II SA/Rz 95/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2009r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. oraz A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - postanawia - odmówić zwolnienia skarżącej A. M. od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 16 marca 2009r. A. M. w sprawie ze skargi swojej oraz brata A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem J. M., a ich źródło utrzymania stanowią uzyskiwane emerytury w wysokości odpowiednio 1280,60 zł oraz 1640,05 zł netto. Posiadają segment w zabudowie szeregowej o powierzchni 90 m.kw., nieruchomość rolną o powierzchni 1 ha we współwłasności z czworgiem synów oraz ½ udziału w domu po rodzicach. Odpowiadając na wezwanie, skarżąca bardzo szczegółowo przedstawiła ponoszone miesięcznie wydatki: 1100 – 1200 zł (żywność, odzież, środki higieny osobistej, środki czystości, utrzymanie samochodu), 97 zł (energia elektryczna), 108 zł (gaz), 82 zł (woda), 113 zł (centralne ogrzewanie), 250 zł (tylko przez okres 6 miesięcy z tytułu ogrzewania piecykiem gazowym), 88 zł (telefon), 13 zł (wywóz śmieci), 38 zł (ubezpieczenie na życie), 33 zł (podatek rolny i od nieruchomości), 600 zł (lekarstwa jej i męża), 270 zł (wizyty lekarskie, dojazd do lekarzy, zakup urządzeń leczniczych), 100 zł (pomoc dla syna). Podniosła, że w 2008r. otrzymała dopłatę do produkcji rolnej w wysokości 504,61 zł. Płody uzyskiwane z nieruchomości rolnej to kwota 580 zł; są one przeznaczane na potrzeby własne oraz potrzeby rodzin synów. Zwróciła nadto uwagę, iż rocznie wraz z synami ponoszą koszt wynajmu ciągnika rolniczego, kosiarki, nawozów oraz środków ochrony roślin w kwocie 1500 zł. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. W sprzeciwie od powyższego skarżąca podniosła, że emerytury, które uzyskują wraz z mężem są w całości przeznaczane na utrzymanie, i zakup lekarstw; ich wysokość jest niewystarczająca dla poczynienia jakichkolwiek oszczędności, o czym świadczy ujemne saldo bankowe. Podniosła także merytoryczne argumenty związane z zasadnością kwestionowanej przez nią w skardze decyzji organu nadzoru budowlanego. W końcowej części ograniczyła swój wniosek do żądania dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych, rezygnując z domagania się ustanowienia radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z obowiązującą w procedurze sądowoadministracyjnej zasadą, na stronach postępowania ciąży obowiązek ponoszenia jego kosztów związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe wynika z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przepis ten wskazuje na wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy, w ramach której strona może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego bądź doradcy podatkowego. Uwzględniając zawarte w sprzeciwie ograniczenie zakresu wniosku o pomoc ze strony Państwa do zwolnienia od kosztów sądowych należy stwierdzić, iż skarżąca domaga się przyznania jej prawa pomocy w częściowym zakresie. Jej przesłanką, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Istotne jest, iż wykazanie owej przesłanki należy do osoby składającej stosowny wniosek, co oznacza, iż to ona winna przedstawić w nim takie okoliczności, których analiza pozwoli na uwzględnienie żądania. Przechodząc do realiów sprawy Sąd stwierdza, iż wniosek A. M. nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, iż wnioskodawczyni znajduje się w sytuacji finansowej, która pozwala na przyjęcie, iż pokrycie przez nią kwoty odpowiadającej występującym w sprawie kosztom – obecnie jest to kwota 500 zł, nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu jej rodziny. Pod powyższym pojęciem należy bowiem rozumieć jedynie ewentualne zagrożenie dla podstawowych potrzeb życiowych takich jak potrzeba mieszkania, żywienia czy też leczenia. Takiego zaś zagrożenia w przedmiotowym przypadku stwierdzić nie można. Wszystkie powyższe potrzeby w przypadku wnioskującej są zaspokajane i pokrycie kosztów udziału w niniejszym postępowaniu nie mogłoby spowodować w odniesieniu do nich uszczerbku. Składająca skargę wraz z mężem posiada stale źródło dochodu, przy czym obydwoje nie mają nikogo na swoim utrzymaniu. Pomoc świadczona jednemu w dorosłych z synów nie wynika z ustawowego obowiązku a jest jedynie wyrazem dobrej woli wyżej wymienionych. Za niezbędny wydatek nie może również zostać uznana opłata za telefon. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż skarżąca przyznaje, że zamierza sprzedać swój udział w domu po rodzicach, co poprawi jej sytuację finansową. Podkreślenia wymaga również okoliczność, iż obowiązek uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie oraz ewentualnego pokrycia kolejnych kosztów postępowania spoczywa nie tylko na A. M. ale także na jej bracie – współskarżącym A. G., przy czym są oni zobowiązani do solidarnego ich uiszczenia. Tym samym wydatek z powyższego tytułu może być rozłożony stosownie do możliwości każdego z nich, wedle zawartej przez nich umowy. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.