II SA/Rz 949/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. P. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 949/05 UZASADNIENIE Decyzją z [...] września 2005r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania K. K. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2005r. nr [...], nakazującą K. K. wykonanie robót budowlanych celem doprowadzenia istniejącej więźby dachowej na budynku mieszkalnym o konstrukcji murowano-drewnianej na działce nr 943 w miejscowości K. do stanu zgodnego z przepisami i umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2005r. Nr [...] nakazał K. K. zdemontowanie z połaci dachu od strony działki S. P. dwóch poziomych rzędów dachówek, obcięcie krokwi wzdłuż linii wyznaczonej przez końce wystających belek stropu, wykonać deskowanie pasa okapu na szerokość od końca obciętych krokwi do łaty trzeciego pasa dachówki, zamontować obróbkę blacharską wykonanego pasa okapu wyprowadzając blachę na powierzchnię czołową powstałą po obcięciu krokwi, założyć rynnę blaszaną typu leżącego średnicy 125 mm i połączyć ją do rur spadowych odprowadzając wodę opadową z połaci dachu na teren działki własnej nr 943 w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ odwoławczy przyjął, że na przełomie lat 1985-1990 nastąpiła wymiana konstrukcji dachu wraz z pokryciem. W trakcie wykonania robót budowlanych obowiązywał przepis art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., który stanowił, że roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórki można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia budowę. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ) określało wymagania odrębne dla osób fizycznych i jednostek gospodarki uspołecznionej. Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, pozwolenia na budowę wymagały roboty budowlane w istniejącym budynku, obejmujące wymianę fundamentów, słupów ścian nośnych na rozwiązania o innych właściwościach technicznych albo zabezpieczenie budynku przed wpływami eksploatacji górniczej. Wykonany przez K. K. zakres robót, polegający na wymianie więźby dachowej i pokryciu dachu nie wymagał pozwolenia na budowę. W tym stanie faktycznym i prawnym należało uznać, że sprawa wydanego nakazu jest bezprzedmiotowa. W rozpoznawanej sprawie nie można było zastosować art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., ponieważ dotyczy on wybudowania obiektu niezgodnie ż przepisami, a nie innych robót niż budowa. W skardze do Sądu, skarżący S. P. nie wskazał kierunków weryfikacji zaskarżonej decyzji, ale nie zgodził się z przyjętą interpretacją prawa przez organ II instancji, a w szczególności § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48). Taka interpretacja przepisów pozwala inwestorowi na każde działanie, powodujące naruszenie interesów osób trzecich. Skarżący stwierdził, że podobnie przedstawia się sprawa z art. 40 Prawa budowlanego z 1974r, który jego zdaniem winien mieć w przedmiotowej sprawie zastosowanie, bo dokonano przebudowy dachu. Zarzucił, że oświadczenia o dacie wykonania dachu zostały złożone przez nieznanych świadków, którzy nie są sąsiadami, a K. K. jest właścicielem budynku od 2-3 lat. Wymiana dachu została wykonana przez uprzednich właścicieli. Skarżący wniósł o przeprowadzenie wizji lokalnej w terenie i dołączył oświadczenia swoich świadków, co do czasu wykonania przebudowy oraz zdjęcia sprzed i po wykonaniu przebudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oznacza, że strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, a zatem od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją. Istotne znaczenie ma czynny udział strony w postępowaniu wyjaśniającym, bowiem zapewnia jej wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji na stosowanie norm prawa materialnego lub procesowego. Gwarancje procesowe strony wynikają z art. 78, art. 79, art. 81 k.p.a. W myśl tych przepisów strona ma prawo składać wnioski dowodowe (art. 78 k.p.a.), powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem, może zadawać pytania oraz składać wyjaśnienia (art. 79 k.p.a.). Wreszcie okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 k.p.a.). Na podstawie stanu faktycznego sprawy ustalonego w oparciu o akta administracyjne sprawy Sąd uznał, że organy obydwu instancji naruszyły zasadę czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. Z protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu [...].09.2004r. wynika, że K. K. zobowiązała się w okresie dwóch tygodni przedłożyć oświadczenia świadków na wykazanie okresu przebudowy dachu. W aktach administracyjnych znajdują się dwa oświadczenia świadków, M. K. i A. M. -obydwa złożone [...].09.2004 - odnośnie daty wykonania robót budowlanych przy budynku K. (akta admin. I inst. nr 9,10). Brak jest jednak dowodu, że strony postępowania zostały poinformowane o takich oświadczeniach, czy wezwane do zapoznania się z treścią złożonych oświadczeń. Przed wydaniem decyzji strony postępowania nie zostały wezwane do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie i wypowiedzenia się w tym zakresie. W rezultacie przedwczesne było przyjęcie przez organ daty wykonania robót budowlanych na dachu budynku K. K. gdyż strony zostały pozbawione możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie i ewentualnie przedłożenia własnych dowodów (art. 81 k.p.a).. Wykazane naruszenia postępowania wyjaśniającego nie zostało również zauważone przez organ II instancji. Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał opisane wyżej naruszenie prawa jako przesłankę dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego pomyśli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a orzekł jak w sentencji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy zapewnią stron udział na każdym etapie tego postępowania czynny udział, w tym w postępowaniu wyjaśniającym, co ma istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, a następnie zastosowaniu przepisów prawa materialnego. Sąd natomiast nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych skarżącego, gdyż stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, a takimi nie są dołączone do skargi oświadczenia świadków. Nadto, jak zostało wykazane, postępowanie wyjaśniające musi być powtórzone z udziałem stron i w trakcie tego postępowania będzie możliwość zgłaszania wniosków dowodowych. Na postawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.