II SA/Rz 947/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-11-13
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Paweł Zaborniak, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii kablowej energetycznej, będącej zamianą istniejącej linii napowietrznej, jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza lokalizowanie sieci infrastruktury technicznej niezbędnych dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymiana istniejącej napowietrznej linii energetycznej na podziemną linię kablową, przebiegającą w granicach istniejącego pasa technologicznego, może być potraktowana jako lokalizowanie sieci infrastruktury technicznej niezbędnej dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, co czyni takie prace zgodnymi z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił również, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie powinna zawierać terminu czasowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, gdyż ustawodawca takiego elementu nie przewidział.Stan faktyczny
Skarżąca J. M. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z jej nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia kablowej linii energetycznej SN 15kV. Inwestor domagał się przebudowy istniejącej linii napowietrznej na kablową. Skarżąca zarzuciła m.in. niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak określenia terminu czasowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości -skargę oddala-
Przedmiotem skargi J. M. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja Wojewody [...] (dalej w skrócie: "Wojewoda") z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej w skrócie: "Starosta") z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] wydaną w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2015 r. "A." S.A. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "inwestor") domagał się wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z działek ew. nr 315/35 oraz nr 315/26 położonych w [...] w związku z planowaną inwestycją pn. "Przebudowa linii napowietrznej SN 15 kV relacji [...] odgałęzienie [...] na linię kablową".
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Starosta orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości w związku z ww. inwestycją.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda uznał, że nie było podstaw do doręczenia decyzji W. Z., który nie posiadał stosownego pełnomocnictwa od skarżącej. Zastrzeżenia budziły również dokumenty z przeprowadzonych rokowań ze względu na brak w aktach pełnomocnictw dla osób prowadzących rokowania w imieniu inwestora.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 46/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę skarżącej na powyższą decyzję Wojewody.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Starosta ponownie orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości w związku z planowaną inwestycją pn. "Przebudowa linii napowietrznej SN 15 kV relacji [...] odgałęzienie [...] na linię kablową".
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda wskazał, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających przeprowadzenie rokowań z [...], która jest współwłaścicielem działki ew. nr 315/35.
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 530/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę skarżącej na powyższą decyzję Wojewody.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Starosta orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości w związku z planowaną inwestycją pn. "Przebudowa linii napowietrznej SN 15 kV relacji [...] odgałęzienie [...] na linię kablową".
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Po rozpoznaniu skargi skarżącej na powyższa decyzję, wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 481/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że warunkiem, który musi spełniać decyzja organu administracji publicznej wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest jej zgodność z miejscowym planem lub decyzją lokalizacyjną wydaną dla tego zamierzenia inwestycyjnego.
Sąd wskazał, że działki ew. nr 315/35 i nr 315/36 położone w miejscowości [...] objęte są Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r. (wraz z późn. zm.). Zgodnie z treścią planu miejscowego działka ew. nr 315/35 to: tereny leśne i zieleni o funkcjach ochronnych i ekologicznych, tereny dróg publicznych, tereny zabudowy zagrodowej, rolne z możliwością zalesienia, granice obszaru chronionego. Natomiast działka ew. nr 315/36 to: tereny zabudowy zagrodowej, tereny rolne z możliwością zalesienia, Granice Obszaru Chronionego i strefa techniczna istniejących linii elektroenergetycznych napowietrznych średniego napięcia. Organ wydając decyzję zezwalającą na wejście w teren powołał się na § 5 ust. 3 pkt 3 planu miejscowego, a mianowicie, iż na tym terenie "dopuszcza się lokalizowanie nie wyznaczonych na rysunku planów obiektów, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, niezbędnych dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną". Natomiast w § 39 planu miejscowego "ustala się następujące zasady zaopatrzenia w energię elektryczną, lokalizacji i budowy obiektów oraz sieci infrastruktury elektroenergetyki". Zdaniem organu wymiana napowietrznej linii energetycznej na kablową to czynności niezbędne dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną.
Sąd zwrócił uwagę, że organ poza przytoczeniem treści zapisu planu nie uzasadnił swojego stanowiska, iż ma to zastosowanie w przypadku wymiany sieci. Poza tym w aktach administracyjnych zalega wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego, dla terenu objętego zgodą na jego zajęcie. Na podstawie wyrysu trudno ustalić położenie działki ew. nr 315/36, a wskazana druga z działek (nr 315/35) faktycznie znajduje się na mapie lecz trudno ustalić jej granice i określenie czy przebiegająca czerwona linia dotyczy jej obszaru. Załączona natomiast mapa do celów projektowych wskazuje, iż projektowany kabel ziemny przebiegał będzie przez działkę ew. nr 315/36.
Sąd stwierdził, że organy nie odniosły się do zarzutu skarżącej, iż zapisy miejscowego planu przewidują przebieg linii kablowej lecz nie przez działki skarżącej. Nie wyjaśniono również na czym ma polegać "niezbędna obsługa w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną".
Sąd stwierdził, że wymiana sieci napowietrznej na kablową nie może być traktowana jako "lokalizowanie obiektów i urządzeń niezbędnych do obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną". Sieć kablowa ma zastąpić istniejącą linię napowietrzną.
Sąd nakazał, aby organ prowadząc ponownie postępowanie szczegółowo wyjaśnił przebieg istniejącej linii napowietrznej oraz ustalenia planu w tym zakresie, a także odniósł się do zarzutów odwołania w zakresie lokalizacji linii kablowej przewidzianej w miejscowym planie i decyzji uzasadniającej na wejście w teren.
Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Starosta działając na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4, 7, art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") - ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonych w [...], gm. [...], oznaczonych jako: działka ew. nr 315/35 o pow. 0,13 ha, objęta księgą wieczystą [...], stanowiąca własność skarżącej w 1/2 części i [...] w 1/2 części oraz działka ew. nr 315/36 o pow. 0,62 ha, objęta księgą wieczystą [...], stanowiąca własność skarżącej - poprzez udzielenie inwestorowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisane nieruchomości kablowej linii energetycznej SN 15kV w związku z planowaną inwestycją pn. "Przebudowa istniejącej napowietrznej linii SN 15 kV relacji [...] odgałęzienie [...] na linię kablową", zgodnie z załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.
Ponadto w decyzji Starosta:
- określił, że ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości polegać będzie na:
a) demontażu na działkach ew. nr 315/35 i 315/36 przewodów napowietrznej sieci energetycznej SN 15 kV o łącznej długości 46,5 m i na demontażu na działce ew. nr 315/36 stanowiska słupowego nr 560/627,
b) ułożeniu linii kablowej SN 15 kV kablem 3x XRUHAKXS 1x120 mm2 w ziemi przez działkę ew. nr 315/35 na długości 4 m i na głębokości 0,9 m oraz przez działkę ew. nr 315/36 na długości 42,5 m i na głębokości 0,9 m,
c) wyznaczeniu w obrębie przedmiotowych nieruchomości strefy budowlano- montażowej projektowanej linii kablowej 15 kV i demontowanej linii napowietrznej 15 kV niezbędnej do wykonania robót związanych z przebudową istniejącej napowietrznej sieci na linię kablową, o szerokości 4 m i powierzchni 192 m2, oznaczonej na załączniku graficznym kolorem zielonym,
d) wyznaczeniu pasa technologicznego projektowanej linii kablowej 15 kV o szerokości 2 m, tj. po 1 m od osi kabla i powierzchni 93 m2, niezbędnego do korzystania z nieruchomości w celu konserwacji i usuwania awarii sieci, oznaczonego na załączniku kolorem różowym,
e) zakazie wznoszenia budynków oraz sadzenia drzew w pasie technologicznym,
f) udostępnieniu przedmiotowych działek na okres niezbędny do otrzymania pozwolenia na budowę i zrealizowania inwestycji oraz rekultywacji gruntu, prace rozpoczną się po uprzednim zawiadomieniu właściciela działki.
- stwierdził, że obowiązek udostępnienia ww. nieruchomości celem wykonania przedmiotowej inwestycji oraz czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii podlega egzekucji administracyjnej,
- zobowiązał inwestora do przywrócenia przedmiotowych nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania właścicielom nieruchomości. Odszkodowanie przysługujące za szkody powstałe wskutek zajęcia nieruchomości oraz realizacji inwestycji może być dochodzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym,
- stwierdził, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych.
W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. materialnoprawnymi przesłankami wydania niniejszej decyzji są:
- realizacja celu publicznego,
- zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
- brak możliwości uzyskania przez inwestora zgody na realizację przedsięwzięcia.
Realizacja inwestycji zgodnie z brzmieniem przepisu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 z późn. zm.) w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n. kwalifikowana jest jako inwestycja celu publicznego.
W ocenie Starosty, projektowana inwestycja jest zgodna z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. z późn. zm. Z analizy posiadanych dokumentów tj. mapy do celów projektowych określającej projektowany przebieg kabla ziemnego i graficznego załącznika do planu miejscowego wynika, że teren przez który przebiegać będzie projektowana inwestycja, jest oznaczony na planie jako R/ZL-1 tereny rolne z możliwością zalesienia i jako pas strefy technicznej istniejącej linii elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia 15 kV. Natomiast § 39 planu miejscowego ustala zasady zaopatrzenia w energię elektryczną, lokalizacji i budowy obiektów oraz sieci infrastruktury elektroenergetyki. Podstawowym źródłem zaopatrzenia w energię elektryczną pozostaje istniejąca sieć średniego napięcia (SN) 30 kV i 15 kV, wyprowadzona ze stacji elektroenergetycznych 110 kV/SN (GPZ - Główne Punkty Zasilania), usytułowanych poza granicami terenu objętego planami, w tym m. in. GPZ [...]. Projektowana linia kablowa przebiegała będzie w strefie istniejącej sieci elektroenergetycznej napowietrznej, wzdłuż linii jej przebiegu. Przebudowa linii napowietrznej na kablową wpłynie na zminimalizowanie awarii sieci, a tym samym zapewni ciągłość dostawy energii elektrycznej dla nieruchomości tego regionu.
Starosta stwierdził, że ograniczenie związane z tą inwestycją jako trwałe nie może być ustanowione na czas oznaczony.
Starosta wskazał również, że rokowania o wyrażenie zgody na zajęcie nieruchomości, prowadzone pomiędzy stronami postępowania nie doprowadziły do zawarcia umowy. Pełnomocnik skarżącej zażądał kwoty odszkodowania w wysokości 15.000 zł, na co zgody nie wyraził inwestor. Zgodę na zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr 315/35 wyraził przedstawiciel [...] (obecnie [...]).
W ocenie Starosty, nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do zawarcia umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac. Nie ma również znaczenia to, że celem właściciela nieruchomości w trakcie rokowań było kompleksowe uregulowanie nie tylko nowego stanu, ale i dotychczasowej sytuacji - w tym też uzyskanie wynagrodzenia za wieloletnie znoszenie na swej własności istniejących elementów linii napowietrznej.
Na koniec Starosta wyjaśnił, że zgodnie z przepisami u.g.n., odszkodowanie przysługujące za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m. in. w art. 124 u.g.n., powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu (art. 128 ust. 4 u.g.n.). Rozstrzygnięcia w tym zakresie mogą jednak zapadać tylko w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej (art. 129 ust. 5 u.g.n.), a nie w postępowaniu dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości prowadzonym na podstawie art. 124 u.g.n.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., zgodnie z którym celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Planowana inwestycja jest również zgodna z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. z późn. zm.
W ocenie Wojewody, w przedmiotowej sprawie rokowania zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że [...] (obecnie [...]) wyraziła zgodę na wejście na teren działki i przeprowadzenie prac, natomiast zgody nie wyraziła skarżąca.
Wojewoda stwierdził, że Starosta prawidłowo ustalił cel i zakres ograniczenia korzystania z nieruchomości położonych w [...], który jest zgodny z przywołanym wyżej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz zgodny z wnioskiem inwestora, co przedstawił na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część zaskarżonej decyzji. Decyzja mieści się w granicach wniosku inwestora, wskazuje powierzchnię podlegającą ograniczeniu, zakres prac związanych z inwestycją oraz przebieg linii elektroenergetycznej na przedmiotowych nieruchomościach (załącznik graficzny decyzji). W decyzji Starosta zobowiązał również inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu czynności na przedmiotowych działkach związanych z inwestycją, jak i zobowiązanie (w przypadku braku możliwości przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego) do zapłaty odszkodowania właścicielowi nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Wojewoda wskazał, że skoro ustawodawca nie nakłada na organ orzekający na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. obowiązku określenia w decyzji terminu czasowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, to ustalenie terminu byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Za takim rozumieniem przemawiają również względy wykładni systemowej. Jeżeli bowiem ustawodawca zamierza ograniczyć obowiązek udostępnienia nieruchomości w czasie, to czyni to wyraźnie, jak np. w art. 124b ust. 3 u.g.n. oraz art. 126 ust. 1 u.g.n.
Zdaniem Starosty nie mieści się również w zakresie niniejszego postępowania wyjaśnianie, jakie znaczenie dla możliwości realizacji w przyszłości inwestycji na działce ew. nr 315/36 będzie miało wybudowanie nowej podziemnej linii energetycznej 15 kV. Wojewoda zauważył jednak, iż nie jest to budowa nowej linii, ale przebudowa już istniejącej, z linii napowietrznej na kablową. Inwestycja mieści się w strefie technicznej istniejących linii elektroenergetycznych napowietrznych średniego napięcia 15 kV. Ponadto projektowana linia kablowa będzie przebiegać wzdłuż linii przebiegu istniejącej sieci elektroenergetycznej napowietrznej, a której przewody podlegać będą demontażowi. Z kolei wpływ ułożenia linii kablowej na wartość nieruchomości, czy też możliwości inwestycyjne na niej w przyszłości nie mają wpływu na wydanie kwestionowanej decyzji.
Wojewoda wskazał również, iż art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii.
Wojewoda podkreślił, iż brak zapisów w księdze wieczystej odnośnie służebności czy też innego prawa do istniejącej na przedmiotowych działkach części linii energetycznej SN 15 kV nie oznacza, iż wnioskodawca nie ma do niej żadnego tytułu prawnego.
W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 124 ust. 4 w zw. z art. 119 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nieokreślającej terminu czasowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, lecz wprowadzającej niedoprecyzowany termin udostępnienia działek na okres niezbędny do otrzymania pozwolenia na budowę, zrealizowania inwestycji oraz rekultywację gruntu;
2) art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 5 ust. 3 pkt 3 uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] ze zm.) oraz art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo wadliwego przyjęcia - wbrew wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 481/18 - że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdy w istocie tak nie jest;
3) art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie miała mieć miejsce "przebudowa istniejącej linii napowietrznej na kablową" w sytuacji, gdy zakres deklarowanych robót budowlanych wyklucza by inwestycji przypisać cechy przebudowy,
4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenia faktyczne, gdyż inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego do istniejących na działkach ew. nr 315/35 i 315/36 elementów linii napowietrznej SN 15 kV;
5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie jakie znaczenie dla możliwości realizacji w przyszłości inwestycji na działce ew. nr 315/36 (działka w planie miejscowym częściowo została oznaczona symbolem RM1) będzie miało wybudowanie nowej podziemnej linii energetycznej SN 15kV.
Z uwagi na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy doktryny zakwestionowała stanowisko starosty, który z jednej strony wskazał, że ograniczenie związane z inwestycją jako trwałe nie może być ustanowione na czas oznaczony, a z drugiej strony w pkt 1 lit. f) decyzji ustalił okres zajęcia nieruchomości.
Dalej skarżąca zauważyła, że w planie miejscowym, w części dotyczącej działek ew. nr 315/35 oraz 315/36 uwidoczniona jest istniejąca linia kablowa średniego napięcia 15 kV (czerwona linia ciągła) oraz jej strefa techniczna (pas różowych kropek wokół czerwonej linii). Natomiast przez działki te nie wytyczono projektowanej linii kablowej średniego napięcia 15 kV (różowa linia ciągła) jak również jej strefy technicznej (pas różowych kropek wokół różowej linii) - jak w innych częściach planu miejscowego. Zdaniem skarżącej z powyższego wynika, że autorzy planu miejscowego przewidzieli orientacyjny przebieg projektowanej linii kablowej, który nie biegnie przez te działki. Zatem nieuprawnione jest twierdzenie Starosty, że założenie i przeprowadzenie nowej linii energetycznej będzie zgodne z planem miejscowym. Co więcej, w § 5 ust. 3 pkt 3 planu dopuszcza się lokalizowanie nie wyznaczonych na rysunku obiektów, urządzeń i sieci, ale niezbędnych dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, że projektowana linia nie jest niezbędna dla obsługi istniejącej sieci tylko, że ma ją docelowo zastąpić. Zatem i z tego względu w ocenie skarżącej nie można przyjąć, że realizacja inwestycji jest zgodna z planem miejscowym. Jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, że autorzy planu miejscowego użyli pojęcia "obsługa" w znaczeniu "budowa". Czym innym bowiem jest obsługa linii istniejącej, a czym innym jej rozbiórka. Obsługa zazwyczaj polega na dokonywaniu przeglądu i ewentualnej konserwacji urządzeń w celu zachowania lub odnowienia ich stanu, w którym będą używane w celach do których zostały stworzone i w jej zakresie niewątpliwie nie mieści się demontaż istniejącego obiektu. Zakresy znaczeniowe obu pojęć są zdaniem skarżącej odmienne.
Skarżąca podniosła również, że stanowisko organów, iż projektowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, a w szczególności z § 39 tego planu jest wadliwe, gdyż pomija w całości § 5 ust. 3 pkt 3 planu miejscowego oraz treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 481/18 wiążącego w niniejszej sprawie zgodnie z art. 153 p.p.s.a.).
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Skarżona decyzja została wydana w trybie art. 124 u.g.n., który dopuszcza decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości (...) przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji (...) energii elektrycznej (...), a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Inwestycja stanowiąca podstawę wydanych decyzji przedmiotowo mieści się
w zakresie stosowania art. 124 u.g.n. - "Przebudowa linii napowietrznej SN 15 kV relacji [...] odgałęzienie [...] na linię kablową". Budowa i utrzymywanie (...) przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji (...) energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi realizacje celu publicznego – art. 6 pkt 2 u.g.n.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości złożył podmiot uprawniony – "A." S.A. z siedzibą w [...] (art. 124 ust. 2 u.g.n.).
W sprawie przeprowadzono rokowania w celu uzyskania zgody na wykonanie prac, które nie zakończyły się uzgodnieniem stanowisk pomiędzy inwestorem
a skarżącą, która jest właścicielem działki nr 315/36 oraz współwłaścicielem w ½ części działki nr 315/35; drugi ze współwłaścicieli - [...] - wyraził zgodę na przeprowadzenie prac. Inwestor nie zaakceptował finansowych żądań skarżącej. Odnosząc się do tej kwestii Sąd podaje, że przy orzekaniu na podstawie art. 124 ust. 3 u.g.n. nie jest istotna okoliczność,
z jakiego powodu nie doszło do sfinalizowania rokowań. Decyduje jedynie okoliczność, że nie zakończyły się one pozytywnie – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2018 I OSK 2340/16. Wzajemne zarzuty dotyczące postaw każdej ze stron względem zgłaszanych propozycji negocjacyjnych są bez znaczenia.
W sprawie oś sporu ma charakter materialnoprawny. Odnosi się do oceny, czy adekwatnie do wymogów przewidzianych art. 124 ust. 1 u.g.n. planowana inwestycja jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu pozytywna konkluzja organów w tym zakresie jest uzasadniona, choć argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu decyzji jest niepełna.
Jak wynika z akt sprawy działki nr 315/35 i 315/36 objęte są Planem
w obszarach oznaczonych symbolami odpowiednio: KDZ ½, RM1, R/ZL-1 oraz RM1 R/ZL-1. Teren przez który przebiegać będzie projektowana inwestycja, oznaczony jest na planie jako R/ZL-1 tereny rolne z możliwością zalesienia i jako pas strefy technicznej istniejącej linii elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia 15 kV. Realizacja inwestycji będzie polegać na zastąpieniu istniejącej sieci napowietrznej sieci energetycznej SN 15 kV siecią podziemną. Szlak nowopowstałej sieci będzie tożsamy z przebiegiem dotychczasowej sieci napowietrznej. Pas technologiczny nie zostanie zmieniony. Sąd podziela stanowisko skarżących, że wymiana sieci napowietrznej na sieć podziemną w istocie nie jest przebudową lecz budową. Jest to o tyle nieistotne prawnie, że postępowanie prowadzono w trybie
art. 124 u.g.n. a zatem w formule normatywnej adekwatnej do inwestycji polegającej na budowie – in casu odcinka sieci elektroenergetycznej.
Jak wynika z treści § 39 pkt 1 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2005 r. (wraz z późn. zm.), podstawowym źródłem zaopatrzenia w energię elektryczną jest sieć średniego napięcia SN 30 kV i 15 kV, a zatem sieć, której "przebudowę" planuje [...] na działkach skarżącej. Nikt nie kwestionuje tego, że sieć została wybudowana w latach 50-tych ubiegłego wieku i przebudowana w latach 60-tych. Nie podważano również ustaleń, że elementy linii są mocno wyeksploatowane: stanowiska słupowe posiadają liczne pęknięcia i ubytki betonu, przewody posiadają zaś liczne ślady korozji i nadpaleń. Zamiana starej linii napowietrznej na linię podziemną – w ocenie inwestora – usunie istniejące ubytki i wadliwości oraz uodporni sieć na awarie w przyszłości. Analiza naprowadzonych okoliczności prowadzi do wniosku, że w sprawie znajdzie zastosowanie § 5 ust. 3 pkt 2 Planu, który dopuszcza we wszystkich terenach z uwzględnieniem wyłączeń, które nie obejmują działek nr 315/35 i 315/36 "lokalizowanie nie wyznaczonych na rysunkach planów obiektów, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, niezbędnych dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, gaz i ciepło". W ocenie Sądu przebiegająca przez działki skarżącej sieć średniego napięcia, jako podstawowe źródło zaopatrzenia w energie elektryczną (§ 39 planu) jest niewątpliwie "niezbędna dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną". Treść § 5 ust. 3 pkt 2 Planu jednoznacznie stanowi, że czynność niezbędna dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energie elektryczna może polegać na "lokalizowaniu", a więc sytuowaniu w danym – niewskazanym w planie - miejscu nowopowstałych elementów sieci elektroenergetycznej. To, że w graficznej części planu są zaznaczone sieci tak napowietrzne, jak i podziemne, nie wyklucza rozmieszczania elementów tych sieci w innych lokacjach, o ile jest to niezbędne dla obsługi
w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną. Zdaniem Sądu z taką konfiguracją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Rozbiórka istniejącej sieci napowietrznej
i wybudowanie nowego odcinka sieci podziemnej na działkach skarżącej w granicach istniejącego pasa technologicznego dla sieci napowietrznej, może być potraktowana jako lokalizowanie sieci infrastruktury technicznej, niezbędnej dla obsługi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, co czyni te prace zgodne z obowiązującym planem miejscowego zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do prezentowanej w skardze argumentacji o wykluczeniu możliwości stosowania § 5 ust. 3 Planu przez Sąd w wyroku z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 481/18 podać trzeba, iż w uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd wyraźnie wskazał, że "wymiana sieci napowietrznej na kablową nie może być traktowana jako >>lokalizowanie obiektów i urządzeń niezbędnych do obsługi
w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną<<". Sąd wyraźnie wyłączył ze swojego zastrzeżenia "sieci infrastruktury technicznej", które zostały expressis verbis przewidziane w § 5 ust. 3 Planu.
Odnosząc się do zarzutu braku określenia w decyzji terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości należy odwołać się do ugruntowanego aktualnie orzecznictwa, którego rdzeń merytoryczny stanowi teza: Wskazanie
w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne dla założenia i przeprowadzenia na nieruchomości planowanej inwestycji nie znajduje oparcia w art. 124 u.g.n. Skoro bowiem ustawodawca nie przewidział wskazywania czasookresu zajęcia nieruchomości (tak jak uczynił to np. w art. 124b lub 126 u.g.n.), to znaczy, że decyzja nie powinna zawierać tego elementu – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2019 r. I OSK 2532/17.
Z wyłożonych względów żaden z zarzutów skargi nie mógł zostać uwzględniony, dlatego też Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło