II SA/Rz 947/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi następców prawnych A.J.-R. J.-S. i Z.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr 19, nr 1622 i nr 1623, II. w pozostałej części skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części oznaczonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Wojewody na rzecz następców prawnych A.J.-R.J.S. i Z.J. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 947/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [....]r. [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w R. stanowiącej własność Skarbu Państwa oznaczonej obecnie jako działki ewidencyjne o nr 19 i nr 21 obręb 212 R.– S. I oraz działek nr 1622 i nr 1623 obręb 215 R.– P. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że odwołanie A.J. nie mogło zostać uwzględnione, gdyż decyzja Prezydenta Miasta nie naruszała prawa, a to oznacza, że organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji na skutek wniesionego odwołania. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta, zgodnie z którym działki objęte postępowaniem zwrotnym nie stały się zbędne na cel wywłaszczenia, a to jest podstawową przeszkodą do ich zwrotu. Zwłaszcza przejęcie nieruchomości od odwołującej na plac ćwiczeń dla wojska i przekazanie działek wojsku skutkować musi uznaniem, że cel wywłaszczenia został zrealizowany nawet w sytuacji, gdy na tych działkach nie wykonano szczególnych prac, które miałyby wskazywać na zrealizowanie inwestycji związanych ze szkoleniem wojska. Z decyzją Wojewody nie zgodziła się A.J. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Jako podstawę takiego żądania wskazała naruszenie przepisów prawa procesowego szczególnie art. 7, art. 10 oraz art. 77 § 1 k.p.a., które jej zdaniem skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że postępowanie prowadzone przed organami administracji dotknięte jest wadami, zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego. Błędne ustalenia co do przedmiotu objętego postępowaniem nie pozwalają jednoznacznie wskazać działek i sposobu ich wykorzystania oraz podmiotów, w których użytkowaniu znajdują się części nieruchomości objętej postępowaniem zwrotowym. W szczególności działki nr 1622 i nr 1623 oraz nr 19 nigdy nie były wykorzystywane na cele wojskowe, a to oznacza, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Z tych względów skarżąca uznała swoją skargę za uzasadnioną wnosząc jednocześnie o zwrot kosztów postępowania sądowego. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i na poparcie wniosku przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy nie jest zgodnie z treścią art. 134 § 1 prawa o p.s.a. ograniczony zarzutami skargi jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Wyznaczony w ten sposób zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne pozwala uwzględnić skargę zawsze, gdy pomimo zarzutów w niej sformułowanych doszło do naruszenia przepisów prawa. Tak wyznaczony zakres sądowej kognicji prowadzi do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie. Sąd podziela zarzut skargi, który wskazuje na naruszenie przepisów proceduralnych, szczególnie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez co organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy. Nie ustalono jaki jest status działek oznaczonych nr 19, nr 1622 i nr 1623, poza tym tylko, iż stwierdzono, że są to drogi wykorzystywane dla różnych potrzeb. Stan taki, zdaniem Sądu nie dawał podstawy do automatycznego przyjęcia, że zwrot tych działek jest niezasadny bo są one wykorzystywane dla potrzeb wojska i ich przeznaczenie odpowiada celowi wywłaszczenia. Akta sprawy takiego stanowiska nie potwierdzają, tym bardziej, że pełnomocnik Rejonowego Zarządu Infrastruktury w L. potwierdził, że wojsko od chwili wywłaszczenia korzysta tylko z działki oznaczonej nr 21. Organy obu instancji w tym zakresie nie czyniły żadnych ustaleń poza stwierdzeniem faktów, że działka nr 21 jest placem ćwiczeń wojska, a pozostałe są drogami. Z tego powodu decyzje obu organów w tej części są przedwczesne i dlatego nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym, a to oznacza, że w tym zakresie skarga podlega uwzględnieniu. W postępowaniu po wyroku organy muszą ustalić jakie jest przeznaczenie działek nr 19, nr 1622 i nr 1623. Jeżeli są to drogi to należy wskazać jaki jest ich charakter i w czyim pozostają zarządzie. Ogólne przyjęcie Skarbu Państwa jako właściciele tych urządzeń jest niewystarczające do odmowy zwrotu tych działek. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organy mogą rozstrzygać o zbędności lub jej braku, przy czym należy zauważyć, że w tym zakresie są one związane celem określonym w umowie przejmującej własność skarżącej, a obecnie jej następców prawnych /spadkobierców/. W części dotyczącej zwrotu działki nr 21 zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta R. prawa nie narusza, zatem w tym zakresie skarga nie mogła być uwzględniona. Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji Wojewody, że w zakresie działki nr 21 brak było podstaw prawnych do orzekania o zwrocie, gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Stwierdzenie tej okoliczności stanowi negatywną przesłankę zwrotową, a to oznacza, że w takich przypadkach nie można orzec zwrotu nieruchomości. Dla Sądu istotne znaczenie posiada nie sposób zagospodarowania, na który wskazuje skarga ale wykorzystanie działki nr 21. W chwili wydania decyzji działka ta wchodząc w większy kompleks gruntów wykorzystywana jest przez wojsko w celach szkoleniowych. Fakt ten potwierdzają akta sprawy, zwłaszcza protokoły oględzin, ale i dokumenty. Dodać należy, że wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości /działki/ pozostaje niezmienione od 1979 r., a więc od chwili nabycia jej od A.J. Z tych powodów Sąd mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o p.s.a. w związku z art. 151 tej ustawy orzekł jak na wstępie mając na uwadze, że uchylenie części zaskarżonej decyzji jest zasadne, gdyż naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 206 prawa o p.s.a. 20.07.06mk