II SA/Rz 947/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-10-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia adwokata)?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd wskazał, że dysponowanie miesięczną nadwyżką finansową w kwocie ponad 300 zł, a także możliwość poczynienia oszczędności na przyszłość, pozwala na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący EB złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz uznał, że skarżący dysponuje miesięczną nadwyżką finansową pozwalającą na pokrycie kosztów pełnomocnika, a wydatki na samochód nie są konieczne do utrzymania. Skarżący w sprzeciwie podniósł, że utrzymanie samochodu jest konieczne ze względu na jego stan zdrowia i niepełnosprawność, ale nie przedstawił dalszej argumentacji dotyczącej nadwyżki finansowej.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu EB od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 września 2018 r. II SA/Rz 947/18 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi EB na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2018 nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Postanowieniem z dnia 25 września 2018 r. II SA/Rz 947/18 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił uwzględnienia wniosku EB i przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy wskazał, że w świetle porównania deklarowanych dochodów (2 700 zł) oraz wydatków (2 340 zł) wynika, iż co miesiąc do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota około 360 zł, którą może przeznaczyć na pokrycie kosztów zawodowego pełnomocnika. Wydatki związane z utrzymaniem samochodu (200 zł) nie są zaś wydatkami związanymi z zapewnieniem egzystencji. Tym samym nie sposób uznać, że w realiach opisywanej sprawy skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. We wniesionym sprzeciwie EB podniósł, że z uwagi na jego stan zdrowia oraz orzeczony stopień niepełnosprawności, utrzymanie samochodu jest dla niego koniecznością. Nie jest bowiem w stanie samodzielnie udać się do lekarza lub urzędu. Ponadto skarżący zakwestionował wyprowadzoną przez referendarza sądowego ocenę odnośnie posiadanej co miesiąc nadwyżki finansowej, jednakże na potwierdzenie powyższego nie przedstawił żadnej argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącego nie pozwala na przyjęcie, że wykazał on taką okoliczność, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania. W świetle informacji podanych przez skarżącego oraz przytoczonych wyżej regulacji słusznie wskazał referendarz sądowy, że dysponując co miesiąc kwotą ponad 300 zł, pozostałą po opłaceniu wszystkich wydatków, wnioskodawca ma obiektywnie możliwość opłacania wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika we własnym zakresie. Ponadto, jak wynika z urządzeń biurowych Sądu, niniejsza sprawa nie jest pierwszą sprawą zainicjowaną przez skarżącego (sprawa o sygn. II SA/Rz 92/16), a zatem wnioskodawca nabył wiedzę, że w postępowaniu sądowoadministarcyjnym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 Ppsa). Tym samym inicjując niniejszą sprawę w lipcu 2018 r. mógł poczynić nawet drobne oszczędności, które z uwagi na upływ czasu umożliwiłyby opłacenie fachowej pomocy prawnej. Oszczędności takie, przy obecnych dochodach, wnioskodawca może również poczynić w toku ewentualnego postępowania kasacyjnego, trwającego co do zasady kilka lub kilkanaście miesięcy, a co za tym idzie, ustalić z zawodowym pełnomocnikiem sposób zapłaty należności z tytułu udzielonej pomocy. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jak wspomniano wyżej, stwierdzenie takiej okoliczności jest jedynym warunkiem przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło