II SA/Rz 952/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian powierzchni działki w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- Przedmiotem skargi S.G. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dalej "WINGiK" z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany powierzchni działki ewidencyjnej Z akt administracyjnych sprawy wynika, że modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gmina [...], przeprowadzono w 2009 r. Informacja Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o tym, że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji grantów i budynków obrębu B. stał się operatem ewidencji grantów i budynków, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...], poz. [...]. Pismem z dnia 15 marca 2011 r. (data wpływu: 21 marca 2011 r.) S.G. wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] o przywrócenie powierzchni swojej działki nr 485/7, położonej w obrębie B., gmina [...], objętej KW [...] do stanu sprzed modernizacji. W uzasadnieniu wniosku zainteresowany podał, że organ w sposób nieuprawniony zmienił powierzchnię jego działki z 88 arów do 65 arów i 70 m2. . Ponadto zarzucił, że organ I instancji nie wydał "decyzji administracyjnej zmieniającej powierzchnię" jego działki o 22 ary i 30 m2. W przedmiotowej sprawie zostały wydane następujące rozstrzygnięcia: decyzje odmowne Starosty [...] z dnia [...].12.2011 r., [...].05.2012 r. oraz uchylające je decyzje WINGiK z dnia [...].02.2012 r. i [...].09.2012 r. Następnie decyzją z dnia z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Starosta [...] ponownie odmówił wprowadzenia wnioskowanych zmian, a WINGiK decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymał ją w mocy. Wyrokiem z dnia z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1001/13 Wojewódzki Sądu Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje obu instancji. Następnie w sprawie wydane zostały decyzje Starosty [...] z dnia [...].05.2014 r., [...].01.2015 r. oraz [...].05.2015 r. oraz uchylające je decyzje WINGiK z dnia [...].07.2014 r., [...].04.2015 r. i [...].08.2015 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr 485/7 z 0,6570 ha na 0,88 ha w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gmina [...] W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podał motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazując, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie może stanowić podstawy do uwzględnienia żądania wnioskodawcy. W odwołaniu od powołanej wyżej decyzji S.G. zarzucił rażące naruszenie art. 24a ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm., zwanej dalej "Pgik") oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 75 i art. 77 k.p.a. oraz § 36 pkt 5, § 46 ust 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz. U. Z 2015 r. poz. 542, zwanego dalej "Rozporządzeniem") i wniósł o jej uchylenie i wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działki nr 485/7 przez wpisanie jej powierzchni 0,88 ha lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z 2016 r., poz. 23) zwanej dalej k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 Pgik. Organ wyjaśnił, że ewidencja gruntów obejmuje m.in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków grantowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, a organ prowadzący ewidencję gruntów zobowiązany jest do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, przy czym pod pojęciem aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków mieści się również usuwanie czy prostowanie błędnych wpisów. Wskazał, że chronologia zdarzeń dla działki nr 485/7 będącej przedmiotem postępowania przedstawia się następująco: - aktem notarialnym z dnia z dnia [...].07.1931 r. nr [...] J. i A.G. (rodzice S.G.) nabyli na własność m.in. parcelę gruntową 572/14 objętą księgą gruntową whl [...], położoną w B. Z treści tego aktu nie wynika jaką powierzchnię miała nabywana parcela leśna. Z treści zaświadczenia wydanego przez V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] na potrzeby prowadzonego postępowania wynika, że księgi wieczyste i zbiory dokumentów z miejscowości B. założone do 1945 r. zostały zniszczone i nie zostały odnowione, zatem brak jest dokumentów potwierdzających powierzchnię pgr nr 572/14, - z rejestrów gruntowych gromadzkich z 1949 r., rejestru wymiarowego podatku gruntowego z 1952 r. i z 1954 r. udostępnionych przez Archiwum Państwowe w [...] Oddział w [...] wynika, że J.G. był właścicielem nieruchomości leśnej o powierzchni 0,58 ha położonej w B. , - treść mapy katastralnej wg systemu parcelowego w skali 1:2880 stanowiąca część państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie zawiera informacji o parceli gruntowej nr 572/14. Na mapie katastralnej znajduje się jedynie parcela gruntowa 572/1 a jej położenie wskazuje, że parcela 572/14 powstała z części parceli 572/1, jednak nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące podziału parceli 572/1, - w latach 60 ubiegłego wieku w wyniku prac związanych z założeniem ewidencji gruntów powstał operat techniczny nr 273/13/8/68, rejestry gruntów i mapa ewidencyjna w systemie działkowym w skali 1:2880, na której ujawniono m.in. działkę nr 485/7. Działka nr 485/7 powstała z podziału kompleksu leśnego nr 485 o pow. 20,68 ha na działki od 485/3 do 485/27 (w zasobie geodezyjno - kartograficznym brak jest danych pomiarowych z ww. podziału). Powierzchnie działek powstałych w wyniku tego podziału zostały obliczone dwukrotnie. Z pierwszego obliczenia wynika, że działka nr 485/7 miała powierzchnię 0,88 ha, z drugiego obliczenia wynika powierzchnia 0,70 ha. W operacie ewidencyjnym powierzchnie działek od nr 485/3 do nr 485/6 i od nr 485/8 do nr 485/27 ujawniono według drugiego obliczenia, natomiast powierzchnię działki nr 485/7 według pierwszego obliczenia, - protokołem stwierdzenia stanu władania z dnia [...].03.1972 r. nr 16 ustalono, że J.G. i A.G. użytkowali działkę nr 485/7 jako własny na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...].07.1931 r., - protokołem ustalenia uprawnień uwłaszczeniowych z dnia [...].07.1973 r. Nr [...] stwierdzono, że J.G. i A.G. na dzień [...].11.1971 r. byli właścicielami działki nr 485/7 położonej w obrębie B. na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...].07.1931 r., zgodnie z którym nabyli oni własność parceli gruntowej nr 572/14 (parcela gruntowa 572/14 odpowiada działce 485/7), - działka ewidencyjna nr 485/7 od momentu założenia ewidencji do czasu prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków miała wykazaną powierzchnię 0,88 ha. W 2009 r. na skutek przeprowadzonego w dniu [...].09.2009 r. ustalenia przebiegu granic działki nr 485/7 z działkami sąsiednimi, została ze współrzędnych obliczona powierzchnia działki nr 485/7, która wyniosła 0,6570 ha (dane dotyczące numerycznego opisu granic pozyskano zgodnie z obowiązującymi wówczas § 37 i § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków po ustaleniu i pomiarze granic w terenie), - S.G. korzystając ze swoich uprawnień zapoznał się projektem operatu opisowo - kartograficznego i wniósł uwagi dotyczące powierzchni działki nr 485/7. Zarzuty nie zostały uwzględnione i dane ewidencyjne działki nr 485/7 wykazane w projekcie operatu opisowo - kartograficznego po zakończeniu procedury modernizacyjnej zostały ujawnione w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu B., - w aktualnie obowiązującym operacie ewidencyjnym, na rzecz S.G. wykazana jest działka nr 485/7 o powierzchni 0,6570 ha. Taki stan własnościowy potwierdza prowadzona dla działki nr 485/7 księga wieczysta nr [...]. Powyższe ustalenia potwierdza analiza dokumentów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, Sądu Rejonowego w [...], Wydziału Ksiąg Wieczystych oraz Archiwum Państwowego z dnia [...].12.2014 r. wykonana przez geodetę uprawnionego J.G., uzupełniona w dniu [...].09.2015 r., w której , jak i z graficznego porównania mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji z mapą po modernizacji wynika, że "powierzchnia w dotychczasowej ewidencji 0,88 ha była błędnie obliczona, ponieważ w granicach na dotychczasowej mapie w skali 1:2880 (po kontrolnym obliczeniu powierzchni - załącznik nr 7) wynosi około 0,60 ha. Mając na względzie powyższe organ stwierdził, że powierzchnia działki nr 485/7, wynosząca 0,88 ha, której wpisania domagał się S.G. jest powierzchnią błędną i nie może być wpisana do operatu ewidencji gruntów i budynków. Granice działki nr 485/7 wykazane w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków zostały pozyskane zgodnie z § 37 i § 38 rozporządzenia wg ich brzmienia na dzień zakończenia prac modernizacyjnych. Brak jest podstaw do wprowadzenie wnioskowanych zmian na podstawie § 36 Rozporządzenia określającego jaki rodzaj dokumentacji geodezyjnej może być podstawą wprowadzenia zmian w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S.G. zaskarżając w całości decyzję opisaną na wstępie wniósł o jej uchylenie decyzji i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów procesu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 3, art. 5 i art. 25 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 124 z 2001 roku, poz. 1361 i zm.) w związku Pgik, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 i art. 77 k.p.a., § 36 pkt 5, § 39 i § 46 ust. 1 Rozporządzenia, art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). W uzasadnieniu wyjaśnił, że organy obu instancji zignorowały wskazania i ocenę prawą wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie sygn. II SA/Rz 1001/13. Sąd zalecił organom dokonanie analizy określonych w nim dokumentów, z których wyraźnie wynika, że powierzchnia działki skarżącego o nr 485/7 wynosiła na 0,88 ha i tak została wpisana do wszystkich rejestrów w tym do księgi wieczystej. Z kolei z § 39 Rozporządzenia wynika, że jeżeli stan posiadania trudno stwierdzić, przebieg granic ustala się na podstawie dokumentów. Zatem powierzchnię spornej działki należało na podstawie dokumentów wymienionych w uzasadnieniu wyroku ustalić na 0,88 ha. Skarżący zarzucił organowi wybiórczą ocenę dowodów poprzez pomijanie tych, które potwierdzają wnioskowaną przez niego powierzchnię działki, a powoływanie się na tzw. "dowody", które nie mają żadnego znaczenia prawnego i waloru dokumentu urzędowego. Zarzucił ponadto nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez niego dowodu - ponownego pomiaru działki ewidencyjnej nr 485/7 położonej w B.G. oraz niewyjaśnienie kwestii nieprawidłowości na mapie ewidencyjnej. W ocenie skarżącego naniesienie cieku wodnego - potoku mogło skutkować przesunięciem granicy jego działki i zmniejszeniem jej powierzchni. Zarzucił także pominięcie nieprawidłowości w sporządzeniu operatu technicznego w zakresie wskazania granic jego działki zarówno na dokumencie - załączniku do protokołu, jak i na szkicu polowym. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości badając zgodność rozstrzygnięcia zaskarżonego do sądu z przepisami obowiązującego prawa. Sąd może uwzględnić skargę jeżeli dopatrzy się naruszenia prawa w stopniu, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Rozpoznając skargę Sąd nie jest związany jej zarzutami ani powołaną podstawą prawną – art. 134 P.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego nie budzą zastrzeżeń. Skarżący w marcu 2011 r. złożył wniosek o zmianę zapisu w ewidencji gruntów odnośnie powierzchni jego działki nr 485/7 położonej w B. na 0,88 ha w miejsce dotychczasowego zapisu 0,657. W przedmiotowej sprawie wydany został wyrok w tut Sądzie w dniu 28 listopada 2013 r. w sprawie II SA/Rz 1001/13, którym uchylono rozstrzygnięcia organów obu instancji. Wobec tego Sąd i organy orzekając ponownie w sprawie są związani ustaleniami i stanowiskiem wyrażonym w tym rozstrzygnięciu. Sąd orzekający w sprawie uznał, iż w świetle ugruntowanego orzecznictwa pojęcie "oznaczenie nieruchomości" obejmuje także dane dotyczące powierzchni nieruchomości (patrz wyrok Sądu Najwyższego o sygn. akt II CKU 111/97), która jest wynikiem określenia konkretnych granic. To przesądza, iż co do zasady czynności modernizacyjne mogą prowadzić do zmiany danych dotyczących stanu własności, a więc np. powierzchni działki, a zarzuty skargi a priori wskazujące na niedopuszczalność takiej sytuacji nie są trafne. Według wskazań Sądu organ winien uwzględnić to, czy w procesie modernizacji właściwie wskazano przebieg granic. Zobligowano organy do odniesienia się do zarzutów odwołania oraz dokumentów w postaci wyrysów z mapy dołączonych do spraw toczących się przed Sądem Rejonowym w [...] Brak również materiałów, które wskazywałyby, jakie były pierwotne granice i powierzchnia przedmiotowej działki. Należało również poddać ocenie czy wpisu działki do ewidencji dokonano zgodnie z dokumentami źródłowymi. Prowadząc ponownie postępowanie ustalono, że działka nr 485/7 powstała z parceli kat. 572/14, której właścicielami byli rodzice skarżącego – akt notarialny z 1931 r. W kontrakcie kupna tak oznaczona działka to las, bez podania jej powierzchni. Podczas badania dokumentów w zasobie geodezyjnym i Wydziale Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym ustalono, że brak jest materiałów katastralnych, ponieważ zostały zniszczone podczas wojny i nieodtworzone. Aby uzyskać dowody dla ustalenia powierzchni działki nr 572/14 zwrócono się do Archiwum Państwowego, skąd otrzymano informację, iż brak jest dokumentów dotyczących powierzchni działki, przesłano jedynie rejestry gruntów z 1949 r., rejestr wymiaru podatku z 1952 r. i 1954 r., z których wynika, że działka miała powierzchnię 0,58 ha i od takiej powierzchni ustalony był podatek, poza tym na terenie tej gminy rodzice skarżącego nie posiadali innych działek leśnych. Dokonano podziału parceli gruntowej nr 572/1, z której powstała 572/14 lecz brak jest dokumentów podziałowych. Z załączonego do akt operatu technicznego wynika, że przedmiotowa działka skarżącego wchodzi w skład kompleksu leśnego o powierzchni 20,68 ha oznaczonego jako działka nr 485. W wyniku podziału wydzielono działkę skarżącego i w pierwszej wersji w uproszczonym planie podziału lasów jej powierzchnię określono jako 0,88 ha. Następnie w wyniku ponownego przeliczenia powierzchni wszystkich wchodzących w skład kompleksu leśnego działek ich powierzchnie zmieniono (tak aby suma dawała pierwotną wielkość) oprócz działki skarżącego, wszystkie inne miały powierzchnię z drugiego pomiaru. Podczas prac związanych z założeniem operatu ewidencji gruntów dla tego obrębu (w 1972 roku) został sporządzony protokół nr 16 stwierdzenia stanu władania gruntami. W protokole brak jest określenia powierzchni działki, jest odwołanie się do aktu notarialnego z 1931 r. Wprowadzono zmiany w części kartograficznej a nie opisowej. W 2009 r. przeprowadzono modernizację, dokonano pomiarów i ustalenia granic w terenie i ustalono, że działka skarżącego nr 485/7 ma powierzchnię 0,657 ha. Podczas tych pomiarów skarżący był nieobecny, a następnie zakwestionował te ustalenia. W konsekwencji właściciele działek sąsiadujących i skarżący zostali zawiadomieni o terminie ustalenia przebiegu granic działki nr 485/7. W dniu 16 kwietnia 2012 r. właściciele działek sąsiednich i skarżący potwierdzili własnoręcznym podpisem prawidłowość ustaleń i pomiaru granic. Tak więc przebieg granicy pomiędzy działkami nr 485/7 i nr 485/6 ustalono na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Wobec tego wykonawca modernizacji sporządził mapę uzupełniającą wraz z wykazem zmian gruntowych, a operat został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 24 kwietnia 2012 r. Według załączonego do akt oświadczenia skarżącego "przebieg granic ustalono prawidłowo lecz powierzchnia jest błędna". Zgodnie z § 61 i § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa "powierzchnia jest pochodną przebiegu granic". Analiza zebranych przez organ dokumentów oraz graficzne porównanie mapy geodezyjnej sprzed modernizacji z mapą po modernizacji (karta 235 i 236 akt I instancji) dowodzi, że powierzchnia 0,88 ha była błędnie obliczona, ponieważ w granicach na mapie dotychczasowej, po kontrolnym obliczeniu dało to powierzchnię "około 0,60 ha". To uzasadnia twierdzenie, że powierzchnia 0,88 ha była błędnie obliczona. Poza tym zgodnie z § 36 rozporządzenia przebieg granic działek wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w oparciu o przewidziane w rozporządzeniu dokumenty. Poza tym organ prowadząc ponownie postępowanie wykonał zalecenia Sądu z wyroku z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1001/13. Z tych względów Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 P.p.s.a.