia 30 czerwca 2013 r. zaś od dnia 1 lipca 2013 r. świadczenie to już mu nie przysługuje. W jego ocenie w dalszym ciągu powinien otrzymywać świadczenie w związku z opieką nad matką, gdyż zarówno jego sytuacja jak i jego matki nie uległa zmianie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd po zapoznaniu się z okolicznościami prawnymi i faktycznymi niniejszej sprawy doszedł do przekonania, że istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające rozpoznanie skargi. Z ustaleń Sądu wynika, że wnioskiem z 24 czerwca 2013 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) z zasadą zaufania do państwa i prawa oraz zasadą ochrony praw nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem toczy się przed Trybunałem pod sygnaturą K. 27/13. Nadto przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie zarejestrowane pod sygnaturą K 38/13, zainicjowane wnioskiem z dnia 26 lipca 2013 r., złożonym przez Grupę Posłów na Sejm, o zbadanie zgodności: - przepisu art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP, w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, - przepisów art. 16 a ust. 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Nie jest sporne, że do dnia 30 czerwca 2013 r. wnioskodawca miał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie jedną z przesłanek przyznania specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego jest w myśl art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) brak u osoby opiekującej się, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Mając na uwadze zakres złożonych do Trybunału Konstytucyjnego wniosków, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy bowiem od toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania mającego na celu zbadanie zgodności z normami wyższego rzędu art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej. Jeżeli na skutek działań kontrolnych TK, art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej zostanie uznany za niezgodny z przepisami Konstytucji RP, to tym samym przestanie istnieć zasadnicza podstawa prawna zaskarżonej decyzji, czyli brak prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego względu Sąd uznał za zasadne zawieszenie postępowania sądowego do czasu wydania orzeczeń przez Trybunał Konstytucyjny. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Niniejsze stanowisko jest analogiczne jak m.in. w sprawie II SA/Rz 946/13 w uzasadnieniu wydanego przez tut. Sąd postanowienia.