II SA/Rz 953/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Jerzy Solarski AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K. K. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 953/04 Uzasadnienie Postanowieniem z [...] września 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia K. K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2004r. znak: [...] nakazujące wstrzymanie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. 897/1 przy ul. [...] w M. wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. K. K. wniosła o uchylenie postanowienia nr [...] z [...] lipca 2004r. i umorzenie postępowania. Zarzuciła, że postanowienie wydano z rażącym naruszeniem prawa i pominięciem stanu krytycznego tj poziomu działki nr 897 przed budową. Podniosła też, że antydatowano pismo wysłane [...].07.04. otrzymała [...].07.2004r., lecz nie określiła jakiego pisma dotyczy ten zarzut (na podstawie potwierdzenia doręczenia pisma Sąd wnioskuje, że zarzut ten odnosi się do postanowienie organu I instancji). Skarżąca podniosła, że z projektu, który posiada (3 egz. uzgodnione na WZUD w M.) wynika, że budynek miał być posadowiony 17,80m p.p.p., a nie tak jak przyjął organ 171,80 m.p.m. Prawdziwość twierdzeń skarżącej potwierdziły zapisy na str. 11, 34 i 46 projektu budowlanego. Wartość 16ł,8m została poprawiona korektorem na 171,8m w czasie, gdy dwa projekty pozostawały w Urzędzie Prezydenta M., oczekując na wydanie pozwolenia. Zarzuciła przedłużanie prowadzonego postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, aby pozwolenia na budowę nie zostało wydane w "starym prawie". Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła, że uzasadnienie nie odpowiada pokrywa się z istniejącym stanem faktycznym. W związku z tym, że projekt budowlany nie określał możliwego do wykonania posadowienia budynku, budynek posadowiono zgodnie z prawem, poniżej legalnie wzniesionych budynków w sposób zabezpieczający go przed zalewaniem wodami opadowymi, których kierunek spływu zmienił samowolnie poprzedni właściciel działki nr 898. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił argumentów zażalenia i utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazał na treść przepisu art. 36a ust. 4 Prawa budowlanego, w którym wymieniono enumeratywnie przypadki, kiedy odstępstwo od warunków pozwolenia nie jest istotne. W punkcie 1 tego przepisu zapisano, że odstępstwo nie jest istotne, jeżeli nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 140, poz. 906) w § 8 ust. 3 pkt 2 wymieniono, że część rysunkowa projektu zagospodarowania działki powinna zawierać określenie charakterystycznych rzędnych obiektu budowlanego. Na podstawie akt sprawy organ ustalił, że na rysunku projektu zagospodarowania działki, na której usytuowano budynek mieszkalny oznaczono rzędną poziomu posadowienia posadzki parteru, która wynosi 171,80m npm. Organ przyjął, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zakwalifikował dokonane odstępstwo, gdyż polega ono na zmianie rzędnej posadowienia i dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki. Skarżąca w skardze do Sądu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że postanowienie zostało wydane na sfałszowanych w PINB dokumencie, tj. projekcie zagospodarowania działki 897, gdzie przerobiono p.p.p. równy 17,80 na 171,80, aby w następstwie tego zostało stwierdzone odstępstwo od projektu. Rzędne poziomu posadowienia parteru na trzech posiadanych przez skarżąca projektach wynosi 17.80m npm. Stwierdziła, że znajdująca się w aktach sprawy kserokopia projektu budowlanego z [...].10.2003r. jest niezgodna z oryginałem. Organ odmówił sporządzenia kserokopii tego dokumentu oraz uwierzytelnienia sporządzonego odrysu ze sfałszowanymi wartościami. Sporządzono tylko protokół w którym opisano istniejące różnice. Zarzuciła, że Prawo budowlane nie definiowało istotnego odstępstwa w dacie posadowienia budynku. Wpis geodety w dzienniku budowy w dniu wytyczenia budynku tj. [...].06.2003r. nie zawierał ustaleń odnośnie posadowienia budynku nad poziomem morza. Pod presją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wybudowaniu budynku w stanie surowym zamkniętym geodeta sprawdził posadowienie budynku i opisał je w dzienniku budowy [...].01.2004r., jako uzupełnienie wpisu z [...].06.2003r. Podniosła, że nie ponosi odpowiedzialności za projektanta, jak też organ wydający pozwolenie, którzy nie zadbali o to, aby projekt posiadał prawidłowo określone posadowienie budynku. Na str. 6, 11 oraz 46 projektu zostały przerobione wartości posadowienia, aby mogło być prowadzone postępowanie o samowolę budowlaną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, wskazując na argumenty, które były podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.). Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jego wynik. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2004r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2004r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr 897/1 przy ul. [...], gdyż poziom posadowienia budynku został wykonany niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia. Skarżąca zakwestionowała ustalenia organów, bowiem projekty budowlane zawierają różne wielkości rzędnych dla posadowienia budynku. Na etapie postępowania zażaleniowego wnosiła o dopuszczenie dowodu z egzemplarzy projektów budowlanych przez nią posiadanych, gdyż chciała wykazać, że w każdym z tych egzemplarzy jak i w ramach jednego egzemplarza projektu budowlanego wpisano różne wielkości dla określenia poziomu posadowienia budynku. Skarżąca uznała, że przeprowadzenie takiego dowodu pozwoliłoby ustalić, że budynek został posadowiony zgodnie z projektem budowlanym. Na rozprawie przed Sądem skarżąca okazała trzy egzemplarze projektu budowlanego, z których jeden był zatwierdzony (opieczętowany) udzielonym pozwoleniem na budowę. Dołączyła też do akt sądowoadministracyjnych pismo z [...] maja 2005r., w którym szczegółowo opisała strony i różne wartości "ppp" wpisane w projekcie budowlanym. Różnice te występują na stronie 11 (ppp - 17,80), str. 34 (ppp-17,80), str. 46 (ppp - 171,80 - poprawiony korektorem), str. 17 (ppp -165), str. 24 (ppp - 165), str. 25 (ppp - 165), str. 40 pkt 4 - określa wysokość fundamentów 30 cm nad ziemią. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się 8 nieuwierzytelnionych kserokopii projektu budowlanego, które z tej przyczyny nie można uznać za dowody. Organy obydwu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na takim niekompletnym materiale dowodowym i przyjęły, że obiekt został zrealizowany z istotnym odstępstwem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Postępowanie dowodowe zostało uregulowane w art. 75 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przepisie tym została zawarta zasada prawdy obiektywnej, która nakłada na organ obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny daje podstawę do zastosowania właściwej normy prawnej, a w następstwie tego prawidłowego rozstrzygnięcia, które przybiera formę aktu administracyjnego. Strona postępowania na podstawie art. 78 k.p.a. ma prawo do zgłaszania wniosków dowodowych. W myśl tego przepisu żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (§ 1). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy. Organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie wyjaśnił na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygniecie oraz nie podał przyczyn nieuwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych przez skarżącą. Takie działania organu naruszają art. 7, art. 77 i art. 124 k.p.a. Postanowienie stosownie do art. 124 § 2 k.p.a. powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienie nie czyni zadość tym warunkom. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wykazał jedynie, że odstępstwo od części rysunkowej projektu i projektu zagospodarowania działki jest istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jednakże stwierdzenie istotnego odstępstwa od projektu budowlanego musi zostać wykazane w sposób niebudzący wątpliwości. Na marginesie sprawy należy dodać, że lista istotnych odstępstw została zawarta w art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), a nie tak jak podał organ, że w art. 36a ust. 4. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dopuści jako dowód zatwierdzony projekt budowlany, a następnie porówna faktycznie zrealizowany obiekt z warunkami wynikającymi z zatwierdzonego projektu budowlanego. Postępowanie dowodowe należy przeprowadzić zgodnie z regułami określonymi w art. 75 i nat. k.p.a., co organ wykaże w uzasadnieniu faktycznym postanowienia zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. Przed wydaniem postanowienia organ wezwie stronę do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Sąd na zasadzie art. 152 p.p.s.a wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.