II SA/Rz 953/05
PostanowienieWSA w Rzeszowie2006-06-08
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Jerzy Solarski, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględniona, jeśli podstawą wznowienia jest pozbawienie strony możności działania lub brak należytej reprezentacji?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, podlega odrzuceniu, jeśli strona nie uprawdopodobniła, że termin do jej wniesienia został zachowany. Termin trzymiesięczny na wniesienie skargi o wznowienie postępowania liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a w przypadku pozbawienia możności działania lub braku należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona. Po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, wznowienie jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, a ciężar dowodu zachowania terminu spoczywa na stronie skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca W. B. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Rz 654/95, oddalającym jej skargę na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego. Jako podstawę wznowienia podała odmowę przyznania pełnomocnika z urzędu oraz inne zarzuty dotyczące przebiegu postępowania. Organ wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie. Sąd uznał, że termin do wniesienia skargi nie został zachowany.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania i zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika kwotę za zastępstwo prawne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Jerzy Solarski /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2006 r. na rozprawie sprawy sprawy ze skargi W. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Rz 654/95 oddalającego skargę W. Z. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...] marca 1995 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zasądzić od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz pełnomocnika adwokata R. L. kwotę 292 zł 80 gr za zastępstwo prawne wykonane na zasadach prawa pomocy.
W skardze z daty Sandomierz, 2.11.2005r. W. B. wskazując na sygn. akt SA/Rz 654/95, domagała się wznowienia postępowania w tej sprawie. Jako podstawę wznowienia podała, że "zadecydował o tym fakt odmowy przyznania mecenasa przez Sąd z urzędu do reprezentowania moich interesów od 1.01.1993r. – 18.12.1996r." Naprowadziła, że "sądy zagmatwały jej sprawy życiowe, jako osobie represjonowanej za Solidarność (...), potrzebna jej była tylko praca interwencyjna a wcześniej zasiłek bezrobotny, przedłużony status matki samotnej." Zdaniem skarżącej "wyrok został wydany w wyniku przestępstwa". Twierdziła, że "Sąd nie wziął pod uwagę z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy" oraz – "sądy nie wezwały, ani nie zawiadomiły o zamiarze terminu posiedzenia Komisji [...].06.1993r., nie znana jej była treść orzeczenia z [...].06.1993r."
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem NSA OZ w Rzeszowie sygn. SA/Rz 654/05 w sprawie utraty statusu bezrobotnego od dnia 1.01.1995r., Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej po terminie. W uzasadnieniu podał, że skarga o wznowienie postępowania została złożona w dniu 2.11.2005r., a zgodnie z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym i termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z kolei przepis art. 278 w/w ustawy stanowi, że po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowania. Zdaniem Wojewody [...] z wniosku o wznowienie czy też dołączonych do niego dokumentów nie wynika, żeby wnioskodawczyni o treści wyroku w sprawie SA/Rz 654/95 z dnia 5.06.1996 dowiedziała się dopiero w 2005r. Podano, że w sprawie o sygn. akt SA/Rz 654/95 skarżąca sama brała udział i nie wnosiła o ustanowienie dla niej adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny jest następujący: faktem znanym Sądowi z urzędu jest, iż poprzednie nazwisko W. B. brzmiało: W. Z. Wyrokiem z dnia 5.06.1996r. sygn. akt SA/Rz 654/95 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie oddalił skargę W. Z. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...].03.1995r. w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego od dnia 1.01.1995r. Z akt wynika, że skarżąca w sprawie tej nie składała wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i będąc prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy - nie stawiła się do Sądu. W oparciu o adnotację pracownika Sekretariatu Sądu datowaną 23.09.1996r. Sąd ustalił, że wyrok w sprawie sygn. SA/Rz 654/95 wraz z uzasadnieniem został wysłany m.in. do skarżącej, przy czym w aktach brak jest zwrotnego potwierdzenia jego odbioru. Niemniej jednak z pisma W. Z. datowanego T., [...].09.2006r. jednoznacznie wynika, że w dacie tej skarżąca znała treść orzeczenia Sądu; niezależnie od tego w odpowiedzi na wskazane pismo, Prezes NSA OZ w Rzeszowie w dniu 3.10.1996r. poinformował skarżącą o treści i prawomocności wyroku z dnia 5.06.1996r. sygn. SA/Rz 654/95 oraz o możliwości składania podania o wniesienie rewizji nadzwyczajnej. Pismo to doręczone zostało W. Z. w dniu 11.10.1996r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy.
Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego uregulowana jest kompleksowo w Dziale VII ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Zgodnie z art. 270 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie zaś do treści art. 271 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności:
1. jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przez uprawomocnieniem się orzeczenia, nie mogła domagać się wyłączenia;
2. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli w skutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Jeśli chodzi o skargę o wznowienie postępowania, to powinna ona odpowiadać warunkom formalnym pisma, określonym w art. 46 P.p.s.a. oraz zawierać dodatkowe elementy wymienione w art. 279 P.p.s.a. a to: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenia lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W myśl art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy, przy czym zgodnie z art. 278 P.p.s.a., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Z kolei przepis art. 281 P.p.s.a stanowi, że na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności skargi i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany.
Rozpoznając skargę W. B. Sąd wyznaczył rozprawę celem zbadania, czy skarga została wniesiona w terminie. Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006r. pełnomocnik (z urzędu) skarżącej oświadczył, że popiera wniosek, jednakże nie potrafił wykazać, by skarżąca dochowała terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Podał, że kontaktował się z W. B. w formie pisemnej, jednakże skarżąca nie złożyła żadnych oświadczeń; przedłożył jedynie otrzymane od W. B. kserokopie pism nie mających związku z toczącym się postępowaniem (w pismach tych w żaden sposób nie została uprawdopodobniona okoliczność potwierdzająca dochowanie trzymiesięcznego terminu). W tej sytuacji Sąd opierając się na dokumentach znajdujących się w aktach sygn. SA/Rz 654/95 ustalił, że wyrok z dnia 5.06.1996r. wraz z uzasadnieniem został wysłany do skarżącej w dniu 23.09.1996r. Przesyłka ta doręczona została W. Z., co wynika z treści pisma wymienionej, datowanego T., [...].09.2006r. Niezależnie od tego w odpowiedzi na wskazane pismo, Prezes NSA OZ w Rzeszowie w dniu 3.10.1996r. poinformował skarżącą o treści i prawomocności wyroku z dnia 5.06.1996r. sygn. SA/Rz 654/95, dowodem czego jest zwrotne potwierdzenie odbioru z daty 11.10.1996r. Zatem stwierdzić należy, że termin trzymiesięczny do wniesienia skargi (wniosku) o wznowienie postępowania z art. 277 P.p.s.a. liczyć należy od 11 października 1996r. co ma ten skutek, że skarga W. B. z [...] listopada 2005r. wniesiona została po terminie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że na gruncie procedury cywilnej utrwalony jest pogląd, że "termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu braku należytej reprezentacji strony liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o treści sentencji wyroku, a nie od daty doręczenia jej uzasadnienia wyroku" (por. postanowienie SN- Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 listopada 1998r. sygn. III AO 58/98).
Ponieważ termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie został zachowany, dlatego skarga podlega odrzuceniu, na podstawie art. 281 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło